Không để Việt Nam thành điểm trung chuyển của hàng hóa gian lận

• Gia tăng gian lận ghi nhãn hàng hóa sản xuất tại Việt Nam
• Doanh nghiệp lợi dụng lỗ hổng pháp lý để gian lận, giả mạo xuất xứ Việt Nam

Vừa qua, Tổng cục Hải quan chủ trì phối hợp với các ngành chức năng ngăn chặn thành công một doanh nghiệp (DN) đã nhập nhôm thanh, nhôm thỏi từ nước ngoài về Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ nhằm trục lợi chính sách thuế xuất…

1,8 triệu tấn nhôm trị giá hơn 4 tỷ USD định “đội lốt” xuất xứ Việt Nam đi Mỹ

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho biết, Tổng cục Hải quan đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn vụ việc có nguy cơ gian lận xuất xứ lớn nhất từ trước đến nay. Đó là vụ việc có dấu hiệu giả mạo xuất xứ Việt Nam đối với mặt hàng nhôm tại Bà Rịa-Vũng Tàu. 

Theo đó, DN lợi dụng kẽ hở của luật pháp cũng như lợi dụng chính sách thuế xuất để trục lợi bằng hình thức giả mạo xuất xứ hàng hóa mang nhãn hiệu Việt Nam để xuất khẩu hàng hóa đi các nước.

Vụ việc do một tập đoàn có công nghệ, dây chuyền, nhưng lại nhập khẩu nhôm thỏi, nhôm thanh, nhôm bán thành phẩm nhằm đưa ra các sản phẩm để xuất khẩu đi Hoa Kỳ và một số nước khác. Do mức chênh lệch thuế xuất lớn, DN đã tìm cách gian lận. Nếu nhôm của Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ chỉ phải chịu thuế khoảng 15%, nhưng nhôm của Trung Quốc xuất khẩu vào Hoa Kỳ phải chịu thuế lên đến 374%.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, Tổng cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Công Thương, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các cơ quan khác kiểm tra, xác định và ngăn chặn kịp thời. Đáng chú ý, Tổng cục Hải quan còn phối hợp với Hải quan Hoa Kỳ xác minh về vụ việc nêu trên. 

Đặc biệt, các đặc vụ của Bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ đã đến Việt Nam để phối hợp điều tra. Theo báo cáo của Cục Hải quan Bà Rịa - Vũng Tàu, số lượng nhôm tồn lên đến 1,8 triệu tấn, trị giá tới hơn 4 tỷ USD. 

“Hải quan Hoa Kỳ trao đổi với Tổng cục Hải quan, kể cả khi DN dùng thủ đoạn nhập khẩu nhôm thanh, nhôm thỏi, nhôm thành phẩm về đưa vào lò nấu thành nhôm thỏi rồi cán thành nhôm thanh cũng không đủ điều kiện có xuất xứ Việt Nam để hưởng ưu đãi về thuế quan...”, ông Cẩn nhấn mạnh.

Đánh mạnh vào các hành vi gian lận xuất xứ

Tại cuộc họp liên ngành với các cơ quan chức năng về xuất xứ hàng hoá ngày 28-10, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn nhấn mạnh: Không phải đến thời điểm này, cơ quan Hải quan và các bộ, ngành mới thực hiện việc chống gian lận xuất xứ mà đã có sự chủ động đấu tranh quyết liệt trong thời gian vừa qua. 

Cơ quan Hải quan đã và đang tiếp tục đấu tranh mạnh mẽ với các hành vi gian lận xuất xứ. Ngoài vụ việc nêu trên, thời gian qua, cơ quan Hải quan đã đấu tranh ngăn chặn nhiều vụ việc có dấu hiệu nhập khẩu hàng hóa thành phẩm, bán thành phẩm từ nước ngoài về Việt Nam để giả mạo xuất xứ.

Hiện nay, rất nhiều DN đang hoạt động theo dạng nhập nguyên liệu thành phẩm, bán thành phẩm của nước ngoài về ghi nguồn gốc xuất xứ Việt Nam. Tổng cục Hải quan đang tạm giữ, xác minh nhiều lô hàng có dấu hiệu vi phạm xuất xứ Việt Nam để điều tra, làm rõ. 

Điển hình như 10 container xe đạp đang được tạm giữ tại Bình Dương. Kiểm tra hồ sơ, thực tế hàng hóa, gần như 100% xe đạp nhập khẩu từ nước ngoài, thậm chí cả nhãn mác cũng được dán từ nước ngoài, sau đó đưa về lắp ráp lấy xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu. Tại khu vực cảng Hải Phòng, lực lượng Hải quan cũng đang tạm giữ nhiều container máy móc, thiết bị nhập từ nước ngoài và chỉ qua công đoạn lắp ráp đơn giản để thành hàng Việt Nam. 

Cơ quan Hải quan cũng phát hiện nhiều lô hàng được sản xuất thành phẩm ở nước ngoài, như nhiều lô hàng xuất xứ Trung Quốc liên quan đến quần áo, giày, linh kiện điện thoại… nhưng ghi các nhãn hiệu trong nước nhằm tiêu thụ trong nội địa, cơ quan Hải quan đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn ở khu vực cảng Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai…

Tổng cục Hải quan cũng đang tiếp tục mở rộng điều tra và sắp đưa ra kết luận đối với nhóm doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm gỗ ván ép kê khai xuất xứ Việt Nam, nhưng khi xác minh hồ sơ khai báo là gian dối. DN khai mua gỗ của các đơn vị, cá nhân có xác nhận của cơ quan Nhà nước, chính quyền địa phương…, tìm cách xin C/O xuất khẩu, nhưng khi cơ quan Hải quan đi xác minh thực tế thì hồ sơ của DN đều là gian dối, khai man...