Kì 3: Điểm mặt những "tọa độ lửa" chống buôn lậu thuốc lá
Hầu hết thuốc lá về hẻm Cây Bả Đậu đều có nguồn gốc từ vùng biên giới An Giang và được vận chuyển về bằng xe khách. Thuốc lá sau khi được tập kết lên địa phận Cửa khẩu Quốc gia Khánh Bình, huyện An Phú và TP Châu Đốc sẽ được xé lẻ và đưa lên các xe khách theo QL91 về Cần Thơ. Khi đến khu vực cầu Bình Thủy (Cần Thơ), các “con buôn” bắt đầu “nhả” hàng cho đến cây xăng số 1 trên đường Cách mạng Tháng 8.
Khi xe vào bến xe Cần Thơ (đường Nguyễn Trãi - Hùng Vương), lập tức có nhiều đối tượng đi xe tay ga đến nhận hàng rồi nhanh chóng mất hút giữa dòng người, xe của đường phố trung tâm. Một số “robot” thuốc lá (dùng gói thuốc lá bện thành dây rồi quấn vào người), thì tay xách, nách mang đầy hàng cũng tranh thủ sang xe tuyến tiếp tục di chuyển về các tỉnh Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau.
Với phần hàng cho các “đầu nậu” tại hẻm Cây Bả Đậu, một số chủ xe, hoặc tài xế, phụ xe và đối tượng vận chuyển thường cho ém lại xe; chờ thời điểm thuận lợi nhất, sẽ tuồn sang bên hẻm. Công việc nghe tưởng giản đơn nhưng tất cả được các đối tượng tổ chức khá chặt chẽ. Để nắm được thủ đoạn, phương thức hoạt động này, trinh sát của Công an quận Ninh Kiều đã phải tốn nhiều thời gian, công sức.
| Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh An Giang kiểm tra một quầy thuốc lá lậu. |
Trung tuần tháng 7/2015, lãnh đạo Công an quận quyết định phá án. Trung tá Mai Phương Trang - Đội trưởng Cảnh sát kinh tế (hiện là Đội trưởng Cảnh sát tội phạm môi trường) chỉ huy gần 40 cán bộ, chiến sĩ “vây ráp” hẻm Cây Bả Đậu. Bị đột kích bất ngờ, các hộ Huỳnh Văn Lợi, Lê Hoàng Mỹ, Nguyễn Thị Lài, Trần Thị Ngọc Lợi, Nguyễn Thị Thu Hương và Tiêu Hùng Mỹ đều không kịp trở tay. Tuy nhiên, tổng lượng thuốc lá lậu khám xét từ 6 hộ trên thu được chỉ gần 3.800 gói.
Một số cán bộ hưu trí thuộc Khu vực 3, phường Cái Khế có mặt, chứng kiến cuộc vây ráp cho biết: “Làm sao mà xử hình sự được họ, nhất là khi họ khều nhau để chứa hàng, không để vượt quá số lượng quy định bị xử lý hình sự”.
Đại tá Trần Thanh Chàng – Trưởng phòng CSĐT tội phạm về kinh tế (PC46) Công an TP Cần Thơ cho biết, hầu hết đối tượng buôn bán thuốc lá lậu nắm rất rõ quy định của pháp luật. Họ luôn “né”, “lách”. Luật quy định nếu buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán số lượng 1.500 gói, sẽ bị xử lý hình sự. Nhiều đối tượng đã tìm mọi cách để xé lẻ, để chỉ còn 1.499 gói, chẳng may gặp xui rủi, chỉ bị mất “hàng” và phạt hành chính.
Vĩnh Long cũng như Cần Thơ, không có đường biên giới nhưng do nằm giữa sông Tiền và sông Hậu, nên đây lại là địa bàn quan trọng đối với dân vận chuyển thuốc lá lậu. 10 tháng đầu của năm 2015, các lực lượng chức năng của tỉnh đã phát hiện, bắt giữ và tiêu hủy trên 123.000 gói thuốc lá nhập lậu các loại.
Ông Phạm Tứ Phương - Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh, Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Vĩnh Long lo ngại: “Khi lực lượng chức năng ra quân kiểm tra thì hoạt động chững lại, nhưng rồi đâu lại vào đấy. Đến thời điểm hiện tại, thuốc lá ẩn lậu trong địa bàn, ngoài địa bàn có chiều hướng gia tăng rất rõ ràng. Lực lượng QLTT bắt được vài ngàn gói/tuần”.
Giải thích cho nguyên nhân cuộc chiến ở địa bàn nội địa cũng cam go không kém trên khu vực biên giới, các lực lượng chống thuốc lá lậu đều có chung nhận định: Do nhu cầu của người tiêu dùng còn nhiều; nguồn lợi nhuận quá béo bở, chỉ kém buôn bán trái phép ma túy, nên các “đầu nậu”, “con buôn” trong nội địa luôn tìm “hàng” để đáp ứng.
Phòng PC46 Công an TP Cần Thơ bất ngờ kiểm tra hai địa chỉ khá quen thuộc của dân nghiện thuốc lá “ngoại” nằm trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Tân An, quận Ninh Kiều vào trưa 27/9. Tại xe bán thuốc lá do bà Phạm Thị Ngọc Minh làm chủ, PC46 đã phát hiện 5.671 gói thuốc lá ngoại nhập lậu các loại như: Jet, Richmond, Camel, Zest, Golden Deer… Bà Minh khai nhận bà lấy số thuốc lá trên của các “bạn hàng” đi từ Châu Đốc về, bán lại cho những người bán quán cà phê và khách vãng lai. “Trước đó, bà Minh từng có đến 2 lần bị lực lượng PC46 và Chi cục QLTT kiểm tra, thu giữ hàng ngàn gói thuốc lá lậu.
Biết bà Minh bị xử lý hình sự nhưng vì thấy thu lợi “khủng” quá nên bà Nguyễn Kim Hằng cạnh đó vẫn bắt chước làm theo. Cùng lúc kiểm tra xe của bà Minh, lực lượng của đơn vị cũng kiểm tra xe bán thuốc lá cạnh đó của bà Hằng thì phát hiện hơn 600 gói.
Đại tá Trần Thanh Chàng cho biết tình hình buôn bán, tàng trữ và vận chuyển thuốc lá lậu ở Cần Thơ không còn diễn ra quy mô lớn và công khai nhưng chưa hề dứt. Trong 10 tháng của năm 2015, các lực lượng chức năng đã bắt giữ gần 162.000 gói thuốc lá lậu (trong đó Công an bắt gần 130.000 gói)…