Lạm phát tăng nhưng được kiểm soát theo kế hoạch

CPI tháng 8 sẽ tăng mạnh khoảng 1%

Theo UBGSTC, phân tích chỉ số CPI tháng 7 cho thấy tác động của chính sách tiền tệ cũng như cầu tiêu dùng trong nước đến CPI trong tháng này là không đáng kể. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá gây tác động lên CPI và đẩy lạm phát tăng lên. Cùng có chung nhận định, ngay từ cuối tháng 7, Công ty Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HSC) đã phân tích kỹ lưỡng và dự báo mức tăng của CPI tháng 8 sẽ tăng thêm 0,6% do các tác động này.

Cụ thể, đơn vị này dự báo CPI tháng 8 sẽ tăng tốc do 3 nhân tố: một là do ảnh hưởng của 3 đợt tăng giá xăng, dầu gần đây, trong đó giá xăng A92 đã tăng 3,5%, lên 24.570 đồng/lít kể từ ngày 17/7; hai là viện phí tại Hà Nội tăng bình quân 200% từ ngày 1/8, theo đó sẽ cộng thêm 0,28% mức tăng CPI theo tháng của tháng 8; ba là giá gạo đã tăng gần đây (nhiều khả năng là chỉ tăng trong ngắn hạn) sẽ tác động tới chỉ số giá lương thực và thực phẩm tháng 8. Với 3 tác động này, HSC dự báo CPI tháng 8 tăng 0,6% so với tháng 7 và tăng 7,29% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, mới đây, khi giá điện tăng đột ngột thì cú sốc này đã khiến cho dự báo của nhiều tổ chức thay đổi hẳn. CTCP Chứng khoán Maybank Kim Eng trong báo cáo phân tích kinh tế vĩ mô tháng 7/2013 cho rằng theo sau việc tăng giá xăng, mặt bằng giá cả hàng hóa trên thị trường tiếp tục chứng kiến sự tăng giá của nhiều loại hàng hóa khác: giá điện bán lẻ tăng 5% lên 1.508,85 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT) kể từ ngày 1/8; giá gas bán lẻ tăng gần 2,7% lên khoảng 385.000-390.000 đồng/bình 12kg; giá sữa tăng từ 5-20% tùy sản phẩm...

Giá dịch vụ y tế tăng sẽ tác động lớn lên CPI.

Đặc biệt, từ ngày 1/8 thì giá 712 dịch vụ y tế tại Hà Nội sẽ được điều chỉnh tăng mạnh. Maybank Kim Eng cho rằng việc giá điện tăng 5% sẽ trực tiếp làm CPI tăng 0,15%, trong đó một nửa trong số này sẽ được phản ánh trong CPI tháng 8 và phần còn lại sẽ được phản ánh trong CPI tháng 9. Ngoài ra, tác động gián tiếp của việc tăng giá điện có thể làm CPI tăng khoảng 0,2-0,3% trong thời gian từ tháng 8-9. Tương tự, giá gas tăng 3% được dự báo sẽ làm CPI tăng khoảng 0,03%. Tác động mạnh nhất lên CPI tháng 8 tới đây có thể là việc TP Hà Nội điều chỉnh tăng mạnh giá của 712 dịch vụ y tế từ 1/8. Số liệu lịch sử cho thấy tác động của việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế lên CPI thường khá lớn.

Trong giai đoạn từ tháng 8/2012 đến tháng 1/2013 thì chỉ số giá nhóm hàng y tế trong các tháng điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế thường tăng từ 5,16%-17,02% và chỉ số CPI trong các tháng đó tăng từ 0,5-2,2% so với tháng trước. Vì vậy, nhiều khả năng điều tương tự sẽ diễn ra trong đợt điều chỉnh giá nhóm hàng y tế lần này. Maybank Kim Eng dự đoán, chỉ số CPI tháng 8 có thể sẽ tăng mạnh khoảng 1% so với tháng 7, cao hơn mức dự báo 0,6-0,7% mà Tổ điều hành thị trường trong nước thuộc Bộ Công thương dự báo. Maybank Kim Eng cũng dự đoán CPI tháng 9 nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục xu hướng tăng. Tác động gián tiếp của việc tăng giá xăng vào giữa tháng 7 vừa qua và tác động gián tiếp của việc tăng giá dịch vụ y tế tại Hà Nội vào đầu tháng 8 tới đây vẫn sẽ còn tác động vào chỉ số CPI tháng 9 (mặc dù ở mức độ yếu hơn). Hơn nữa, điều quan trọng trong tháng 9 là việc TP. Hồ Chí Minh dự kiến sẽ tăng học phí năm học 2012-2014 lên từ 3-4 lần so với năm học trước.

Kiểm soát lạm phát theo kế hoạch vẫn thuận lợi

Nhận định dài hạn hơn về CPI tháng 9, Maybank Kim Eng cho rằng tháng 9 là thời điểm khai giảng năm học mới nên mặt bằng giá cả thường tăng cao hơn so với tháng 7 và tháng 8. Thống kê trong 3 năm qua cho thấy chỉ số CPI theo tháng thường tăng từ 0,82-2,2% trong tháng 9, trong đó chỉ số giá nhóm hàng giáo dục (chiếm 5,72% quyền số trong rổ CPI) tăng từ 8,62-12,02%. Do đó, Maybank Kim Eng dự đoán CPI tháng 9 có thể tăng khoảng 1-1,5% so với tháng 8. Mặc dù vậy, khả năng CPI tăng mạnh trong năm nay sẽ khó xảy ra do lực cầu của nền kinh tế hiện đang rất yếu. "Vì vậy, chúng tôi cho rằng chỉ số CPI có thể dao động xung quanh mức 8% trong năm nay mà chúng tôi đánh giá sẽ không có nhiều tác động đối với tỷ giá USD/VND", Maybank Kim Eng cho biết.

Đánh giá tác động của việc tăng giá điện đến lạm phát, ông Nguyễn Tiến Thỏa, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá – Bộ Tài chính dự báo, việc tăng giá điện lên 5% sẽ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng khoảng 0,12% vào tháng đầu tiên. Trong khi đó, theo tính toán của một chuyên gia từ Tổng cục Thống kê, việc tăng giá điện lần này sẽ khiến lạm phát theo năm bị đẩy lên thêm 0,3% và kéo giảm tốc độ tăng trưởng GDP cả năm xuống khoảng 0,04%. Đấy là chưa kể, xăng dầu vẫn còn nguy cơ tăng giá vì theo tính toán của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối, giá bán xăng hiện vẫn thấp hơn giá cơ sở…

Tuy nhiên, trong bản đánh giá của mình, UBGSTC cho rằng tốc độ tăng CPI của tháng 7 so với tháng 6 (0,27%) vẫn thấp hơn dư địa cho phép trong mỗi tháng cuối năm (bình quân khoảng 0,76%). Với xu hướng tăng CPI như vậy, kết hợp với yếu tố giá cả hàng hóa thế giới được dự báo không có nhiều biến động từ nay đến cuối năm và sức mua trong nước vẫn còn yếu, cơ quan này cho rằng việc kiểm soát lạm phát theo kế hoạch đề ra cho năm 2013 đang có những thuận lợi nhất định