Người dân ĐBSCL bán đất mặt ruộng để làm gạch
Thời gian qua, mặc dù lũ đầu nguồn lên chậm, nhưng là thời điểm các chủ lò gạch “lùng” mua đất mặt ruộng mạnh nhất. Có mặt tại cánh đồng xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú (An Giang), chúng tôi thấy đội quân lấy đất mặt làm việc đầy hăng hái.
Hàng chục chiếc xáng cùng 3 cối ép công suất lớn đang hoạt động ì ầm. Đất từ ngoài ruộng được xáng cắt lớp chở vào cối đánh ra từng bánh nhỏ, rồi chuyển xuống ghe đưa đến các lò gạch. Vì hám lợi trước mắt, bất chấp sự cạn kiệt nguồn tài nguyên, các ông chủ lò đã đẩy giá đất mặt ruộng lên cao để mua về làm gạch, ngói.
Những năm trước, 1 công đất (1.000m2) có giá 17 triệu đồng thì nay tăng lên từ 30-35 triệu đồng, tùy theo đất tốt xấu. Với những nông dân kinh tế khó khăn thì nghĩ đơn giản, làm một công lúa một năm cao lắm cũng chỉ lời trên 1 triệu đồng. Trong khi giá đất mặt 35 triệu đồng/công, lợi nhuận quá cao tội gì không bán? Nhưng họ không nhận thức được đó chỉ là cái lợi trước mắt…
 |
| Đất mặt ruộng được bán cho các chủ lò gạch, làm ảnh hưởng xấu đến nguồn tài nguyên đất. |
Theo thống kê của Sở TN&MT An Giang, toàn tỉnh có đến 1.640 lò gạch nung tập trung chủ yếu ở huyện Chợ Mới, Châu Phú, Châu Thành. Thử làm một phép tính, nếu mỗi năm cả tỉnh có nhu cầu 1 tỷ viên gạch (1.000 viên gạch tốn ít nhất 1,5m3 đất) thì mỗi năm mất đi khoảng 1.500.000m3 đất. Qua đó, sẽ có rất nhiều mảnh ruộng thành ao, đầm.
Theo ông Trần Anh Thư - Phó Giám đốc Sở TN&MT, tình trạng lấy đất mặt để sản xuất gạch ngói sẽ gây thiệt hại lớn cho xã hội, đặc biệt là làm cạn kiệt độ phì nhiêu của đất. Ngoài ra, còn tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp đối với những hộ chung quanh. Bởi, nếu một hộ bán xong lớp đất mặt thì phần đất ruộng sẽ tồn tại khoảng ruộng trũng. Khi lũ về, phù sa chủ yếu dồn về phần đất trũng. Trong quá trình bơm nước vào, thì mạch nước từ ruộng cao sẽ ngấm xuống ruộng trũng, gây mất mùa cho ruộng cao… Trong thời gian tới, Sở TN&MT sẽ lên kế hoạch giám sát chặt chẽ tình trạng lấy đất mặt bằng vệ tinh để có biện pháp xử lý nghiêm…
Giống như ở An Giang, thời gian qua, nhiều hộ dân ở xã Lương Hòa, Lương Hòa A, huyện Châu Thành (Trà Vinh) bất chấp hậu quả đã bán lớp đất mặt ruộng đang canh tác cho chủ lò gạch. Do lớp đất mặt màu mỡ bị mất nên khi trồng lúa, nông dân phải tốn nhiều chi phí cho đầu tư phân bón, năng suất thấp. Trong khi chính quyền địa phương lại lúng túng trong xử lý tình trạng bán đất trái phép này.
Trước thực trạng trên, UBND huyện Châu Thành (Trà Vinh) vừa ra quyết định tạm ngưng mọi hoạt động khai thác đất sét trên địa bàn, tiến hành kiểm tra, khảo sát lại hiện trạng, để có hướng xử lý tiếp