Nhiều DN sản xuất malt lao đao vì kiểu đánh thuế mới

Malt là nguyên liệu sản xuất bia, được các DN sản xuất bia trong nước mua từ hai nguồn là nhập khẩu hoặc sản phẩm của Công ty Đường Man. Đại diện Công ty Đường Man cho biết: Trước khi công ty này xây dựng nhà máy sản xuất malt, năm 2003, thuế suất nhập khẩu mặt hàng malt là 10%, thuế GTGT là 10%.

Thế nhưng sau đó, Bộ Tài chính đã quyết định điều chỉnh biểu thuế xuất khẩu, chia mặt hàng malt thành 2 loại: malt nhập khẩu là malt chưa rang, thuế suất thuế GTGT là 5%, malt sản xuất trong nước là malt đã rang, thuế suất GTGT là 10%, đồng thời giảm thuế nhập khẩu mặt hàng malt từ 10% xuống 5%. Năm 2004, Công ty Đường Man đã gửi công văn lên các Bộ, ngành đề nghị tăng thuế nhập khẩu và thuế GTGT của mặt hàng malt lên 10%.

Công ty này cho biết: nguyên liệu chế biến malt là hạt đại mạch, được ngâm nước và nảy mầm trong điều kiện môi trường độ ẩm và nhiệt độ thích hợp, sau đó phần rễ mầm được cắt bỏ đi, phần hạt được giữ lại và sấy khô. Nhiệt độ sấy tuỳ theo yêu cầu để tạo ra các loại malt nấu bia có hương vị, màu sắc vàng hoặc đen.

Do vậy, khái niệm mặt hàng malt được hiểu là hạt đại mạch đã qua chế biến, sấy khô, nên việc phân thành hai loại là malt chưa rang và malt đã rang để áp thuế là không chính xác.

Ý kiến này đã được Bộ Công nghiệp xác nhận tại Công văn số 5038/CV-TCKT của Bộ Công nghiệp. Sau đó, Bộ Tài chính cũng đã áp thuế suất thống nhất một mức 10% cho tất các khâu nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh thương mại mặt hàng malt.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, tại biểu thuế GTGT theo danh mục hàng hoá của biểu thuế nhập khẩu ưu đãi kèm theo Thông tư số 131/2008/TT-BTC lại giảm thuế suất GTGT của mặt hàng "malt chưa rang" nhập khẩu xuống còn 0%.

Quy định này trên thực tế đã tạo kẽ hở để cho một số DN nhập khẩu trong nước lợi dụng kê khai mặt hàng malt là "malt chưa rang" nhằm hưởng mức thuế suất thuế GTGT từ 10% xuống còn 0%, các cán bộ chức năng cũng tận dụng cơ hội này để xử sự với những DN "biết điều", gây thất thu thuế hàng trăm tỷ đồng cho Nhà nước; trong khi đó nhà sản xuất trong nước vẫn phải chịu thuế GTGT là 10%, dẫn tới tình trạng giá malt sản xuất trong nước cao hơn giá malt nhập khẩu, khiến các DN sản xuất malt tại Việt Nam có nguy cơ bị phá sản. Theo tính toán của Công ty Đường Man, vì quy định này, mỗi năm, công ty này mất từ 20-30 tỷ đồng.

Trao đổi với Báo CAND, ông Nguyễn Hữu Đường, Giám đốc Công ty Đường Man cho biết: Việc sản xuất malt tại Việt Nam và các nước Đông Nam Á không được thuận lợi do khí hậu nóng, ẩm, chi phí cho sản xuất cao, nguyên liệu lúa mạch phải nhập khẩu qua các công ty thương mại, nên giá cao hơn so với các nhà sản xuất nước ngoài mua trực tiếp từ nông dân của họ; ngoài ra công ty còn phải chịu thêm một lần chi phí vận chuyển lúa mạch từ các cảng biển Việt Nam về nhà máy sản xuất, chịu thuế GTGT cho việc vận chuyển, chi phí điện, nước, than, bao bì...

Như vậy, chi phí và giá thành sản xuất malt trong nước sẽ bị đội lên rất cao so với giá malt nhập khẩu, tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng giữa nhà sản xuất trong nước và nhà nhập khẩu malt từ nước ngoài về. Chính sự thay đổi này mà Công ty Đường Man đã phải huỷ một dự án xây dựng nhà máy sản xuất malt tại khu công nghiệp Phú Mỹ 1, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vào năm 2008.

"Chúng tôi cho rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, việc áp thuế suất đúng và công bằng để tạo sự cạnh tranh giữa hàng nhập khẩu và hàng sản xuất trong nước là rất cần thiết. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế đang khó khăn như hiện nay, Chính phủ đang kích thích sản xuất, kích cầu tiêu dùng, việc tạo mọi ưu thế cho các DN sản xuất trên sân nhà là điều hết sức quan trọng. Với những chính sách thuế như trong trường hợp sản phẩm malt của công ty chúng tôi, thì đang đi ngược hoàn toàn với chủ trương của Chính phủ về kích cầu nội địa. Chúng tôi mong muốn các cơ quan chức năng sớm nghiên cứu và điều chỉnh", ông Đường nhấn mạnh