Nước mắm cá hồi, cá hồng làm từ… cá cơm
Doanh nghiệp vừa sản xuất, vừa tự kiểm định và công bố chất lượng
Theo kết quả kiểm nghiệm của các trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng vừa mới được công bố tại Hà Nội, vi khuẩn Clostridium perfringens có trong nước mắm của nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất thường vượt mức cho phép lên đến 10-12 lần sẽ gây hại tới đường tiêu hoá và ảnh hưởng tới sức khoẻ người tiêu dùng. Ngoài ra, nhiều cơ sở sản xuất khi kiểm tra còn phát hiện có vi khuẩn tụ cầu vàng Staphylococcus aureus-quy định không được phép hiện diện trong thực phẩm.
Là một loại gia vị thực phẩm đặc trưng và bình dân, nên nước mắm có mặt hầu hết tất cả các bữa ăn của gia đình.
Ngoài những kênh phân phối như siêu thị, các đại lý lớn... thì trong tất cả các ngõ ngách, lối xóm, đều có các quầy hàng bày bán đủ chủng loại nước mắm đóng chai, bán theo lít... với giá cả khác nhau. Nắm bắt được tâm lý của người tiêu dùng nên trên thị trường ngày càng xuất hiện nhiều loại nước mắm có độ đạm rất cao, được đề nhãn mác là sản xuất từ những nguyên liệu khác nhau như tôm, cua, cá, mực...
Tuy nhiên, người tiêu dùng sẽ rất khó phân biệt được chai nước mắm mình đang dùng thực sự được sản xuất bằng nguyên liệu ghi trên nhãn mác hay không, nhất là đối với những loại nước mắm sản xuất từ cá như cá thu, cá cơm, cá hồng...
Hiện nay, chất lượng nước mắm trên thị trường chủ yếu vẫn là do nhà sản xuất vừa tự đăng ký, vừa tự kiểm tra, tự công bố chất lượng theo kiểu "vừa đá bóng vừa thổi còi".
Theo TS Vũ Thị Bạch Nga, Trưởng Ban Bảo vệ người tiêu dùng, Cục Quản lý cạnh tranh Bộ Công thương, thì chính việc chưa được quan tâm nhiều tới việc giám sát sản xuất của hệ thống DN nên dẫn tới tình trạng chất lượng nước mắm chưa kiểm soát được chuẩn về vi khuẩn gây hại, các chất phụ gia gây độc có trong nước mắm cũng như về độ đạm, sự hiện diện của các loại hoá chất độc trong thực phẩm.
"...Các hoá chất cấm, không phải gây ngộ độc ngay như thuốc độc mà tích tụ từ từ trong cơ thể đến một liều lượng nhất định nào đó mới gây ra bệnh ung thư hay các bệnh khác thì cũng chưa kiểm soát được", bà Nga khẳng định.
Vẫn là "người tiêu dùng phải tự bảo vệ mình"
Sau khi Luật chất lượng sản phẩm có hiệu lực, các DN đã tự công bố chất lượng sản phẩm nhưng vấn đề hậu kiểm của cơ quan chức năng dường như còn bỏ ngỏ. Bà Nguyễn Thị Quỳnh Chi, CLB Người tiêu dùng nữ khẳng định: Dù nước mắm không giúp tăng cường chất đạm cho con người vì lượng mắm đưa vào cơ thể mỗi ngày không đáng kể, nhưng đã là dạng ẩm thực mà không đảm bảo và gian dối về chất lượng, VSATTP đã quy định thì xã hội cần phải có tiếng nói.
Nhiều ý kiến của các chuyên gia cũng cho rằng hiện nay loạn tình trạng nhãn mác nước mắm đề sản xuất từ cá hồi, cá chim, cá hồng... nhưng lấy đâu ra nhiều thế để mà sản xuất. Với lại, cũng đâu dễ dàng gì để sản xuất ra loại nước mắm có độ đạm lên tới 40 - 50% hoặc siêu đạm, siêu hạng đặc sản...
"Theo tôi, để đảm bảo cho sức khoẻ của bản thân và gia đình không bị ủ bệnh vì những chất lạ xuất hiện trong nước mắm, người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, sản phẩm đầy đủ nhãn mác, thông tin như ngày sản xuất, nơi sản xuất, hạn sử dụng, chất lượng, thành phần cơ bản, cách sử dụng, bảo quản... và khi thấy nghi ngờ về bao bì, mẫu mã, cần báo ngay cho nhà sản xuất và cơ qua chức năng", bà Nga khuyến cáo