Ông Mai Văn Dâu đã bán mình cho những hạn ngạch quota như thế nào?
Cuối tháng 8/2005, cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an đã kết thúc điều tra vụ án: "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm môi giới hối lộ, nhận hối lộ; Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức; Làm, tàng trữ, lưu hành các giấy tờ có giá giả khác; Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ quyền hạn để trục lợi; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Báo cáo sai trong quản lý kinh tế…" xảy ra tại Bộ Thương mại, Tp. Hà Nội, Tp.HCM và một số tỉnh, thành phố khác.
Đây là vụ án kinh tế đặc biệt nghiêm trọng. Điều đau xót trong vụ án này là hầu hết các bị can đều là cán bộ của Bộ Thương mại như ông Mai Văn Dâu, nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Thương mại; Lê Văn Thắng, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Xuất nhập khẩu…
Con đường phạm tội
Cuối năm 2003, qua công tác trinh sát, cơ quan ANĐT - Bộ Công an đã phát hiện một đường dây chi tiền cho một số cán bộ thương mại để chạy hạn ngạch xuất khẩu hàng dệt may vào thị trường Hoa Kỳ…
Ngày 11/8/2004, cơ quan ANĐT đã thi hành lệnh bắt, khám xét khẩn cấp đối với Trần Thu Lan, Nguyễn Thị Ngọc Dung, Bùi Thị Huyền Nga về hành vi "Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức"…
Ngày 13/8/2004, cơ quan ANĐT bắt quả tang Trịnh Thị Hồng Điệp và Phạm Anh Tuấn đang đưa hạn ngạch giấy phép xuất khẩu số 4202 ngày 9/8/2004 của Bộ Thương mại cấp cho Công ty TNHH May Phú Hòa tại N.28 Bàu Cát, phường 14, Tân Bình, Tp.HCM. Công ty này phải trả cho Điệp và Tuấn 9.400 USD.
Ông Mai Văn Dâu sinh năm 1942 tại Thanh Hóa. Hộ khẩu thường trú tại số 35 Liên Trì, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sau khi học hết cấp 3 tại Thanh Hóa, năm 1963, Mai Văn Dâu vào học Trường Bổ túc Ngoại ngữ Hà Nội. Từ năm 1964 đến 1966, học tại Học viện Ngoại thương ở Trung Quốc. Năm 1967 học Đại học Ngoại thương Hà Nội, đến năm 1971, tham gia quân đội tại chiến trường B5. Hiệp định Pari về Việt
Ngày 19/8/2004, cơ quan ANĐT đã bắt khẩn cấp Phan Nghĩa Hiệp về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vì trước đó Hiệp đã đưa bản photo thông báo hạn ngạch số 4202 của Bộ Thương mại cấp cho Công ty Phú Hoà và lấy của bà Hậu Thiên Hoa 12.000 USD…
Ngày 30/9/2004, Mai Thanh Hải bị bắt về tội "Nhận hối lộ"; ngày 4/10/2004, Nguyễn Việt Phú bị bắt về tội "Nhận hối lộ"; ngày 18/11/2004, Mai Văn Dâu bị bắt về tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ"; ngày 30/11/2004, Trần Văn Sửu bị bắt về tội "Nhận hối lộ" và tội "Lợi dụng chức vụ…"; ngày 25/12/2004, Nguyễn Cương bị bắt về tội "Làm môi giới hối lộ". Tất cả hành vi phạm tội của các đối tượng trên đều xuất phát từ việc chạy chọt, buôn bán quota mà người có quyền quyết định chính là ông Mai Văn Dâu.
Cơ chế "xin - cho" của ông Mai Văn Dâu
Ở Bộ Thương mại, ông Dâu được phân công phụ trách công tác xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài. Từ năm 2003, khi Hiệp định buôn bán hàng dệt may Việt
Từ kinh nghiệm công tác và quyền hạn được giao, thay vì phải xóa bỏ cơ chế "xin - cho" thì Mai Văn Dâu đã "ban hành" thông báo "cho phép các thương nhân vay, nhượng hạn ngạch" xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ. Điều đáng nói là Thông báo số 5373 do ông Dâu ký đã có đoạn không rõ ràng, "lập lờ" cho phép "… thương nhân đi vay hạn ngạch mà lại phải trả tiền cho thương nhân cho vay thì không phải trả lại hạn ngạch cho thương nhân cho vay". Chính các văn bản này đã buộc các doanh nghiệp muốn có được "hạn ngạch xuất khẩu", thì phải chạy chọt và đưa hối lộ. Cũng từ "chính sách" này mà các doanh nghiệp đã tìm mọi cách chạy chọt, xin và mua bán hạn ngạch xuất khẩu hàng dệt may, gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động XNK hàng dệt may của nước ta trong một thời gian dài. Cũng từ các "văn bản xin - cho" này mà bà Nguyễn Diên Hồng (vợ ông Dâu) và con trai là Mai Thanh Hải cũng kiếm tiền tỷ thông qua việc "chạy" hạn ngạch cho các doanh nghiệp…
Qua quá trình điều tra, CQĐT đã thu thập tài liệu từ 45 doanh nghiệp Nhà nước có dấu hiệu mua bán, chuyển nhượng hạn ngạch. Đến nay, đã có 42 doanh nghiệp Nhà nước cung cấp tài liệu, xác định đã vay, nhường 2.230.997 tá hạn ngạch các loại, trong đó có 3 doanh nghiệp đã thừa nhận có mua, bán hạn ngạch tổng cộng 216.512 tá các loại, với tổng số tiền là 1.971.762USD…
Hành vi của ông Mai Văn Dâu đã đủ yếu tố phạm tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ". Tuy nhiên, do tình hình XNK hàng dệt may có những thay đổi, ngày 28/3/2005, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 1536/VPCP-KTTH truyền đạt ý kiến của Thủ tướng cho phép chuyển nhượng hạn ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ, chính vì vậy nên hành vi phạm tội của Mai Văn Dâu và những người có liên quan đã được cơ quan điều tra đề nghị không xử lý về mặt hình sự. Riêng hành vi nhận hối lộ, quá trình điều tra, ông Mai Văn Dâu đã thừa nhận là có nhận "tiền bồi dưỡng" của một số đối tượng xuất phát từ việc "ban ơn…" cấp quota của ông Mai Văn Dâu, chính vì thế mà ngày 19/7/2005, cơ quan ANĐT - Bộ Công an đã quyết định thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với ông Mai Văn Dâu, đề nghị khởi tố ông Mai Văn Dâu về tội "Nhận hối lộ"