Phát hiện nhiều doanh nghiệp nhập lậu thiết bị y tế cũ

Nhập lậu máy cũ, khi bị phát hiện thì dùng thủ đoạn “nhầm hàng”

Cuối năm 2013, Phạm Hồng Anh - Giám đốc Công ty A.N.N.A đăng ký mở tờ khai Hải quan điện tử số 23068/NKD01 nhập khẩu Máy phân tích sinh hóa tại Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay Nội Bài. Sau đó, Nguyễn Huy Hiếu được ủy quyền đến nhận lô hàng trên. Khi Hiếu lấy hàng ra khỏi khu vực kiểm hóa của Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài thì bị lực lượng Hải quan kiểm tra thủ công 100% lô hàng. Qua đó, cơ quan chức năng đã phát hiện hai kiện hàng, vỏ kiện là bìa carton màu nâu, tổng trọng lượng 690kg, bên trong đựng máy phân tích sinh hóa Hitachi Model 917 (xuất xứ Nhật Bản) và các phụ kiện kèm theo có nhiều dấu hiệu nghi vấn nên đã dừng việc làm thủ tục hải quan.

Cơ quan chức năng kiểm tra các thiết bị y tế nhập lậu tại sân bay quốc tế Nội Bài. Ảnh: Minh Đức

Chiều cùng ngày, với sự có mặt và chứng kiến của Phạm Hồng Anh và Nguyễn Huy Hiếu, lực lượng Hải quan đã cùng các giám định viên thuộc Công ty cổ phần Tập đoàn Vinacontrol tiến hành kiểm tra thực tế lô hàng. Kết quả sơ bộ cho thấy: Máy phân tích sinh hóa Hitachi Model 917 và thiết bị đi kèm không đóng trong thùng xốp. Không có tài liệu mô tả sản phẩm, hướng dẫn sử dụng cho máu cũng như từng thiết bị đi kèm. Nắp nhựa màu đen của máy có nhiều vết xước, khay để mẫu (1 chiếc) và khay để hóa chất (2 chiếc) bằng nhựa đã bị ô xy hóa, ngả màu, nghi vấn cả máy phân tích sinh hóa và thiết bị đi kèm đã qua sử dụng. Sau đó, Công ty Vinacontrol Hà Nội có Chứng thư giám định, kết luận chiếc máy phân tích sinh hóa và phụ kiện đi kèm Hitachi Model 917, số sản xuất 1020-6 mà Công ty A.N.N.A nhập khẩu là hàng đã qua sử dụng. Căn cứ vào các tài liệu và chứng cứ thu thập được, Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục Hải quan đã ra quyết định khởi tố vụ án buôn lậu đối với Công ty A.N.N.A

Để lấp liếm sai phạm này, sau đó, Giám đốc Phạm Hồng Anh đã có công văn gửi Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay Nội Bài, kèm theo thư của Công ty FAMECO - Cộng hòa Pháp, trong đó giải thích là có sự… nhầm lẫn khi gửi hàng.

Sau khi nhận hồ sơ vụ việc, cơ quan CSĐT - Bộ Công an (Văn phòng cơ quan CSĐT- C44 thuộc Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm) đã tiến hành điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ về hành vi sai phạm của các đối tượng tại Công ty A.N.N.A. Cơ quan CSĐT đã xác định các đời máy phân tích sinh hóa Hitachi Model 704, 717, 904, 911, 917 đã ngừng sản xuất từ nhiều năm nay và Công ty FAMECO - Pháp là công ty chuyên tân trang, làm mới các máy phân tích sinh hóa đã qua sử dụng. Vì thế, không thể có máy phân tích sinh hóa Hitachi Model 911, 917 sản xuất năm 2012, 2013 như Đơn xin nhập khẩu trang thiết bị y tế ngày 20/4/2013 của Công ty A.N.N.A và Giấy phép số 2905/BYT-TB-CT ngày 20/5/2013 của Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế - Bộ Y tế. Cơ quan điều tra cũng xác định việc Công ty A.N.N.A và Công ty FAMECO - Pháp có văn bản cho rằng đã gửi nhầm hàng là không có căn cứ. Bởi theo quy định của Nghị định số 97/2007/NĐ-CP và Nghị định số 18/2009/NĐ-CP của Chính phủ thì “việc gửi nhầm hàng phải được thông báo bằng văn bản và được cơ quan Hải quan chấp nhận trước thời điểm kiểm tra thực tế”. Hơn nữa, số sản xuất trên Giấy chứng nhận xuất xứ cấp kèm theo Hợp đồng ngoại mua bán giữa Công ty FAMECO với Công ty A.N.N.A hoàn toàn trùng khớp với số sản xuất kiểm tra thực tế trên chiếc máy phân tích sinh hóa bị phát hiện và tạm giữ tại cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài. Như vậy không thể có sự nhầm lẫn ở đây. Đây chỉ là thủ đoạn của các đối tượng buôn lậu, bởi nếu được Hải quan cho thông quan thì không sao, nếu không được thông quan thì khai là gửi nhầm hàng.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan CSĐT - Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam, lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với Phạm Hồng Anh, Giám đốc Công ty A.N.N.A. Các quyết định và lệnh nói trên đã được Viện KSND tối cao phê chuẩn.

Ngoài vụ nhập khẩu máy phân tích sinh hóa vi phạm kể trên, cơ quan điều tra cũng đã xác định, từ năm 2007 đến năm 2013, Công ty A.N.N.A đã nhập tổng cộng 53 máy phân tích sinh hóa Hitachi các loại (chiếc cuối cùng bị thu giữ). Hiện cơ quan điều tra đang tiếp tục xác minh về các máy nhập khẩu trên, nhưng với cung cách làm ăn của Công ty A.N.N.A, chúng ta có quyền đặt nghi ngờ về chất lượng của các máy họ đã từng nhập khẩu về và tung ra thị trường?

Khai một đằng, nhập về một nẻo

Công ty thứ 2 bị phát hiện, điều tra về hành vi nhập lậu thiết bị y tế là  Công ty Bảo Trân, địa chỉ số 19 ngõ 218/2 Trần Duy Hưng (Cầu Giấy, Hà Nội) do bà Trần Thị Ánh Hồng làm Giám đốc, ông Nguyễn Xuân Tưởng làm Phó Giám đốc. Cũng cuối năm 2013, đại diện Công ty Bảo Trân làm thủ tục nhập khẩu lô hàng trang thiết bị theo tờ khai Hải quan số 20455 mở tại Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài. Theo khai báo của doanh nghiệp thì lô hàng trên là hàng mới 100%, bao gồm: Máy xét nghiệm sinh hóa tự động model Biolyzer không có bộ điều khiển, hãng sản xuất: Anlyticon, xuất xứ: Đức; Máy xét nghiệm sinh hóa tự động model Hitachi 911 không có bộ điều khiển, hãng sản xuất Diamond, xuất xứ: Mỹ, trị giá lô hàng theo doanh nghiệp khai báo là hơn 470 triệu đồng. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế lô hàng, lực lượng Hải quan đã phát hiện hàng hóa trong lô hàng trên đã qua sử dụng. Đồng thời, các mặt hàng cũng hoàn toàn không đúng với khai báo, gồm: 2 Hệ thống nội soi dạ dày ống mềm video của hãng sản xuất FTS và Olympus; máy in phim XQuang khô; máy scan film Xquang và một số phụ kiện đi kèm. Toàn bộ các thiết bị y tế trên đã qua sử dụng.

Trần Thị Ánh Hồng, Nguyễn Xuân Tưởng và máy sinh hóa nhập lậu.

Qua xác minh, cơ quan chức năng còn phát hiện một số lô hàng của Công ty Bảo Trân nhập khẩu trước đây cũng đều là thiết bị y tế đã qua sử dụng. Kiểm tra các chứng từ nhập khẩu các lô hàng trước đây của công ty, phát hiện hợp đồng, invoice có dấu hiệu cắt dán, photocoppy.

Căn cứ các kết quả xác minh ban đầu, Cục Điều tra chống buôn lậu của Tổng cục Hải quan đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội buôn lậu, sau đó chuyển hồ sơ sang C44. Ngày 17/10, trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Cục C44 cho biết, với các tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan CSĐT - Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, ra lệnh tạm giam đối với 2 đối tượng Trần Thị Ánh Hồng và Nguyễn Xuân Tưởng về tội buôn lậu.