Quy định vay vốn mua vàng: Thợ kim hoàn gặp khó

Theo ông Phạm Văn Tám, Phó Chủ tịch Hội kim hoàn TP Hồ Chí Minh, việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành Thông tư số 33, có hiệu lực ngay từ ngày 10/10, trong đó bổ sung quy định: “Các nhu cầu vốn không được cho vay bao gồm nhu cầu vay vốn để mua vàng; trừ trường hợp được Thống đốc NHNN chấp thuận cho phép vay vốn mua vàng để sản xuất vàng miếng, sản xuất gia công vàng trang sức mỹ nghệ và cho vay để nhập khẩu vàng nguyên liệu theo giấy phép của NHNN…”.

Điều này có nghĩa, muốn được vay vốn để mua vàng về sản xuất vàng trang sức phải có giấy phép của NHNN. Dù ban hành quy định trên, nhưng NHNN lại không đưa ra được quy trình cấp phép như thế nào, cấp ở đâu?... nên “khoảng lặng” về nguồn vốn vay đối với thị trường vàng trang sức đã kéo dài hơn 20 ngày qua khiến các doanh nghiệp (DN), hộ kinh doanh chế tác vàng trang sức và hàng ngàn thợ kim hoàn tại TP Hồ Chí Minh tỏ ra hết sức lo lắng.

Ông Tám cho hay, kinh doanh mua bán, chế tác vàng trang sức cần vốn lớn, vì vậy đa số các DN chế tác, cửa hàng kinh doanh vàng và đội ngũ thợ kim hoàn đều phải tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng trong quá trình hoạt động. Hiện tại, vay vốn ngân hàng để mua vàng về chế tác trang sức chỉ phải chịu mức lãi suất 0,4%/tháng, trong khi đó lãi suất vay bằng tiền đồng có thể lên tới 1,7%/tháng. Với mức lãi suất chênh nhau quá lớn như vậy, nếu một DN chế tác vàng vay 1.000 cây bằng nguồn vốn mua vàng về sản xuất đồ trang sức, lãi suất mỗi tháng chỉ có 4 cây vàng, trong khi vay tiền mặt phải trả lãi tới 17 cây/tháng, cao gấp hơn 4 lần.

Ông Tám khẳng định, vay bảo đảm bằng vàng chỉ chịu rủi ro cao khi đi vay vàng về kinh doanh vào lĩnh vực khác. Còn khi vay vốn mua vàng về để chế tác trang sức, giá vàng lên, giá bán vàng trang sức cũng lên theo. Do không sợ lỗ nên việc vay vốn mua vàng về chế tác càng thu hút được giới kinh doanh vàng. Trong khi những khoản vay từ các ngân hàng thương mại sắp đến kỳ đáo hạn vào cuối năm, quy định mới chưa rõ sẽ được xem xét cấp phép ra sao càng khiến những người đã vay vốn bảo đảm bằng vàng sắp đến hạn trả nợ như ngồi trên đống lửa.

Giá vàng cao, người mua vàng trang sức giảm hẳn.

Hiện tại, việc bảo đảm đáp ứng nguồn sản phẩm vàng trang sức cho hệ thống cửa hàng kinh doanh bán lẻ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh trông chờ vào đội ngũ thợ kim hoàn (thợ bạc) khá đông đảo, lên đến con số trên 5.000 người. Đội ngũ thợ bạc này ngoài số đầu quân vào làm công cho các DN, hộ kinh doanh vàng; số làm vệ tinh cho các cửa hàng, còn lại đều làm nghề tự do.

Theo ước tính của ông Tám, để có thể đáp ứng việc làm cho 50 thợ bạc, một DN hay cửa hàng gia công vàng phải có số vốn lưu động cả ngàn cây vàng. Đối tượng thợ bạc làm vệ tinh hoặc làm nghề tự do cũng phải có vốn từ một vài chục cây, đến cả trăm cây vàng làm vốn quay vòng trong quá trình chế tác vàng nguyên liệu thành đồ trang sức đem bán sỉ hoặc trao đổi vàng nguyên liệu với các cửa hàng vàng chỉ chuyên bán lẻ đơn thuần. Nguồn vốn bằng vàng này chủ yếu có được thông qua việc thế chấp nhà cửa, tài sản vay ngân hàng để mua vàng về chế tác.

Ông Tám lo lắng cho biết, thời gian gần đây, khi giá vàng tăng cao, nhu cầu mua sắm vàng trang sức trên thị trường giảm mạnh, đã có một nửa số thợ bạc thiếu hoặc không có việc làm. Nay thực hiện quy định này, số thợ bạc thất nghiệp có thể lên tới 80%. Bởi các DN, chủ hộ kinh doanh vàng còn có thể biết đường mà đi xin giấy phép vay vốn mua vàng, còn anh em thợ bạc nhỏ lẻ sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay.

Nhằm giảm bớt khó khăn cho hoạt động gia công, chế tác vàng trang sức, ông Tám nêu kiến nghị rằng, NHNN nếu thực hiện cũng phải có lộ trình cụ thể, những ai đã được vay vàng trước đây, nay đến kỳ đáo hạn sẽ được xem xét tạo điều kiện cho vay tiếp. Còn theo chủ một DN kinh doanh vàng, trong khi NHNN phải cho bán vàng để bình ổn thị trường, thì việc tăng cường kiểm soát quá trình chế tác của người vay sẽ tốt hơn việc thắt chặt nguồn vay. NHNN nên tập trung vào những đối tượng đầu cơ gây lũng loạn thị trường, nhất là sau cú “nuốt chửng” cả chục tấn vàng đưa ra bán bình ổn vừa qua.      

Chia sẻ thêm về thực trạng này, ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý thành phố cho biết, ông đã tiếp xúc với một số đại diện ngân hàng thương mại tại thành phố nhưng nhiều nơi chưa nắm được vấn đề này. Trong khi nhu cầu nguồn vốn vay để bảo đảm sản xuất hàng phục vụ những tháng cao điểm cuối năm đang tăng lên. Nhằm bình ổn thị trường vàng trang sức, hội đã chuẩn bị văn bản để kiến nghị NHNN sớm cho công bố quy trình hướng dẫn việc cấp phép vay vốn mua vàng tới người có nhu cầu vay kinh doanh. Tuy nhiên, với việc NHNN tăng cường kiểm soát hoạt động cho vay đối với nhu cầu vốn mua vàng; cho vay có bảo đảm bằng vàng qua “giấy phép con” này. Thì ngay cả khi quy trình cấp phép cho vay vốn mua vàng về chế tác được đưa ra, nếu NHNN không ủy quyền cho các chi nhánh NHNN tỉnh, thành thực hiện cấp phép, sẽ khó tránh cảnh hàng ngàn đại diện DN; chủ hộ kinh doanh vàng và thợ kim hoàn rồng rắn xếp hàng tại NHNN chờ đến lượt được cấp phép vay vốn mua vàng về chế tác