Tăng trưởng kinh tế có xu hướng chậm lại

• Tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm công bằng, tiến bộ và bình đẳng xã hội
• ADB nâng mức dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 6,5%
• WB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2015 lên 6%
• Giảm giá dầu - thách thức hụt thu ngân sách và cơ hội tăng trưởng kinh tế
• Hỗ trợ tổng cầu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

NFSC cho rằng tăng trưởng kinh tế tiếp tục đà hồi phục, tuy nhiên tốc độ tăng có xu hướng chậm lại. Động lực chính cho tăng trưởng là ngành công nghiệp và xây dựng, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo. Mặc dù chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng đầu năm 2015 tăng 9,7%, cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm 2014; trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10%. 

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng loại bỏ yếu tố mùa vụ có xu hướng chậm lại, tháng 9, chỉ số PMI lần đầu tiên giảm dưới 50 điểm (49,5 điểm) sau 25 tháng liên tiếp duy trì mức điểm trên 50. Cầu của các nước trong khu vực còn yếu phần nào tác động tới tình trạng sản xuất trong nước, số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm tháng thứ 4 liên tiếp. Mặc dù vậy, NFSC vẫn giữ nguyên dự báo từ đầu năm về mức tăng trưởng GDP 6,5% của năm 2015.

Một trong những điểm sáng của bức tranh kinh tế những tháng đầu năm là xuất khẩu vẫn duy trì tăng trưởng khá, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đầu năm 2015 tăng 8,5% so với cùng kỳ 2014. Tính chung 10 tháng, tỷ lệ nhập siêu/tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ở mức 3,1%, tỷ lệ này có xu hướng giảm dần so với các tháng trước đó và thấp hơn so với chỉ tiêu đề ra của Quốc hội là 5%.

Một điểm tích cực nữa là tiêu dùng và đầu tư tư nhân tiếp tục được cải thiện. Theo đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tại quý III/2015 đạt 31,9% GDP, mức cao nhất kể từ năm 2012, trong đó, đầu tư khu vực kinh tế tư nhân tăng khá, chiếm 37,9% tổng vốn đầu tư toàn xã hội (tương đương cả năm 2014).

Ổn định kinh tế vĩ mô được duy trì

Theo NFSC dù chững lại, nhưng chất lượng tăng trưởng cũng được cải thiện tích cực, hiệu quả được nâng cao khi ổn định kinh tế vĩ mô được duy trì; lạm phát thấp và ổn định. Mặc dù trong tháng 10, lạm phát (so cùng kỳ năm trước) giảm xuống 0% (bằng mức của tháng trước đó) nhưng lạm phát cơ bản vẫn ở mức 2,4%, là mức ổn định của lạm phát cơ bản trong suốt 8 tháng gần đây. Căn cứ diễn biến của giá dầu, NFSC giữ nguyên dự báo lạm phát năm 2015 ở mức 2%. 

“Lạm phát ở mức thấp trong năm 2015 là nhân tố để duy trì mặt bằng lãi suất thấp. Do vậy, mặt bằng lãi suất sẽ tiếp tục duy trì ở mức lãi suất thấp hợp lý trong năm 2015”. Mặc dù thu ngân sách khó khăn do thu từ dầu thô giảm mạnh, tuy nhiên trong năm 2015, tổng thu ngân sách Nhà nước vẫn ước đạt 927,5 nghìn tỷ đồng, vượt 1,8% so với dự toán và đạt mức tăng 7,4% so với cùng kỳ 2014.

Đặc biệt, khu vực ngân hàng ổn định thanh khoản, tăng trưởng tín dụng tốt, trích lập dự phòng rủi ro tăng. Đây là một điểm tựa vững chắc cho nền kinh tế. NFSC dẫn chứng, tháng 10, khả năng thanh khoản của khu vực ngân hàng khá tốt, tỷ lệ LDR (cho vay/huy động) duy trì ở mức dưới 80%; với huy động và tín dụng ngoại tệ, LDR cũng ở mức dưới 85%. “Những tỷ lệ này nằm trong giới hạn an toàn về thanh khoản”, NFSC cho biết. Bên cạnh đó, cơ cấu tín dụng theo kỳ hạn chuyển dịch theo hướng tích cực với sự gia tăng tỷ trọng các khoản vay ngắn hạn.

Dự báo về những tháng còn lại của năm 2015, NFSC cho rằng, nhiều khả năng không có biến động lớn, kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì, tăng trưởng tiếp tục hướng tới mục tiêu cả năm là 6,5% như dự báo trước đây. Lãi suất, tỷ giá có thể tiếp tục duy trì ổn định. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế các quý tiếp theo có xu hướng chậm lại một phần do kinh tế thế giới tiếp tục ảm đạm, một phần do cơ cấu kinh tế trong nước chậm được cải cách, chưa tạo được động lực mới cho tăng trưởng, trong khi đó, dư địa chính sách (tài khóa và tiền tệ) ngày càng bị thu hẹp.

Nhận định thêm về năm 2016, NFSC dự báo, kinh tế Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều thách thức và tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ giao động trong khoảng 6,5% - 6,7%. CPI sẽ cao hơn năm 2015 do giá cả một số mặt hàng cơ bản và dịch vụ công tiếp tục được điều chỉnh. Tuy nhiên, do giá cả trên thị trường quốc tế tiếp tục thấp và cầu trong nước chưa tăng mạnh, CPI được dự báo tiếp tục duy trì ở mức thấp, khoảng 3,5% - 4,5%, tùy thuộc vào mức độ cải cách giá hàng hóa cơ bản và dịch vụ công.