Thảo luận Luật Ngân hàng Nhà nước: Ổn định giá trị đồng tiền
Mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền
Nhiều ý kiến cho rằng, dự án luật cần quy định thẩm quyền của Quốc hội để phù hợp với quy định của Hiến pháp, phù hợp với đặc điểm hoạt động của Quốc hội nước ta. Đồng thời, quy định này bảo đảm tính chủ động của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ quốc gia.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên nhận định: Trong nội dung này, mục tiêu cuối cùng và quan trọng nhất, chi phối các nội dung khác là "ổn định giá trị đồng tiền", do vậy việc Quốc hội quyết định chỉ tiêu lạm phát hàng năm được biểu hiện thông qua chỉ số giá tiêu dùng để thực hiện mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền. Đồng thời Quốc hội thực hiện quyền giám sát quá trình thực hiện các nội dung chính sách tiền tệ quốc gia là phù hợp. Nếu Quốc hội chỉ quyết định định hướng chỉ tiêu lạm phát hàng năm thì không hợp lý. Lạm phát là một chỉ tiêu kinh tế quan trọng vừa phản ánh giá trị đồng tiền, vừa chi phối các chỉ tiêu kinh tế quan trọng khác, cần phải được xác định cụ thể vừa để tính toán, cân đối các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô khác, vừa để xác định các biện pháp, chính sách cụ thể trong chỉ đạo điều hành.
Thực tế những năm qua, Quốc hội đều quyết định chỉ số giá tiêu dùng và được ghi trực tiếp trong Nghị quyết của Quốc hội về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm kế hoạch. Trong quá trình điều hành, phát sinh những nhân tố bất thường làm thay đổi lớn một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu, trong đó có chỉ số giá tiêu dùng thì Chính phủ trình Quốc hội xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế. Đại biểu Nguyễn Đăng Trừng (TP HCM) thừa nhận, Quốc hội quyết định chỉ tiêu lạm phát là phù hợp cả về lý luận và thực tiễn.
Bỏ lãi suất cơ bản?
Dự thảo Luật Ngân hàng Nhà nước không quy định về lãi suất cơ bản, theo đó ngân hàng sẽ thực hiện điều hành thị trường tiền tệ bằng các công cụ chính sách như: lãi suất tái chiết khấu, lãi suất tái cấp vốn... Các tổ chức tín dụng sẽ thực hiện chính sách lãi suất thoả thuận theo nguyên tắc thị trường. Khi có diễn biến bất thường trên thị trường tiền tệ, ngân hàng sẽ can thiệp bằng cách quy định cơ chế lãi suất cụ thể để các tổ chức tín dụng thực hiện.
 |
|
Giữ hay bỏ lãi suất cơ bản là vấn đề lớn của dự luật Ngân hàng. |
"Có nhiều ý kiến khác nhau, song tôi cho rằng không quy định lãi suất cơ bản là phù hợp thực tế. Khi có biến động thị trường thì ngân hàng có công cụ điều tiết như lãi suất chiết khấu, lãi suất tái cấp vốn hay tăng dự trữ bắt buộc. Cách làm như vậy sẽ đảm bảo tính linh hoạt" - đại biểu Nguyễn Đăng Trừng khẳng định. Tuy nhiên, ở phía ngược lại, nhiều ý kiến tỏ ra băn khoăn đề nghị cần tiếp tục sử dụng công cụ lãi suất cơ bản để bảo đảm nguyên tắc Nhà nước quản lý đối với thị trường tiền tệ và làm cơ sở cho việc thực hiện các quy định của Bộ luật Dân sự và các văn bản pháp luật khác.
Đại biểu Lê Thị Thu Ba (Đồng Nai) bảo vệ quan điểm giữ lãi suất cơ bản: Đây là công cụ điều hành tín dụng toàn xã hội chứ không riêng lĩnh vực ngân hàng. Trong những thời điểm đổ bể tín dụng, người dân chấp nhận vay vốn lãi suất cao nhưng sau mất khả năng thanh toán, ngân hàng không thu hồi được. Đó là hệ lụy không quy định lãi suất cơ bản. "Lãi suất cơ bản giúp ổn định tình hình, là công cụ quan trọng của ngân hàng" - đại biểu đề nghị.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, chính sách tiền tệ được xác định và để điều hành kinh tế vĩ mô của một quốc gia nhằm ổn định giá trị đồng tiền và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế. Để điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước sử dụng các công cụ điều chỉnh khối lượng tiền cung ứng, làm thay đổi quan hệ cung cầu tiền tệ, qua đó chi phối lãi suất trên thị trường, tức lãi suất của các tổ chức tín dụng (bao gồm: lãi suất cho vay giữa các tổ chức tín dụng, lãi suất vay và cho vay giữa tổ chức tín dụng và khách hàng).
Tuy nhiên, do kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi, có thể phát sinh tình huống vượt ngoài khả năng điều tiết bằng các công cụ chính sách tiền tệ của ngân hàng (ví dụ như diễn biến thị trường tiền tệ trong năm 2008), trong trường hợp này cho phép ngân hàng can thiệp trực tiếp vào cơ chế lãi suất của tổ chức tín dụng để ổn định thị trường