Thị trường lịch tết 2013: Người mua chưa quan tâm đến tem chống giả

Dọc tuyến phố Đinh Lễ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội rực sắc đỏ màu lịch blốc. Các hiệu sách tại đây đã dùng lịch thay thế sách, trưng ra mặt tiền để thu hút khách. Những cuốn lịch cỡ đại với hình thức bắt mắt được bày ra ngoài. Năm nay, một loại lịch đặc biệt lần đầu tiên xuất hiện là lịch blốc có chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do Công ty TNHH An Hảo liên kết với Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia Sự thật phát hành. Cuốn lịch ra đời nhằm hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Cuốn lịch giới thiệu những hình ảnh hoạt động của Bác Hồ lúc sinh thời, di ngôn và các tác phẩm văn thơ của Bác. Đây được coi là cuốn sách lịch và là tài liệu tham khảo bổ ích để người xem hiểu thêm về Bác Hồ. Bởi vậy, cuốn sách lịch được thiết kế lật từng trang chứ không xé bỏ như lịch thông thường để có thể lưu giữ lâu dài. Cuốn lịch bán giá chính thức là hơn 400.000 đồng. Tuy nhiên, tại một nhà sách Đinh Lễ, khi tôi hỏi giá bán, người bán thông báo giá in bìa là 460.000 đồng, nhưng tại đây giảm giá xuống còn 390.000 đồng.

Một trung tâm phát hành lịch trên phố Thợ Nhuộm, Hà Nội đã rất bận rộn phát hành lịch cho các đại lý bán lẻ (Ảnh chụp ngày 16/11).

Qua khảo sát các điểm bán lịch sớm, chúng tôi nhận thấy, xu hướng lịch blốc năm nay được khai thác sâu vào các quan niệm về phong thủy. Cuốn lịch phong thủy có hình thức khá bắt mắt với kích thước hình chữ nhật 15cmx39cm có giá 280.000 đồng. Tại Đinh Lễ, cuốn lịch này chỉ còn giá 250.000 đồng. Lịch blốc có cỡ to nhất ở đây được bán với giá 590.000 đồng. Lịch blốc nhỏ giá 50.000 đồng. Ngoài các loại lịch trên còn có lịch hình vuông cũng gây ấn tượng với người mua bởi hình thức là lạ. Một chủ cửa hàng kinh doanh trên phố Đinh Lễ cho biết, giá lịch năm nay có nhích lên một chút so với năm trước. Ví dụ như cuốn lịch blốc nhỏ năm ngoái giá 40.000 đồng thì năm nay tăng thêm 10.000 đồng. Do giá giấy, giá công in, xăng dầu vận chuyển… nên giá lịch năm nay tăng khoảng 5%-15% so với năm trước.

Trên các phố Nguyễn Xí, Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng, nơi có các hiệu sách đều dành riêng một gian trưng bày ấn tượng để bày bán lịch Tết 2013. Ngoài lịch blốc chiếm vị trí chủ đạo, lịch cuốn và lịch để bàn cũng có nhiều mẫu mã và nội dung khác nhau. Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản lịch bàn chữ M với 12 tờ thiết kế đan xen hình ảnh đặc sắc về di sản thế giới tại Việt Nam. Phần dưới là 53 tờ lịch tuần được in 2 mầu với nhiều thông tin về các sự kiện trọng đại của đất nước, ngày lễ kỷ niệm của các ban ngành. Một loại lịch bàn đế nhựa khác cũng của Nhà xuất bản Thông tin truyền thông có giá bán 59.000 đồng với cấu trúc lò xo ở giữa, có nhiều thông tin về các sự kiện trọng đại của đất nước và các vần thơ, châm ngôn đầy ý nghĩa.

Thời điểm này mới bước vào đầu vụ phát hành lịch nên người mua chưa mặn mà lắm. Khách đến các sạp hàng chủ yếu để tham khảo và cân nhắc. Dự kiến lượng người mua lịch đẹp để biếu năm nay cũng tăng cao. Chiều 16-11, anh Nguyễn Trần Tôn ở phường Bồ Đề, quận Long Biên cũng vượt sông Hồng sang Đinh Lễ tham khảo lịch blốc. Anh Tôn cho biết: “Mua lịch biếu Tết là thói quen của tôi. Món quà này vừa sang trọng lại thích hợp với mọi nhà. Nhưng bao giờ tôi cũng tham khảo mẫu mã, giá cả trước rồi mới mua”.

Năm nay, để chống lịch giả, lịch nhái, Cục Xuất bản, Bộ Thông tin truyền thông đã ban hành 3 mẫu tem chống giả và đã có kế hoạch phối hợp với các ban ngành liên quan để kiểm tra, xử lý vi phạm về hoạt động xuất bản, in, phát hành lịch trên toàn quốc. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, khách hàng tìm mua lịch thời điểm này hầu như rất ít quan tâm đến tem chống giả mà chủ yếu tập trung vào chất lượng giấy và hình vẽ bên trong tờ lịch. Việc đấu tranh chống nạn in lậu, in nối bản và lịch giả, lịch nhái vẫn được các cơ quan chức năng tiến hành. Thậm chí có năm, người ta phát hiện lịch không chỉ in giả mà còn in sai. Khi chúng tôi hỏi một người bán lịch trên phố Đinh Lễ về tem dán trên lịch, người này khẳng định: “Lịch của tôi có tem đầy đủ. Nếu không, lực lượng Quản lý thị trường đi kiểm tra thường xuyên sẽ xử lý ngay”.

Theo một cán bộ Cục Xuất bản, thời điểm này vẫn đang tiến hành tập trung thanh tra, kiểm tra lịch giả, lịch nhái. Đến đầu tháng 12 mới có kết quả kiểm định lỗ lãi, cân đối nhu cầu thị trường, đánh giá sức mua của thị trường để phân bổ cho các nhà xuất bản in ấn. Theo khảo sát của chúng tôi, tuy mới là đầu mùa nhưng tùy đại lý, cửa hàng giá lịch đã khác nhau, có nơi chênh nhau tới vài chục nghìn một cuốn lịch blốc.

Ngày nay, những cuốn lịch không chỉ để xem ngày mà còn là nơi chuyển tải nhiều thông điệp đến người sử dụng. Bởi vậy, việc cho ra đời những cuốn lịch chất lượng cả về hình thức lẫn nội dung là rất cần thiết. Nhưng, các cơ quan chức năng cần siết chặt quản lý, kiểm tra để phát hiện vi phạm cả về in ấn, phát hành, giá bán để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng và đơn vị sản xuất