Thừa Thiên Huế: Nghịch cảnh ở Khu kinh tế Chân Mây-Lăng Cô

Trên sân khấu này, người ta dựng lên những nhạc cụ dân tộc (trống, đàn tranh, đàn nhị...) có kích thước lớn gấp hàng trăm lần nhạc cụ bình thường (vật liệu chủ yếu là gỗ nhân tạo hoặc composite) và tạo ra những cường độ âm thanh vang dội (dây đàn làm bằng da trâu, inox, nilon...).

Cách đánh có thể là phím cơ khí hoặc người bấm trực tiếp, nhiều nhạc công chơi trên cùng một nhạc cụ (mà mỗi nhạc công phải là một vận động viên, một vũ công). Với kinh phí 150 tỉ đồng, công trình dự kiến xây dựng trong vòng 2 năm với số lượng khoảng 200 tác phẩm mà mỗi tác phẩm khi hoàn tất đều phải đạt tiêu chuẩn Guinness Việt Nam và Công viên đàn khổng lồ khi xây dựng xong phải đạt tiêu chuẩn Guinness thế giới.

Trong lễ khai mạc, Ban quản lý dự án tuyên bố, các nghệ nhân và các nhà nghiên cứu sẽ tập trung hoàn thành được ít nhất 10 tác phẩm trong vòng 2 tháng để biểu diễn lần đầu tiên trong Lễ hội Lăng Cô - Huyền thoại biển năm 2006.

Thế nhưng, sau 2 năm, khu vực đã khởi công vắng lặng như ngày nào, còn người dân thị trấn Lăng Cô thì không ai còn nhớ có một công trình kỷ lục Guinness ngay trên quê hương mình. Một người dân ở đây cho biết: "Hồi mới khởi công có thấy họ mang về mấy cây đàn đồ sộ. Một thời gian ngắn sau thì mất tăm, giờ thì không nghe thấy gì nữa..."

Không riêng gì dự án Công viên đàn, tại Khu du lịch Lăng Cô cũng như dọc theo tuyến đường "vàng" từ Lăng Cô đến Chân Mây (Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô), một loạt dự án các nhà đầu tư "xí" đất rồi bỏ hoang. Cuối năm 2007, tỉnh Thừa Thiên - Huế thông báo, nhà đầu tư nào cố tình dây dưa, không triển khai dự án sẽ bị thu hồi đất.

Thế là những ngày cuối tháng 12/2007 và đầu năm 2008, một loạt dự án tổ chức lễ khởi công rầm rộ, rồi sau đó… trả lại không gian yên tĩnh cho "người đẹp" Lăng Cô nồng nàn giấc ngủ. Ngày 20/12/2007, khu du lịch sinh thái biển Everland Resort do Công ty cổ phần Du lịch sinh thái Lăng Cô đầu tư đã chính thức khởi công tại Khu du lịch Lăng Cô.

Dự án có quy mô 8ha, bao gồm 1 cụm khách sạn 120 phòng và khu biệt thự nghỉ dưỡng ven biển 37 villa đạt tiêu chuẩn 5 sao. Tổng mức đầu tư dự án ban đầu là 10 triệu USD, thời gian xây dựng 30 tháng, dự kiến đưa vào khai thác sử dụng trong năm 2010.

Tuy nhiên, sau 8 tháng thi công, giữa khu đất cát này chỉ là một gian nhà cấp 4 tạm bợ của nhân viên bảo vệ, một hàng rào thép gai gỉ sét, một thanh tre gãy chắn ngang làm cổng, còn bảng hiệu dự án thì bị gió lật nhào từ lâu! Các dự án bên cạnh đã tổ chức khởi công mấy tháng nay cũng chỉ mới "thi công" đáng kể một căn nhà cấp 4 tạm bợ của nhân viên bảo vệ.

Người dân gặp nhiều khó khăn

Trong lúc các dự án đua nhau làm theo kiểu "xí" đất vàng rồi bỏ hoang, thì hàng ngàn người dân đang sinh sống trong khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô lại lâm vào cảnh sống không có đất làm nhà, sản xuất, chết không có đất chôn.

Điển hình như đại dự án gần 900 triệu USD do Tập đoàn Banyan Tree đầu tư vào Khu du lịch Laguna tại thôn Cù Dù, xã Lộc Vĩnh, huyện Phú Lộc. Hiện các hộ đã rời khỏi Cù Dù vẫn chưa có nhà mới để ở, họ không biết sẽ sinh sống ở đâu trong những tháng ngày mưa lũ sắp tới, vì khu tái định cư dành cho 31 hộ dân Cù Dù vẫn mênh mông cát trắng, hiện mới xong phần san lấp mặt bằng.

UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã vận dụng giá đất ở mức thấp (250.000 đồng/m2, mỗi lô rộng trên 200m2, tức 50 triệu đồng/lô) để bán lại cho các hộ tái định cư. Song thực tế nhiều hộ dân nghèo sẽ khó có cơ hội vào ở, vì tổng số tiền nhận được từ các khoản đền bù hỗ trợ tất tật chỉ khoảng 40 - 60 triệu đồng.

Ngoài ra, còn có gần 100 hộ nông dân thuộc đội 3, thôn Cảnh Dương bị ảnh hưởng bởi dự án Laguna, vì toàn bộ đất đai sản xuất của họ lại nằm tại Cù Dù. Việc bố trí lại đất sản xuất chỉ ưu tiên cho 31 hộ dân Cù Dù, nhưng đó lại là khu đất bị nhiễm mặn nặng vì trước đây là cánh đồng muối, hiện còn hơn 60 hộ nông dân thôn Cảnh Dương không biết sẽ làm gì để sống vì không còn một tấc đất sản xuất.

Sống ở đâu, chôn cất ở đó là tập quán từ bao đời nay của người dân ở đây. Nhưng kể từ khi hơn 3 triệu m2 đất tại Cù Dù bị thu hồi giao lại cho dự án du lịch Laguna, người dân trong thôn mới thấy vấn đề tìm nơi chôn cất cho người quá cố trở nên hệ trọng thế nào.

Xã Lộc Vĩnh không còn đất để bố trí nghĩa trang, nghĩa địa, vì tất cả đã được tỉnh quy hoạch thành đất đô thị, công nghiệp, du lịch, thương mại, dịch vụ... thuộc Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô. Đây cũng là thực tế bức xúc của hàng ngàn hộ dân thị trấn Lăng Cô.

Trong quy hoạch, Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô bao gồm thị trấn Lăng Cô và các xã Lộc Thủy, Lộc Tiến, Lộc Vĩnh (huyện Phú Lộc), có diện tích tự nhiên 27.108 ha, và khoảng 41.000 dân.

Bên cạnh việc kêu gọi đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng cho khu kinh tế, chính quyền tỉnh Thừa Thiên - Huế cũng cần lưu tâm bố trí đất ở, sản xuất, đất nghĩa trang, hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề cho nhân dân…