Tiêu dùng sản phẩm ô nhiễm phải chịu thuế
Giải trình về dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết, dự án Luật Thuế BVMT đã được Quốc hội khóa XII cho ý kiến tại kỳ họp thứ 7. Sau kỳ họp, dự luật tiếp tục được đưa ra lấy ý kiến tại các đoàn ĐBQH, ý kiến các chuyên gia, các nhà khoa học có liên quan và đại diện cử tri.
Báo cáo giải trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng: Thuế BVMT là loại thuế thu vào sản phẩm khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường. Thuế được tính vào giá hàng hoá; người tiêu dùng trả thuế trong giá vào thời điểm mua hàng hoá - "Thuế BVMT được xây dựng trên nguyên tắc người nào sử dụng sản phẩm gây ô nhiễm thì phải nộp thuế. Trên thực tế, bản thân người tiêu dùng là chủ thể gây ô nhiễm do sử dụng sản phẩm gây ô nhiễm".
Xuất phát từ đặc điểm của thuế BVMT, mục đích của việc áp dụng thuế là định hướng, khuyến cáo người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa và thể hiện sự điều tiết của Nhà nước nhằm hạn chế sử dụng sản phẩm gây ô nhiễm, góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm phát triển bền vững.
Do vậy, việc quy định người tiêu dùng là người chịu thuế; người sản xuất, người nhập khẩu là người nộp thuế là hợp lý. Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp trước, dự thảo Luật Thuế BVMT lần này đã được chỉnh lý theo hướng rà soát, luật hóa tối đa các quy định nhằm bảo đảm tính cụ thể, minh bạch, ổn định, phù hợp với quy định của pháp luật về thẩm quyền ban hành chính sách thuế.
Nhiều đại biểu cũng băn khoăn về danh mục đối tượng không chịu thuế tại khoản b, điều 4 của dự thảo luật. Đại biểu Trần Văn Tấn (Tiền Giang) chưa đồng tình với quy định: "Hàng hoá được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu qua cửa khẩu Việt Nam, đưa vào kho ngoại quan nhưng không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam" thì không phải chịu thuế.
Đại biểu Trần Thị Dung (Điện Biên) đề nghị, nên bỏ quy định "đối tượng không chịu thuế" ra khỏi luật, bởi khi đã có quy định "đối tượng chịu thuế" thì đương nhiên những trường hợp còn lại là "đối tượng không chịu thuế"