"Trùm" đồ cổ không biết cổ vật?!
Được mệnh danh là bà "trùm" của khu đồ cổ Lê Công Kiều nhưng ra trước vành móng ngựa, Trần Thị Kim Hoa "giả ngây giả dại" khai không biết những món báu vật, di sản văn hóa mà bà ta đã bán, xuất lậu ra nước ngoài và tàng trữ trong nhà là cổ vật (?!).
Ngày 14/6, TAND TP HCM đã đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án buôn lậu, tàng trữ hàng cấm là cổ vật do gia đình "trùm" đồ cổ Trần Thị Kim Hoa ở khu đồ cổ Lê Công Kiều, phường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP HCM, thực hiện.
Từ 5 chiếc đĩa và 3 cái tô phát hiện ra một kho cổ vật
Ngày 11/9/2003, Hải quan cửa khẩu sân bay Tân Sơn Nhất phát hiện lô hàng gốm sứ mỹ nghệ gồm 5 chiếc đĩa và 3 cái tô do Công ty Ngôi Sao Đông Phương làm thủ tục xuất khẩu sang Nhật Bản có dấu hiệu nghi vấn là xuất lậu cổ vật nên đã lập biên bản tạm giữ. Kết quả giám định cho thấy, 4 trong 8 món đồ này là cổ vật Trung Quốc có niên đại từ thế kỷ XVI, XVII là hàng hóa cấm xuất khẩu. Vụ việc được chuyển sang cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an điều tra làm rõ.
Qua điều tra đã xác định lô hàng 5 đĩa và 3 tô là do bà "trùm" cổ vật khu đồ cổ Lê Công Kiều - Trần Thị Kim Hoa bán cho ông Yoshida là người Nhật Bản giá 1.100 USD. Chính bà Hoa là người đã thuê Công ty Ngôi Sao Đông Phương làm thủ tục xuất hàng sang Nhật cho ông Yoshida.
Ngày 18/9/2003, cơ quan An ninh điều tra đã bắt, khám xét khẩn cấp tại các cửa hàng, nhà ở của Trần Thị Kim Hoa tại nhà 7B và 38 Lê Công Kiều và đã thu giữ 181 cổ vật có niên đại từ thế kỷ XVI - XX. Còn tại nhà 54 Lê Công Kiều của Vũ Ngọc Đức (con rể bà Hoa) đã thu giữ 41 hiện vật và kết quả giám định có 34 món là cổ vật có niên đại từ thế kỷ XV - XVII.
Quá trình điều tra cơ quan điều tra phát hiện Nguyễn Văn Minh (chồng bà Hoa) đã nhiều lần qua cửa khẩu Móng Cái - Quảng Ninh sang Trung Quốc mua đồ cổ "đểu" đưa về Việt Nam và có dấu hiệu đồng phạm với bà Hoa nên tiến hành bắt, khám xét khẩn cấp ông Minh. Khám xét nhà 38 Lê Công Kiều, cơ quan chức năng thu giữ 169 hiện vật. Kết quả giám định của Tổ chức giám định về tư pháp - Sở VHTT TP HCM kết luận trong số 169 món trên có 106 món là cổ vật có niên đại từ thế kỷ III - XIX.
Từ trái sang: Các bị cáo Trần Thị Kim Hoa, Vũ Ngọc Đức và Nguyễn Văn Minh trước vành móng ngựa.
Trong quá trình điều tra vụ án, cơ quan An ninh điều tra còn phát hiện vào năm 1997, Vũ Ngọc Đức đã có hành vi buôn lậu, xuất sang Mỹ lô hàng 93 món đồ gốm sứ mỹ nghệ, trong đó có 80 món cổ vật. Vụ án đã được cơ quan An ninh điều tra Công an TP HCM khởi tố và có kết luận điều tra đề nghị VKSND TP HCM truy tố. Thế nhưng, không hiểu vì sao mà sau đó VKS đã đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can đối với Vũ Ngọc Đức. Sau khi phục hồi điều tra, cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an và VKSND Tối cao đều kết luận hành vi của Vũ Ngọc Đức xuất lậu 80 hiện vật cổ đủ yếu tố cấu thành tội buôn lậu.
Mua giá nào cũng hớ!!!
"Thành tích" là thế nhưng tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa, Trần Thị Kim Hoa, Nguyễn Văn Minh và Vũ Ngọc Đức luôn quanh co, chối tội. Khi được hỏi cáo trạng VKS truy tố có oan ức gì không, Trần Thị Kim Hoa trả lời: "Bị cáo bị oan. Gia đình bị cáo kinh doanh có giấy phép hẳn hoi, bị cáo không buôn lậu". Tội tàng trữ hàng cấm Hoa cũng kêu oan và lý giải rằng, Nhà nước không cấm người dân sưu tầm đồ cổ". Bị cáo Minh và Đức cũng hòa theo "điệp khúc oan".
Thế nhưng, khi đi sâu vào thẩm vấn, bản chất sự vụ dần lộ rõ. Bị cáo Hoa khai 5 chiếc đĩa và 3 cái tô bị cáo bán cho người khách Nhật với giá 1.100 USD và khẳng định đây là 8 món đồ giả cổ. Còn về kho đồ cổ mà cơ quan chức năng thu giữ tại nhà bà Hoa, bị cáo Hoa cho rằng đó là những món đồ gia bảo mà ông bà để lại. Có nhiều món như chén, đĩa bị cáo đang sử dụng và đa số là không biết đó là đồ cổ!?
Trả lời câu hỏi của vị hội thẩm: Đồ giả cổ bị cáo bán bao nhiêu/món? Bà Hoa đáp gọn: "Khách thích giá nào bán giá đó"!?
Tuy lúc đầu kêu oan nhưng khi đại diện VKS tham gia xét hỏi thì bị cáo Nguyễn Văn Minh lại thừa nhận bị truy tố về tội tàng trữ hàng cấm là đúng, không oan. Minh còn cho biết bị cáo không tham gia mua bán đồ cổ mà chỉ "sưu tầm" cổ vật cho vợ.
Mặc dù các bị cáo không thừa nhận tội, tuy nhiên qua kết quả điều tra và thẩm vấn công khai tại tòa, Hội đồng xét xử đã có đủ cơ sở để tuyên bố các bị cáo đã phạm tội buôn lậu, tàng trữ hàng cấm. Từ đó, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Trần Thị Kim Hoa 2 năm 8 tháng 16 ngày tù; bị cáo Vũ Ngọc Đức 3 năm 3 tháng tù cùng về 2 tội "Buôn lậu" và "Tàng trữ hàng cấm". Bị cáo Nguyễn Văn Minh bị xử phạt 3 năm tù về tội "Tàng trữ hàng cấm"