Vedan “che mắt” cơ quan chức năng, xả nước thải ra sông
Đến ngày 15/9, lực lượng làm nhiệm vụ kiểm tra môi trường đã phát hiện thêm 4 công ty khác cũng xả chất thải ra môi trường tự nhiên qua đường ống "bí mật" được chôn lấp kín ra tận giữa dòng sông.
Từ việc dòng sông Thị Vải (Đồng Nai) ô nhiễm ngày một trầm trọng, lực lượng Cảnh sát môi trường được sự hỗ trợ của quần chúng đã "bí mật thực địa" nhiều vùng nghi vấn trên sông Thị Vải. Khi đã có đủ chứng cứ và địa điểm cụ thể, ngày 12/9, Đoàn kiểm tra liên ngành do Đại tá Lương Minh Thảo, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát môi trường - Bộ Công an làm Trưởng đoàn, đã tiến hành kiểm tra việc xử lý nước thải tại Công ty Vedan - Việt Nam.
Tại thời điểm kiểm tra, Đoàn phát hiện Công ty Vedan Việt Nam đang xả hàng ngàn khối nước thải đen ngòm, bốc mùi hôi thối ra sông Thị Vải mà không qua một công đoạn xử lý nào. Thế nhưng, khi đoàn kiểm tra đến liên hệ làm việc thì lãnh đạo Công ty Vedan lại từ chối hợp tác, lúc thì đổ cho máy hỏng không vận hành nhà máy xử lý môi trường được; lúc thì cho biết là bị cúp điện nên không thể vận hành máy, mặc dù Công ty Vedan có nhà máy phát điện riêng…
Sau gần một giờ tìm kiếm sự tự giác của công ty không thành, Đại tá Lương Minh Thảo cùng đoàn kiểm tra đã cứng rắn tuyên bố nếu lãnh đạo Công ty Vedan không hợp tác sẽ làm thủ tục khởi tố vụ án theo đúng quy định của pháp luật và chức năng của đoàn công tác. Lúc này, họ mới miễn cưỡng đi khởi động máy, và phải hơn một giờ sau máy mới khởi động được. Đến khi máy nổ thì toàn bộ nước thải chứa trong hồ đều theo đường ống "đẩy ra sông" mà không theo quy trình xử lý nước thải nào.
 |
| Một cống xả của Vedan. Ảnh: Lao Động. |
Qua điều tra, Cục Cảnh sát môi trường còn làm rõ thủ đoạn che mắt cơ quan chức năng của Công ty Vedan Việt Nam, nhằm trốn tránh hành vi gây ô nhiễm hết sức tinh vi, bằng cách... xây dựng lại hệ thống xử lý nước thải mà một kỹ sư người Việt đã thiết kế đúng quy trình trước đó.
Qua điều tra, trinh sát đã sớm tìm ra cả một hệ thống được lắp đặt thêm sau khi nhà máy xử lý nước thải được bàn giao cho Công ty Vedan. Theo đó, hệ thống này được thiết kế ống dẫn nước thải được lắp đặt các van đóng - mở tự động. Hai cầu dao "đảo chiều" này, chỉ có hai chuyên gia người Đài Loan được phép sử dụng. Khi đang xả nước thải, nếu phát hiện đoàn kiểm tra thì chỉ cần ngắt cầu dao "có dấu hiệu riêng", lập tức toàn bộ các van xả đóng lại, do đó nước thải từ công ty đổ ra chỉ chảy vòng vòng trong các hồ xử lý nước thải mà không chảy ra sông. Ngược lại, chỉ cần mở cầu dao "có dấu hiệu riêng" thì toàn bộ các van sẽ mở và nước thải sẽ xả thẳng vào môi trường tự nhiên…
Sự việc Công ty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam tại huyện Long Thành (Đồng Nai) bị phát hiện lắp đặt hệ thống bơm, đường ống kỹ thuật để thường xuyên xả trực tiếp số lượng lớn nước thải chưa qua xử lý ra sông Thị Vải, đã góp phần biến con sông này trở thành dòng sông ô nhiễm, gây bất bình cho dư luận những ngày qua đã vén "Bức màn bí mật" sau 14 năm nghi vấn.
Qua kiểm tra, Đoàn kiểm tra đã phát hiện Công ty Vedan đã lắp đặt hệ thống bơm, đường ống kỹ thuật để bơm dịch thải của Nhà máy Sản xuất Lysin, Nhà máy Bột ngọt và Nhà máy Sản xuất PGA (thuộc Công ty) từ bể chứa bán âm, có dung tích 6.000-7.000m3 và bồn chứa 15.000m3 theo hệ thống đường ống (có đoạn chôn ngầm dưới đất, có đoạn đi trên bề mặt đất) ra cầu cảng số 2, chảy vào 2 trụ bơm được cắm sâu xuống sông Thị Vải sâu khoảng 7-8m; trên bề mặt cầu cảng có một miệng xả hở bằng đường ống thép, đường kính 20 cm trực tiếp ra sông Thị Vải. Bên trên đường ống xả còn được ngụy trang bằng một chiếc tàu hư, neo đậu để tránh sự phát hiện của các ngành chức năng.
Tiếp xúc với phóng viên, ngày 15/9, ông Hoàng Văn Thống, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường thuộc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết: Trước đây đã nhiều lần thanh tra của Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành kiểm tra hệ thống xử lý nước thải của Công ty Vedan. Tuy nhiên, mỗi lần kiểm tra, cán bộ kỹ thuật của công ty lại nói, những hệ thống ống bơm là ống dẫn dùng để bơm nước giải nhiệt. Với cách lý giải và ngụy trang trên, gần 14 năm nay Công ty Vedan đã qua mặt được các cơ quan chức năng.
Vụ việc của Công ty Vedan hiện đang được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Cục Cảnh sát môi trường - Bộ Công an và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai xem xét để có quyết định xử lý đúng mức