Việt Nam chưa "hiểu" thị trường xuất khẩu vào Nhật Bản
Sau mặt hàng thủy sản của doanh nghiệp Việt Nam liên tục bị cảnh báo tại thị trường Nhật Bản vì có một số lô hàng bị phát hiện chứa kháng sinh cấm, mặt hàng gạo cũng bị khuyến cáo và một số mặt hàng khác cũng không thoát khỏi diện nguy cơ… do các doanh nghiệp Việt Nam không nắm được các quy định về hàng nhập khẩu tại thị trường Nhật Bản…
Những mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang Nhật chiếm tỷ trọng lớn gồm: hải sản, hàng dệt may, dầu thô, dây điện và cáp điện, sản phẩm gỗ, linh kiện máy tính, giày dép, than đá, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm nhựa.
Trong đó, riêng 3 mặt hàng: Dầu thô, hải sản và dệt may chiếm tới 70% - 91% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật nhưng cũng chỉ đáp ứng tỷ lệ rất nhỏ nhu cầu của thị trường Nhật Bản. Điều đó cho thấy, Nhật đang là thị trường đầy tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam đối với các mặt hàng chủ lực này.
Ông Ken Arakawa - cố vấn cao cấp Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản - JETRO cho biết: Điểm hạn chế lớn nhất là cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật còn đơn giản, trong đó hơn 50% là nguyên liệu thô và sản phẩm mới qua sơ chế. Riêng với mặt hàng thủy sản đang bị kiểm tra 100% lô hàng nhập khẩu, nếu không có biện pháp thì sẽ bị cấm nhập khẩu.
Thực tế cũng cho thấy, hàng năm Nhật Bản nhập khẩu các loại nông, lâm, thủy sản khá lớn nhưng số lượng các mặt hàng này của Việt Nam nhập khẩu vào Nhật không nhiều.
Một số nhà quản lý và doanh nghiệp Việt Nam cũng đã đặt câu hỏi về vấn đề này và được trả lời từ phía nhà nhập khẩu: Ngoài vấn đề hai nước chưa có thỏa ước về vệ sinh, kiểm dịch và các vấn đề khác liên quan đến hàng rào phi thuế quan thì hàng nông sản của Việt Nam chưa đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của Nhật về tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và thời hạn giao hàng.
Làm thế nào để hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào thị trường Nhật Bản? Ông Ken Arakawa cũng cho rằng: Doanh nghiệp trước khi muốn xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản phải nghiên cứu thị trường (nghiên cứu phong tục, văn hóa, sở thích, niềm tin và mức độ chi trả…).
Phải đa dạng sản phẩm, khai thác điểm mạnh, tính độc đáo của sản phẩm để đáp ứng sự khác nhau của người tiêu dùng, việc định giá chào hàng không nên dựa vào giá bán lẻ tại thị trường Nhật Bản, doanh nghiệp phải duy trì sự ổn định về chất lượng sản phẩm và điều tối quan trọng là doanh nghiệp phải đảm bảo thời hạn giao hàng mà bên mua yêu cầu.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải chú ý đến các tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa. Đó là tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản - JIS, tiêu chuẩn nông nghiệp Nhật Bản - JAS, vấn đề về môi trường (Cục Môi trường Nhật đang khuyến khích người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm không làm hại môi sinh)…
Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần chú ý đến một số quy định luật pháp thương mại, nhất là quy định luật pháp có ảnh hưởng lớn đến việc tiêu thụ hàng hóa như: Luật Trách nhiệm sản phẩm (áp dụng cho tất cả các sản phẩm) quy định, nếu một sản phẩm có khuyết tật gây ra thương tích cho người hoặc thiệt hại về của cải thì nạn nhân có thể đòi nhà sản xuất bồi thường cho các thiệt hại xảy ra liên quan đến sản phẩm có khuyết tật và các quan hệ nhân quả giữa thiệt hại và khuyết tật của sản phẩm; hay Luật Vệ sinh thực phẩm (quy định cho tất cả các thực phẩm và đồ uống tiêu dùng trên thị trường Nhật Bản) khi đưa vào sử dụng phải có giấy phép của Bộ Y tế và Phúc lợi Nhật Bản.
Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải hiểu đúng chế độ quản lý vệ sinh thực phẩm để có thể tránh những vi phạm đáng tiếc có thể xảy ra