Việt Nam chưa nên điều chỉnh kế hoạch kinh tế - xã hội

Giữ nguyên dự báo lạm phát ở 3%

Báo cáo của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (UBGSTCQG) nhận định tăng trưởng của nền kinh tế tiếp tục đà hồi phục, khu vực sản xuất tăng khá, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo. 

Tính chung 8 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP ước tăng 9,9% (so với cùng kỳ 2014), cao hơn nhiều so với mức 6,3% của cùng kỳ năm 2014. Trong đó IIP ngành công nghiệp chế biến chế tăng 10,4%. Cùng với đó, hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng tốt giúp giảm tỷ lệ nhập siêu. 

Tính chung 8 tháng năm 2015, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 106,3 tỷ USD, tăng 9%; nhập siêu ước 3,6 tỷ USD, bằng 3,4% tổng kim ngạch xuất khẩu (giảm 0,2 điểm phần trăm so với 7 tháng năm 2015 và thấp hơn mục tiêu 5% do Quốc hội đề ra). Đáng chú ý, tình hình sản xuất kinh doanh khu vực doanh nghiệp tiếp tục đà cải thiện.

Trong 8 tháng đầu năm, doanh nghiệp thành lập mới tăng 29,2% về số lượng và 29,9% về vốn so với cùng kỳ năm 2014. Trong khi đó, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động giảm 2,9% so với cùng kỳ năm 2014.

So với cùng kỳ, 6 tháng năm 2015 đầu tư khu vực tư nhân tăng 11,4%, là mức tăng cao nhất so với các khu vực còn lại của nền kinh tế. Tính đến ngày 10/8, tín dụng đối với nền kinh tế ước tăng 8,3% so với cuối năm 2014. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, trong tháng 8, chỉ số niềm tin người tiêu dùng – CCI do ANZ công bố ở mức 133,7 điểm, giảm 4,9 điểm so với tháng trước, và 1,8 điểm so với cùng kỳ năm 2014. Niềm tin tiêu dùng sụt giảm do những tác động tiêu cực của kinh tế thế giới trong thời gian qua.

Về ổn định kinh tế vĩ mô, UBGSTCQG nhận định lạm phát thấp và ổn định. Tháng 8, lạm phát là 0,61%; và lạm phát cơ bản là 2,41%; lạm phát bình quân 8 tháng đầu năm là 0,83% so với cùng kỳ năm trước và lạm phát cơ bản  là 2,42%. Nhìn chung, cả lạm phát và lạm phát cơ bản hầu như giữ nguyên trong 6 tháng gần đây. 

Dựa trên kỳ vọng của thị trường thông qua những thay đổi của lợi suất trái phiếu chính phủ, UBGSTCQG đánh giá hai lần điều chỉnh tỷ giá trong tháng 8 làm lạm phát có thể tăng thêm xấp xỉ 0,2 điểm %, là mức tăng không đáng kể. Do đó, cơ quan này giữ nguyên dự báo năm 2015 lạm phát cơ bản khoảng 3% và lạm phát (tổng thể) thấp hơn 3%.

Chủ động xây dựng kịch bản ứng phó

Trong tháng 8, nền kinh tế thế giới chứng kiến sự phá giá rất mạnh của Trung Quốc đối với đồng NDT. Việt Nam đã chủ động nới biên độ tỷ giá lên 2% ngay trong tuần và lên 3%, cùng với điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng tăng 1%, trong tuần tiếp theo. 

Theo đó, tỷ giá thị trường chính thức cũng tăng 1,3% trong tuần thứ 2 và 1,7% trong tuần tiếp theo (tổng cộng là 3%). Mức tăng trên bằng với mức mất giá của NDT cũng như mức mất giá trung bình của đồng tiền 8 nước châu Á trong tuần thứ 2 và thứ 3 tháng 8. Động thái điều chỉnh tỷ giá được coi là nhanh nhạy, tạo hiệu ứng tích cực hỗ trợ cho cạnh tranh hàng hóa của Việt Nam cũng như hỗ trợ tâm lý cho thị trường.

Tuy nhiên, UBGSTCQG cho rằng với mức độ điều chỉnh tỷ giá NDT vừa qua, và nếu từ nay tới cuối năm NDT không bị phá giá mạnh hơn nữa (dự báo NDT dao động trong khoảng 6,3% - 6,5%) thì không trực tiếp ảnh hưởng nhiều đến thị trường tiền tệ, kinh tế Việt Nam. Vấn đề là sức khỏe của nền kinh tế Trung Quốc ra sao, số liệu thống kê của Trung Quốc và cam kết của Chính phủ Trung Quốc có minh bạch, chính xác để củng cố lòng tin của thị trường. 

Do vậy, Việt Nam chưa nên có những điều chỉnh chính sách lớn và điều chỉnh kế hoạch kinh tế - xã hội. Cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến sức khỏe của kinh tế Trung Quốc cũng như chính sách kinh tế, chính sách tiền tệ của Trung Quốc để có phản ứng chính sách thích hợp. 

UBGSTCQG dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2015 vẫn đạt và vượt mục tiêu (6,2%) tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô. Song, trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu, rộng và quy mô thị trường tài chính thế giới cao gấp 4-5 lần quy mô nền kinh tế thực, tâm lý thị trường đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nếu phần lớn các nhà kinh doanh, đầu tư có cùng cảm nhận và phản ứng cùng chiều thì sẽ tạo thành một lực cung - cầu rất lớn, có thể vượt ra ngoài sự kiểm soát của các chính phủ. 

UBGSTCQG khuyến nghị: Cùng với việc theo dõi sức khỏe của kinh tế thế giới, cần theo dõi hằng ngày diễn biến thị trường tài chính, tiền tệ, hàng hóa thế giới. Mặt khác, các cơ quan hoạch định chính sách cần xây dựng sẵn các kịch bản ứng phó để tránh thụ động. Thị trường tài chính tiền tệ của Việt Nam hiện đã có liên thông nhất định đến thị trường tài chính quốc tế và chịu ảnh hưởng tâm lý của các nhà đầu tư trên thị trường quốc tế. Chính vì vậy, công tác truyền thông đóng vai trò hết sức quan trọng để duy trì lòng tin của thị trường. 

UBGSTCQG khuyến nghị các cơ quan hoạch định chính sách cần tăng cường công tác truyền thông để định hướng thị trường theo mục tiêu chính sách. Các thông điệp chính sách cần rõ ràng nhưng cần linh hoạt để đảm bảo tính nhất quán trong thông tin và thống nhất, đồng bộ giữa thông điệp chính sách và hành động.