Vượt rào cản thời giảm phát
Việc CPI giảm về mức âm ở những tháng của quý cuối cùng trong năm - dù là quý thường có mức tăng CPI lớn nhất trong trong 4 quý, cho thấy nền kinh tế của đất nước đang thực sự bước vào cuộc giảm phát mà tác hại của nó không kém gì lạm phát.
Hơn thế, chữa cơn bệnh giảm phát có phần còn khó khăn hơn so với việc cắt cơn lạm phát. Mối nguy lớn nhất của giảm phát là sức cầu yếu, điều đó làm đầu ra, khả năng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp có nguy cơ bị đình đốn, ế đọng.
Những dự báo được đưa ra từ Hội nghị triển khai nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2009, vào ngày 21/11/2008 do Bộ Kế hoạch - Đầu tư tổ chức cho thấy, năm 2009 sẽ là một năm khó khăn khi xuất khẩu chỉ tăng 13% (trong khi năm 2008 xuất khẩu tăng trên 30%); thu hút vốn đầu tư nước ngoài chỉ còn 30 tỷ USD, nghĩa là sẽ giảm một nửa so với mức thu hút 60 tỷ USD trong năm 2008. GDP năm 2009 dự kiến chỉ tăng 6,5% so với mức dự kiến đạt 6,7% của năm 2008.
Trong bối cảnh đầy khó khăn thách thức với những hệ lụy gây ra từ sự giảm phát của nền kinh tế, việc cắt giảm chi phí đầu vào, hạ giá thành sản phẩm được coi là yếu tố sống còn của nền kinh tế nói chung, với từng doanh nghiệp nói riêng.
Bên cạnh những động thái tiếp tục hạ lãi suất cơ bản tích cực từ Ngân hàng Nhà nước thì các cơ quan quản lý Nhà nước cần có những động thái quyết liệt hơn nữa để giúp nền kinh tế cũng như từng doanh nghiệp giảm được mạnh mẽ về chi phí đầu vào, trên cơ sở đó giảm giá thành sản phẩm, kích thích tiêu dùng.
Sự suy thoái của nhiều cường quốc kinh tế, ở một ý nghĩa nào đó cũng sẽ tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt
Theo lẽ bình thường của một nền kinh tế thị trường có cạnh tranh mạnh mẽ, những mặt hàng nhập khẩu sẽ giảm giá mạnh theo sự giảm giá của thị trường quốc tế.
Nhưng những con số công bố mới đây từ Vụ Kinh tế - Công nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, giá nhiều mặt hàng nguyên liệu, nhiên liệu từ thị trường trong nước vẫn được ghim ở giá cao hơn rất nhiều so với thị trường quốc tế.
Duy trì mức chênh lệch giá quá lớn, đặc biệt là với những nguyên liệu, nhiên vật liệu có ảnh hưởng lớn tới giá thành các sản phẩm của doanh nghiệp sẽ trực tiếp đẩy những doanh nghiệp trực tiếp sản xuất đối mặt với những khó khăn chồng chất bởi sự ế đọng hàng hóa hoặc gục ngã trước sự cạnh tranh không cân sức với hàng ngoại nhập, giá hạ.
Tiếp tục câu chuyện giá thành, một con số đa nghĩa được công bố trong tuần qua bởi Kiểm toán Nhà nước. Đó là giá thành điện tiêu thụ của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được xác định ở con số 777,25 đồng/kwh. Theo mức giá thành này, người viết làm một con số so sánh gần gũi, với mức tiêu thụ trong đại gia đình của mình, trung bình khoảng gần 600 kwh/tháng (tính giá trung bình theo cách tính luỹ tiến khoảng hơn 1.400 đ/kwh) thì mỗi tháng gia đình đã "cống hiến" cho EVN hơn 400 ngàn đồng lợi nhuận.
Nhưng lý giải của Kiểm toán Nhà nước cho rằng, có thể EVN "bị lỗ" trong sản xuất kinh doanh điện năm 2007 là 506 tỷ đồng nếu chuyển toàn bộ số tiền chênh lệch giá bán điện năm vào quỹ đầu tư. Và, với con số EVN đầu tư ngoài ngành lên tới 3.590 tỷ đã mang lại số "lãi vài trăm tỷ" cho EVN.
Cũng theo con số công bố, EVN đã tính không sát số tiền chênh lệch giá bán điện năm 2007 dẫn đến "bỏ sót" hơn 600 tỷ đồng (?!). Mức độ tổn thất điện năng ở EVN là hơn10,5%, tương đương 7 tỷ kwh (thời điểm năm 2007). Sự thiếu minh bạch trong phương pháp tính toán cộng với sự yếu kém về quản lý gây tổn thất điện năng lớn vẫn là yếu tố ảnh hưởng và gây hoài nghi lớn về giá thành điện năng ở của EVN.
Sự liên kết, móc nối giữa các doanh nghiệp để ghim giá hoặc nâng giá nhằm duy trì hoặc tạo những mặt bằng giá phi lý so với điều kiện thực tế cũng là một động thái mà quản lý Nhà nước cần có sự kiểm soát chặt chẽ. Đơn cử như việc nhiều hãng taxi tăng giá quá nhanh khi giá xăng dầu tăng trong khi tiếp tục duy trì giá cao ngay cả khi xăng dầu hạ giá là một thực tế khó chấp nhận. Sự can thiệp của quản lý Nhà nước trước việc tạo "liên minh" để làm giá không lành mạnh này là cần thiết.
Mới đây lại là sự kiện 16 công ty bảo hiểm cùng ký kết một thỏa thuận tăng mức bảo hiểm đối với bảo hiểm xe cơ giới đã gây phản ứng mạnh mẽ với các chủ xe. Sự bất thường mang dáng dấp của sự vi phạm Luật Cạnh tranh đã bị Bộ Công thương điều tra và các doanh nghiệp bảo hiểm này có thể bị xử phạt nếu vi phạm Luật Cạnh tranh.
Câu chuyện của Viettel trong lĩnh vực viễn thông là một ví dụ. Chỉ sau 4 năm, từ một tên tuổi vô danh, Viettel đã vươn lên vị trí dẫn đầu với 25 triệu thuê bao so với những tên tuổi hùng mạnh như VinaPhone, MobiFone. Điều quan trọng hơn, sự lớn mạnh của Viettel trong 4 năm qua đồng nghĩa với những quyền lợi của người tiêu dùng liên tục được mở rộng bởi cuộc cạnh tranh hạ giá cước và sự mở mang liên tiếp những dịch vụ tiện ích với người tiêu dùng trong lĩnh vực viễn thông.
Trong cơn giảm phát của nền kinh tế, vẫn luôn rất cần những nhân tố như Viettel để làm cuộc cách mạng về khái niệm cạnh tranh thực sự trên nhiều lĩnh vực từ điện lực, xăng dầu đến những lĩnh vực sản xuất, phân phối những mặt hàng thiết yếu khác trong đời sống nhằm mang lại lợi ích của người tiêu dùng cũng như sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế, của mỗi doanh nghiệp