Xung quanh việc Công ty Nguyễn Kim bị truy thu thuế thu nhập cá nhân

• Truy thu thuế thu nhập DN đối với BV Thể thao Việt Nam
• Nguyễn Kim bị truy thu thuế gần 150 tỷ đồng
• Doanh nghiệp khổ vì truy thu thuế nhanh, hoàn thuế chậm

Quyết định này cũng đã được gửi đến các ngân hàng mà Công ty Nguyễn Kim mở tài khoản để tiến hành cưỡng chế, thu nợ thuế. Công ty Nguyễn Kim cũng đang có khiếu nại, nhưng trước mắt công ty này vẫn phải nộp số thuế trên vào Ngân sách Nhà nước.

Qua thanh tra các hành vi trốn thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Cục thuế TP Hồ Chí Minh đã có quyết định truy thu thuế TNCN với số tiền hơn 104,7 tỷ đồng, phạt vi phạm hành chính về thuế hơn 19,4 tỷ đồng và số tiền chậm nộp thuế TNCN gần 24,2 tỷ đồng. Tổng cộng, số tiền mà Nguyễn Kim phải nộp ngân sách Nhà nước hơn 148 tỷ đồng (giai đoạn từ năm 2012 đến cuối năm 2017).

Kết quả thanh tra cho thấy, nhiều năm qua, nhân viên ủy quyền cho công ty Nguyễn Kim quyết toán thuế TNCN, nhưng Công ty đã “lách” thuế TNCN bằng cách chỉ lấy lương cơ bản làm cơ sở tính thuế TNCN với thu nhập của người lao động. Số tiền còn lại bao nhiêu, Nguyễn Kim đưa vào các khoản khác để “né” thuế TNCN. 

Cụ thể, tiền thưởng hàng năm đóng thuế đã bị công ty Nguyễn Kim chuyển sang tiền làm thêm giờ; tiền lương chênh lệch hàng tháng (lương chức danh – lương căn bản) đóng thuế TNCN đã bị chuyển sang tiền tăng ca. 

Ví dụ, với chức danh Trưởng bộ phận người lao động thực nhận là 50 triệu đồng/tháng. Nhưng Nguyễn Kim chỉ áp dụng mức lương cơ bản là 12 triệu đồng/tháng để quyết toán thuế TNCN. Số tiền chênh lệch 38 triệu đồng còn lại Nguyễn Kim chuyển thành tiền tăng ca để được hưởng chế độ miễn thuế TNCN. 

Tương tự, các khoản tiền thưởng hàng quý, hàng năm của nhân viên cũng được Nguyễn Kim chuyển thành lương ngoài giờ để hưởng chế độ miễn thuế TNCN phần chênh lệch.

Vụ việc trên hiện chưa có kết quả cuối cùng. Phía cơ quan thuế thì kiên quyết truy thu thuế và phạt công ty Nguyễn Kim do có hành vi không kê khai thuế đầy đủ. Còn Công ty Nguyễn Kim thì cho rằng mình đã thực hiện đúng quy định. 

Phân tích về vụ việc trên, một cán bộ ngành thuế cho biết: Công ty Nguyễn Kim đã vận dụng cơ sở pháp lý của Thông tư 111/2013/TT-BTC tại Điều 3, khoản i, qui định về khoản thu nhập được miễn thuế TNCN, trong đó nêu rõ: “Thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động. Cụ thể như sau: Phần tiền lương, tiền công trả cao hơn do phải làm việc ban đêm, làm thêm giờ được miễn thuế căn cứ vào tiền lương, tiền công thực trả do phải làm đêm, thêm giờ trừ (-) đi mức tiền lương, tiền công tính theo ngày làm việc bình thường. Ví dụ: Ông A có mức lương trả theo ngày làm việc bình thường theo quy định của Bộ luật Lao động là 40.000 đồng/giờ. Trường hợp ông A làm thêm giờ vào ngày thường, được trả 60.000 đồng/giờ thì thu nhập được miễn thuế là 20.000 đồng/giờ. Còn trường hợp ông A làm thêm giờ vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, được trả 80.000 đồng/giờ thì thu nhập được miễn thuế là 40.000 đồng/giờ”. 

Như vậy, với quy định như trên, đứng về góc độ chính sách thuế TNCN, công ty Nguyễn Kim không sai khi tính miễn thuế TNCN đối với các thu nhập từ khoản chênh lệch tiền công ngoài giờ của người lao động. Nhưng, điều quan trọng là liệu Công ty Nguyễn Kim có xác định đúng các khoản thu nhập từ tiền công ngoài giờ của người lao động của công ty hay không?

Tuy nhiên, ở khía cạnh khác là đoàn thanh tra đã phát hiện Công ty Nguyễn Kim đã không thực hiện đúng qui định của Bộ luật Lao động 2012 về việc khống chế số giờ làm thêm của người lao động. Cụ thể, tại Điều 106, khoản b, có quy định: “Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 1 ngày, trường hợp áp dụng quy định làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 1 ngày; không quá 30 giờ trong 1 tháng và tổng số không quá 200 giờ trong 1 năm, …”. 

Như vậy, Bộ luật Lao động 2012 đã khống chế thời gian làm thêm giờ của người lao động không được quá 200 giờ/năm. Do đó, các khoản thu nhập từ việc làm thêm giờ của người lao động cũng chỉ được chấp nhận không quá 200 giờ/năm. 

Với quy định như trên, thì Đoàn Thanh tra đã có cơ sở khi không cho Công ty Nguyễn Kim miễn thuế TNCN đối với các khoản thu nhập không được công nhận là thu nhập từ tiền công làm thêm giờ.