Bác thông tin cá rô phi là thực phẩm độc hại
Trên các mạng xã hội thời gian gần đây lan truyền thông tin về việc “có loại cá rẻ như cho nhưng ăn vào chẳng khác thuốc độc”, trong đó có cá rô phi. Thông tin chưa được kiểm chứng này đã ảnh hưởng đến người nuôi cá và gây bức xúc cho giới chuyên môn.
Trao đổi với báo chí, TS Phạm Anh Tuấn, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Thủy sản Việt Nam cho biết, việc thông tin lan truyền trên mạng xã hội như trên là kiểu thông tin vu vơ, thiếu trách nhiệm khiến người đọc có thể coi cá rô phi là loại thực phẩm độc hại, từ đó làm mất niềm tin thị trường, gây bất lợi cho người nuôi, thậm chí “có thể giết chết cả một ngành hàng”.
Theo ông Tuấn, hiện nay ở nước ta, phần lớn cá rô phi ở Việt Nam được nuôi theo hai hình thức. Thứ nhất là nuôi thâm canh hay còn gọi là nuôi công nghiệp, tức nuôi cá mật độ cao, cho ăn bằng thức ăn công nghiệp, môi trường nuôi có kiểm soát. Hình thức này phổ biến, năng suất cao, cá nuôi chất lượng tốt.
Thứ hai là nuôi ghép trong ao nuôi tôm, đặc biệt là ở vùng nước lợ, tuy năng suất không cao nhưng cá lại thơm ngon hơn cá nuôi trong nước ngọt. Trước thông tin cho rằng, “cá rô phi nuôi công nghiệp trong môi trường ao tù, nước bẩn rất dễ tích tụ kim loại nặng và vi khuẩn”, TS Phạm Anh Tuấn khẳng định, đây là “vơ đũa cả nắm”.
Ông Tuấn dẫn chứng, nhiều nước và cả Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) coi cá rô phi như là “con gà nước” và khuyến khích phát triển nuôi. Hiện sản lượng cá rô phi Việt Nam đạt gần 300.000 tấn/năm.
TS Phạm Anh Tuấn phân tích: "Việt Nam đang hội tụ đủ điều kiện để đẩy mạnh nuôi và xuất khẩu cá rô phi. Về con giống, cả nguồn giống nội địa lẫn giống nhập khẩu đều đã đạt chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu sản xuất. Thức ăn cho cá cũng đã đảm bảo cả về số lượng lẫn công thức dinh dưỡng, giúp ổn định chi phí và nâng cao hiệu quả nuôi".
Quan trọng hơn, hiện đã có doanh nghiệp thực sự tham gia vào chuỗi giá trị xuất khẩu. Chỉ tính riêng năm 2024, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đã đạt 41 triệu USD. Đây là tiền đề quan trọng để mở rộng xuất khẩu trong tương lai, nhưng cần chiến lược rõ ràng và hành động quyết liệt hơn.
Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay là bài toán tổ chức sản xuất để đảm bảo đủ nguồn nguyên liệu. Khó khăn của doanh nghiệp nằm ở chỗ không có sẵn vùng nuôi nguyên liệu ổn định và không phải doanh nghiệp nào cũng sở hữu hệ thống trang trại đủ lớn để tự cung cấp nguyên liệu.
Vì vậy, bắt buộc phải dựa vào lực lượng nông dân, nhưng cần có liên kết và tổ chức sản xuất chặt chẽ giữa người nuôi cá và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu để đảm bảo cân bằng cung cầu về nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ. Đây là vấn đề then chốt mà ngành cá rô phi cần đặc biệt quan tâm để phát triển bền vững.
“Truyền thông có sức mạnh định hướng, nhưng muốn viết đúng thì người viết phải hiểu biết, tìm hiểu kỹ và viết có trách nhiệm. Nếu thiếu hiểu biết, thông tin sai lệch sẽ gây hại cho cả một ngành”, ông Tuấn nói.
Hội Thủy sản Việt Nam sẽ sớm có công văn phản ánh và yêu cầu đính chính thông tin vô căn cứ, thiếu hiểu biết dễ gây hiểu nhầm cho người tiếp nhận thông tin và ảnh hưởng đến một ngành nuôi trồng.