Cao tốc Bắc – Nam: Thiếu đất đắp nền, giá vật liệu tăng ảnh hưởng tới tiến độ

Nhiều dự án chậm so với kế hoạch

Theo báo cáo của Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông (QLXD&CLCTGT), Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT), dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2017 - 2020 còn khoảng 102m trong số 652,86km chưa bàn giao mặt bằng và 1 trong số 83 khu tái định cư chưa hoàn thành; còn 201 vị trí đường điện, 7.121m đường ống nước và 11.398 cáp viễn thông chưa di dời nhưng không ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án.Với đất đắp nền đường, sau khi có chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành từ giữa tháng 2/2022, trong tháng 3, các đơn vị của Bộ đã phối hợp với các địa phương giải quyết được 4,16 triệu m3 và đang giải quyết các thủ tục để cung ứng khoảng 8,43 triệu m3 đất đắp còn lại cho 5 dự án thành phần.

Cục QLXD&CLCTGT cho biết, các địa phương đang tích cực tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, dự kiến sẽ cơ bản cung cấp đủ nguồn vật liệu đắp nền đường trong tháng 3-2022. Ngoài dự án thành phần Cao Bồ - Mai Sơn (15km) đã hoàn thành, có 8 dự án đáp ứng và cơ bản đáp ứng tiến độ; 2 dự án chậm so với kế hoạch. Đáng chú ý, dự án Diễn Châu - Bãi Vọt (dự án PPP) chậm 6,79% so với kế hoạch do doanh nghiệp dự án rất hạn chế về năng lực trong công tác quản lý, điều hành; chậm lựa chọn nhà thầu…

Dự án Vĩnh Hảo - Phan Thiết chậm 8,89% so với kế hoạch do thiếu 2,46 triệu m3 đất đắp nền và các nhà thầu chưa đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu.Trong tuần này, lãnh đạo Bộ GTVT sẽ làm việc với lãnh đạo cấp cao của các nhà thầu thi công dự án để yêu cầu các nhà thầu ký cam kết hoàn thành các gói thầu đúng tiến độ; huy động tối đa mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công bù đắp khối lượng chậm tiến độ, đảm bảo hoàn thành các gói thầu đúng tiến độ cam kết; kiên quyết có biện pháp xử lý đối với các nhà thầu vi phạm tiến độ.

Đối với dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2, theo lãnh đạo Cục QLXD&CLCTGT, hiện có 9/12 tỉnh đã có văn bản thỏa thuận hướng tuyến và công trình trên tuyến, 3 tỉnh còn lại là: Bình Định, Hậu Giang, Kiên Giang đang xin ý kiến Bộ Quốc phòng để có văn bản trả lời về hướng tuyến đi qua các khu vực đất và công trình quốc phòng. Các Ban QLDA và tư vấn lâm nghiệp đã làm việc với các sở của 7/7 tỉnh có rừng và 12/12 tỉnh có đất lúa để cung cấp hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng. Dự kiến, hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng và trình thẩm định sẽ được hoàn thành trước ngày 20/3/2022.

Công tác thống kê diện tích đất rừng và đất trồng lúa nước 2 vụ cho dự án dự kiến hoàn thành ngày 18/3/2022, hoàn thành báo cáo gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường thẩm định trước ngày 31/3/2022. Các công tác khảo sát địa hình, địa chất và thủy văn được yêu cầu hoàn thành trước ngày 31/3/2022. Đến ngày 15/3/2022, Bộ GTVT đã chấp thuận kết quả thẩm định và bàn giao cho địa phương được 133,8 km/12 dự án.

“Còn lại 41km trình nhưng chưa đủ điều kiện để chấp thuận, các Ban QLDA cần chỉ đạo tư vấn hoàn chỉnh hồ sơ và trình lại ngay để Cục tiếp tục thẩm định, trình Bộ GTVT chấp thuận làm cơ sở Ban QLDA phê duyệt hồ sơ thiết kế cắm cọc giải phóng mặt bằng, sớm bàn giao cho địa phương theo các mốc tiến độ đợt 2 (trước 30/4/2022) và đợt 3 (trước 30/6/2022)”, lãnh đạo Cục QLXD&CLCTGT nói.

Tiến độ gấp rút nhưng chất lượng phải ưu tiên hàng đầu

Tại cuộc họp giao ban về tiến độ các công trình cao tốc Bắc-Nam, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đánh giá, các đơn vị liên quan đã nỗ lực rất lớn để triển khai dự án theo kế hoạch. Song hiện nay áp lực công việc  vô cùng lớn khi vừa đảm bảo tiến độ thi công các dự án giai đoạn 1 và công tác triển khai dự án giai đoạn 2.

"Tiến độ rất gấp rút nhưng chất lượng phải ưu tiên hàng đầu", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh và yêu cầu các đơn vị liên quan phải đảm bảo tiến độ hoàn thành 4 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2017 - 2020 trong năm 2022. Đồng thời phải tập trung chuẩn bị tốt, kỹ lưỡng để tổ chức thi công đảm bảo tiến độ, chất lượng 12 dự án thành phần giai đoạn 2021 - 2025.

Trước đó, liên quan đến tình hình giá cả nguyên, nhiên, vật liệu trên thế giới và trong nước có biến động tăng đã và đang có những tác động nhất định đến giá thành các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông trọng điểm của ngành và giá dịch vụ vận tải, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đã giao Thứ trưởng Nguyễn Duy Lâm khẩn trương có văn bản báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phản ánh về tình hình biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu, tác động của biến động giá đối với giá thành các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông trọng điểm và đề xuất một số giải pháp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Được biết, hiện Bộ GTVT đang triển khai khoảng 40 dự án đầu tư công (gồm các lĩnh vực đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy và hàng không). Tại những dự án này, các hợp đồng thi công xây dựng chủ yếu áp dụng loại hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh theo phương pháp hệ số giá điều chỉnh (dùng chỉ số giá của địa phương công bố; các yếu tố chi phí trong công thức điều chỉnh giá gồm nhân công, máy thi công, nhiên liệu, nhựa đường, thép, cát, đá, ximăng…). Phương pháp điều chỉnh giá này có thể phủ được từ 70 đến 80% chi phí phát sinh của nhà thầu trong điều kiện giá các vật liệu đầu vào được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, hiện nay thị trường đang có biến động lớn, đột biến, trong khi chỉ số giá xây dựng do địa phương lại công bố không kịp thời (có địa phương 6 tháng/lần mới cập nhật bộ chỉ số giá) hoặc có công bố thì cũng phản ánh chưa sát với mức độ biến động giá đột biến của thị trường.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, đại diện lãnh đạo Ban điều hành dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam đoạn Mai Sơn-Quốc lộ 45 bày tỏ, giá nhựa đường đặc nóng phục vụ thi công bêtông nhựa theo dự toán được Bộ GTVT duyệt vào năm 2020 làm cơ sở đấu thầu là 11.000 đồng/kg, nhưng hiện các đơn vị thi công đang được nhà cung cấp chào giá khoảng 15.000 đồng/kg, đồng thời được thông báo nếu không xuống thanh toán trước thì giá có thể tăng thêm từ 15-20% sau 1-2 tháng nữa.

Cũng theo vị lãnh đạo này, mặc dù nhựa đường chiếm khối lượng ít nhưng lại có tỷ trọng trong cơ cấu gói thầu rất cao, đòi hỏi dòng tiền lớn, liên tục trong giai đoạn cuối nên sẽ là yếu tố rủi ro rất cao đến tiến độ, chất lượng công trình nếu nhà thầu không còn giữ được sức khỏe về tài chính…