Cùng ngư dân vùng cát đón lộc biển đầu năm

Mấy ngày qua, trời yên, biển lặng nên những chuyến tàu sớm của bà con ngư dân cập bờ luôn đầy ắp tôm, cá. Hy vọng một năm mới biển lặng, sóng ru, tôm cá luôn đầy khoang để tiếng cười của bà con ngư dân luôn chan hòa trên mặt sóng.

Đón giao thừa trên biển cả

Ngày cuối năm, bên cạnh cùng với người làng chuẩn bị lễ tất niên đón Tết cổ truyền của dân tộc thì nhiều ngư dân ở Quảng Trị còn ngược xuôi chuẩn bị mọi thứ cần thiết để dong thuyền ra biển. Đánh bắt thuỷ hải sản trong những ngày Tết trở thành nét đẹp truyền thống của nhiều ngư dân Quảng Trị. Ngư trường Trường Sa, Hoàng Sa không một ngày vắng bóng ngư dân. Những con tàu đánh cá của bà con như những cột mốc chủ quyền trên biển.

Sáng 29 Tết, ngư dân Nguyễn Quốc Huy cùng con tàu QB-98747-TS; Nguyễn Hồng Lực tàu QB-98795-TS; Nguyễn Văn Toàn tàu QB-93711-TS; Lê Xuân Thuỷ tàu QB-98826; Hồ Đăng Trọng tàu QB 92537-TS… cùng trú phường Bắc Gianh. Ngư dân Nguyễn Văn Lên tàu QB 92579-TS; Nguyễn Văn Dương tàu QB 92519-TS; Phan Văn Công tàu QB 92067-TS cùng trú xã Đức Trạch (Quảng Bình cũ) nay là tỉnh Quảng Trị và hàng trăm thuyền viên vùng cát lên tàu ra biển. Những con tàu với chiều dài gần 20m, với chuyến đánh bắt xa bờ trong năm qua đã mang lại cho ngư dân cuộc sống đủ đầy. Sóng lặng, trời yên, rẽ sóng ra khơi, các ngư dân đều mong chuyến đánh bắt trong những ngày Tết thắng lợi vì ra Tết thuỷ hải sản thường được giá cao.

Khi nghe xong Chủ tịch nước chúc Tết qua sóng radio, hoặc điện thoại mang theo, các ngư dân thường buông lưới. Giây phút đón giao thừa trên biển của ngư dân rât thiêng liêng. Họ chuẩn bị hoa quả, bánh chưng, ly rượu, chén nước, thắp nén hương thơm gửi đến biển cả thiêng liêng đã bao bọc, chở che cho họ trong mỗi chuyến ra khơi. Thắp nén hương thơm cũng là để nhìn về đất liền biết ơn tổ tiên, ông bà, quê hương, đất nước. Khi trời đất giao hoà, mặt biển lặng sóng, lưới đã buông, họ chúc nhau ly rượu đầu năm mới, thắt chặt đoàn kết giữa các ngư dân trên biển.

Mẻ lưới đầu năm, biển cả đã ban lộc cho những người con cần mẫn lao động sản xuất. Nhiều tàu chụp đánh bắt xa bờ đều đầy ắp cá tôm, mỗi tàu đạt doanh thu khoảng 600 triệu đồng trong chuyến đi biển đầu năm, sau khi trừ hết các chi phí, chủ tàu lãi khoảng 200 triệu đồng chỉ trong mấy ngày Tết. Bên cạnh tàu xa bờ, nhiều tàu cá của ngư dân đánh bắt gần bờ (khoảng 30-40 hải lý) như tàu cá QB-92668-TS của anh Hồ Văn Quốc, trú xã Đông Trạch; tàu cá ông Mai Chính; Nguyễn Viết Hùng… cũng cho sản lượng lớn.

Kéo mẻ lưới đầu năm, anh Hồ Văn Quốc cùng 8 ngư dân trên thuyền vỡ oà niềm vui khi mẻ lưới đã cho khoảng 300kg mực cùng 5 tấn cá sơn đầy khoang. Chuyến đi biển 4 ngày, trừ hết chi phí, nhân công, anh Quốc lời khoảng 45-50 triệu đồng. Tàu của ngư dân Mai Chính cùng 7 thuyền viên cũng đánh bắt được 1,5 tấn mực và cá hố…

Trong tiết trời xuân, chúng tôi tìm về làng biển Đức Trạch, tỉnh Quảng Trị, một làng nghề biển trên 500 năm tuổi với bao câu chuyện thăng trầm. Đức Trạch có hơn 80% lao động làm nghề biển. Làng Đức Trạch nép mình bên bờ biển hiền hòa, ở đó có hàng ngàn ngư dân chọn vùng biển Hoàng Sa như quê hương mình. Có gia đình ngư phủ cha truyền con nối gắn bó với biển cả trọn kiếp người. Đêm đêm tiếng đọc bài, trò chơi của con trẻ cũng vang vọng bên bờ biển...

Ngoài việc đi biển, Đức Trạch còn nổi tiếng là nơi có những người đóng tàu thuyền đi biển cho ngư dân miền Trung. Có những ngư dân nơi đây từng được xem như là “vua đóng tàu đi biển” nhờ tay nghề lão luyện tổ tiên truyền nghề đóng tàu qua hàng chục thế hệ. Ở Đức Trạch, có những hộ gia đình hàng chục người làm nghề biển. Cha còn lênh đênh trên biển thì con đã chuẩn bị xuống tàu. Từ những ngôi làng từng đói nghèo trong rơm rạ, nhưng nhờ lộc biển, đời sống bà con ngư dân nơi đây đã thực sự đổi thay. Nhiều hộ gia đình đã xây dựng được nhà cửa khang trang, mua sắm được đủ đầy tiện nghi sinh hoạt và trở nên giàu có.

Đồng hành cùng ngư dân bám biển

Mồng 10 tháng Giêng (âm lịch) nhiều người dân thường gọi là ngày vía thần tài và những con tàu của ngư dân đầu năm đã cập cảng cá Nhật Lệ, Cảng Gianh, cửa Tùng, cửa Việt… tỉnh Quảng Trị. Khi được hỏi, ngư dân đều khẳng định họ đánh bắt trên vùng biển quê hương ở khu vực Trường Sa, Hoàng Sa. Có lẽ không một lý lẽ nào chân thực hơn để khẳng định Hoàng Sa, Trường Sa là vùng biển đảo ngàn đời của nước Việt bằng chính cuộc đời của hàng vạn vạn ngư dân. Khi cành đào, cành mai còn khoe sắc thắm ngày Tết thì ở vùng bãi ngang ven biển Quảng Trị đã tấp nập tàu thuyền cập bến của ngư dân. Những khoang thuyền đầy ắp cá hố, cá chim, cá cháo, cá sơn đã thực sự làm cho ngày Tết, ngày Xuân của ngư dân thêm phần ấm cúng. Từ những làng biển nghèo, giờ đây nhờ lộc biển, nhiều ngư dân ở Quảng Trị đã vươn lên làm giàu, có đời sống sung túc.

Chúng tôi xúc động khi nghe nhiều ngư dân lớn tuổi nơi đây nói rằng: Ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa biển xa là biển của mình đời này qua đời khác, mình cứ đánh bắt, nếu vì khó khăn hay vì sợ mà mình không ra đánh bắt thì khác chi mình dâng ngư trường của ông bà mình cho kẻ khác. Chúng tôi bám biển, giữ ngư trường là giữ cho chính con cháu mình sau này vậy. Ở Quảng Trị, chúng tôi vẫn luôn bắt gặp khung cảnh nhộn nhịp trên bến dưới thuyền tấp nập tàu thuyền của nhiều ngư dân. Với những làng biển hàng trăm năm tuổi, họ ra biển ngoài việc đánh bắt thuỷ hải sản, ăn sâu trong tiềm thức của ngư dân, biển cả còn là quê hương, là ngư trường truyền thống cha ông để lại. Những con tàu của bà con ngư dân cũng như là “những cột mốc chủ quyền trên biển”.

Anh Nguyễn Minh Hiếu, xã Đồng Trạch, tỉnh Quảng Trị phấn khởi cho biết, chỉ trong ngày 5 Tết, anh cùng các ngư dân dong thuyền từ sáng sớm ra biển đánh bắt đến tối cùng ngày đã thu được vài trăm kg thủy hải sản. Đầu năm thời tiết thuận lợi nên nhiều ngư dân tranh thủ sớm đi biển. Ngư dân Quảng Trị không chỉ vui mừng trong việc đánh bắt thuận lợi mà chính việc dễ tiêu thụ và bán được giá cao đã đem lại niềm vui cho ngư dân gấp bội. Những mẻ lưới trúng đậm lộc biển đầu năm đã tiếp thêm sức mạnh cho bao ngư dân Quảng Trị yên tâm bám biển.

Trao đổi với phóng viên Báo CAND, ông Trần Xuân Tiến - Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị cho biết: thời gian qua tỉnh Quảng Trị đã triển khai hỗ trợ cho chủ tàu cá tham gia khai thác hải sản trên các vùng biển xa mua máy thông tin liên lạc sóng HF tầm xa, bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm tai nạn thuyền viên… UBND tỉnh Quảng Trị cũng đã có chính sách về phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn để hỗ trợ ngư dân và tàu cá xa bờ. Qua đó, ngư dân mạnh dạn đóng mới, cải hoán, nâng cấp tàu cá với số lượng tàu cá phát triển mạnh.

Việc quản lý cấp, thu hồi và gia hạn Giấy phép khai thác thủy sản đối với ngư dân được thực hiện tốt với 100% tàu cá từ 20 CV trở lên được cấp phép. Tỉnh luôn động viên, khuyến khích đối với cá nhân, tổ chức khai thác, nuôi trồng, chế biến hải sản trong phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.