Để du lịch phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn

Cơ cấu thị trường thay đổi mạnh

Ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cho biết, trong 5 năm qua, ngành du lịch Việt Nam đã trải qua giai đoạn nhiều biến động chưa từng có, đặc biệt là tác động nặng nề của đại dịch COVID-19 khiến hoạt động du lịch gần như tê liệt trong gần 2 năm. Doanh nghiệp bị đứt gãy chuỗi hoạt động, hàng triệu lao động phải chuyển nghề, thị trường khách quốc tế gần như đóng băng. Tuy nhiên, bằng tinh thần kiên cường và khả năng thích ứng nhanh, du lịch Việt Nam đã từng bước phục hồi mạnh mẽ, thuộc nhóm quốc gia phục hồi cao nhất khu vực Đông Nam Á.

Năm 2025, lượng khách quốc tế đạt 22 triệu lượt, vượt mức cao trước đại dịch; khách nội địa khoảng 140 triệu lượt; tổng thu từ du lịch ước vượt 1 triệu tỷ đồng, tăng hơn 32% so với năm 2019.

Một số thành tựu nổi bật trong 5 năm qua của du lịch Việt Nam như: chính sách visa mới đã kéo dài thời gian lưu trú, triển khai e-visa cho các quốc gia đã nâng tầm khả năng cạnh tranh của Việt Nam. Cơ cấu thị trường thay đổi mạnh, Ấn Độ, Úc, Trung Đông tăng trưởng vượt bậc; Đông Bắc Á phục hồi nhanh, thị trường quốc tế đa dạng hơn, bền vững hơn. Sản phẩm du lịch bước sang giai đoạn sáng tạo, từ du lịch biển đảo, văn hóa, sinh thái đến du lịch đêm, du lịch đường sắt, tàu biển, sức khỏe… Hệ sinh thái số đang được hình thành, từ dữ liệu du lịch quốc gia đến các nền tảng quản lý điểm đến, bản đồ số, cùng nguồn nhân lực trở lại mạnh mẽ. Đặc biệt, hạ tầng du lịch đang thay đổi theo cấp số nhân, hiện có 40.000 cơ sở lưu trú, 800.000 buồng phòng, hàng loạt cảng, sân bay, tuyến cao tốc được đưa vào vận hành…

Tại Đà Nẵng, ngành du lịch tiếp tục khẳng định vị thế “đầu tàu” kinh tế của thành phố trong năm 2025. Trong đó, thị trường khách quốc tế đạt hơn 7,6 triệu lượt (tăng trưởng ấn tượng 25%), bên cạnh sự ổn định của khách nội địa với gần 9,7 triệu lượt. Đáng chú ý, hạ tầng giao thông ngày càng khẳng định cho sự tăng trưởng này khi thành phố đón hơn 48.000 chuyến bay (tăng 12,4%), bao gồm trên 20.200 chuyến bay quốc tế. Bên cạnh hàng không, du lịch đường biển cũng tạo dấu ấn đậm nét, góp phần quan trọng vào việc đa dạng hóa nguồn khách…

Để duy trì sức hút, TP Đà Nẵng đã triển khai đồng bộ các chương trình kích cầu, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và tập trung vào các phân khúc cao cấp như du lịch MICE, golf, nghỉ dưỡng biển, đồng thời mở rộng tầm ảnh hưởng tại các thị trường tiềm năng như Trung Đông, CIS. Đặc biệt, năm 2025, Đà Nẵng duy trì 26 đường bay thường kỳ, gồm 18 đường bay quốc tế; đồng thời ghi nhận việc tăng thêm các đường bay mới và khôi phục các chặng bay quan trọng như: Osaka (Nhật Bản), Yangon (Myanmar), Dubai đến Đà Nẵng.

Còn nhiều khoảng cách

Theo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, Đề án “Cơ cấu lại ngành du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn” đã được triển khai thực hiện thành công, tạo nền móng quan trọng triển khai thực hiện “Chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030”. Tuy nhiên, so với yêu cầu và tầm nhìn mà Đề án đặt ra vẫn còn những khoảng cách như: chất lượng và tính khác biệt của sản phẩm giữa các vùng, miền chưa đồng đều; mức chi tiêu bình quân và thời gian lưu trú của khách quốc tế chưa tương xứng tiềm năng…

Đơn cử như năm 2025, TP Huế đón 6,3 triệu lượt khách, vượt 12,9% kế hoạch, tăng 61,5%; trong đó khách quốc tế 1,9 triệu lượt, tăng 40,6%; doanh thu từ du lịch hơn 13.000 tỷ đồng, tăng 64,4%... Thế nhưng, do các dịch vụ bổ trợ còn ít, số ngày lưu trú bình quân của du khách không tăng trong nhiều năm (khoảng 1,7 ngày/du khách) nên mức chi tiêu bình quân của du khách đến Huế vẫn đang thấp hơn nhiều so với “hàng xóm” là Đà Nẵng.

Một trong những vấn đề đáng lo ngại là liên kết vùng tuy mở rộng nhưng chưa thật sự bền chặt. Điển hình, Huế đang tham gia các nhóm liên kết phát triển du lịch 5 địa phương trước đây gồm: Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam; 7 địa phương: Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương miền Trung từ Quảng Trị đến Quảng Nam cũ; nhóm 7 địa phương: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung trước đây gồm: Bình Định, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Huế… Thời gian qua, ngành du lịch Huế đã triển khai các hoạt động liên kết du lịch trong và ngoài nước. Phối hợp với các tỉnh, thành trong các nhóm liên kết tạo ra các tour, tuyến, sản phẩm du lịch mới nhằm giới thiệu đến khách du lịch trong và ngoài nước…

Trong năm 2025, các sự kiện, chủ đề liên quan đến câu chuyện liên kết phát triển du lịch ở miền Trung như: hội nghị phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; liên hoan ẩm thực... hay chương trình xúc tiến ở thị trường Châu Âu thì Huế và các địa phương lân cận cùng tham gia. Trước đó, ngành du lịch Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam cũng tham gia chương trình xúc tiến du lịch tại Australia và giới thiệu thương hiệu du lịch “Miền di sản diệu kỳ - Amazing Central Vietnam Heritage”… Bên cạnh đó, một số sản phẩm du lịch đã và đang được khai thác hiệu quả từ các chương trình liên kết của các địa phương như: Hành trình kết nối di sản miền Trung (tuyến tàu hỏa du lịch Huế - Đà Nẵng kết nối các di sản văn hóa và thiên nhiên của hai địa phương; sản phẩm du lịch golf giữa Huế và Quảng Bình...).

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia du lịch, liên kết vùng không chỉ ở các địa phương miền Trung mà ở một số địa phương khác vẫn còn rời rạc, chưa bền vững; một số địa phương cùng có các tiềm năng, thế mạnh tương tự nhưng chưa được khai thác hiệu quả tính liên kết… Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tập trung xử lý trong giai đoạn tiếp theo để ngành kinh tế mũi nhọn được hiện thực hóa ở mức sâu hơn, bền vững hơn.