Hai luồng ý kiến về chính sách vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội
Cho rằng những đối tượng chính sách sẽ gặp bất lợi với quy định mới, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho phép các tổ chức tín dụng (TCTD) do Nhà nước chỉ định được cho vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ mới đây, HoREA cho biết, trong Thông tư số 20/2021/TT-NHNN (Thông tư 20) sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 25/2015/TT-NHNN (Thông tư 25) hướng dẫn cho vay vốn ưu đãi thực hiện chính sách nhà ở xã hội (NƠXH) đối với các TCTD do Nhà nước chỉ định, có hiệu lực từ ngày 20/01/2022 tới, NHNN đã có một số thay đổi không hợp lý.
Cụ thể, theo khoản 2 Điều 1 Thông tư 20 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 2 Thông tư 25 đã loại bỏ đối tượng vay vốn để mua, thuê mua NƠXH không còn được vay vốn tín dụng ưu đãi tại các TCTD được Nhà nước chỉ định, mà chỉ còn được vay vốn ưu đãi để xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở.
Nếu hộ gia đình, cá nhân mua, thuê mua NƠXH thì chỉ được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), nhưng phải thực hiện “gửi tiết kiệm nhà ở xã hội”.
HoREA cho rằng các ngân hàng thương mại (NHTM) được Nhà nước chỉ định đã thực hiện rất tốt việc cho hộ gia đình, cá nhân vay ưu đãi để “mua, thuê mua nhà ở xã hội” trong 15 năm qua. Do đó, quy định này của NHNN gây bất lợi cho các đối tượng hưởng chính sách.
Hơn nữa, HoREA cho rằng quy định này đã làm phát sinh “xung đột pháp luật” vì đã không phù hợp với các quy định của Nghị định số 100/2015/NĐ-CP (Nghị định 100) và Nghị định số 49/2021/NĐ-CP (Nghị định 49) sửa đổi, bổ sung Nghị định 100. Trong đó, 2 Nghị định này đều quy định đối tượng vay vốn tại các TCTD do Nhà nước chỉ định bao gồm cả các hộ gia đình, cá nhân vay vốn để mua, thuê mua NƠXH.
Ngoài ra, điều khoản nêu trên cũng được cho là mâu thuẫn với chính khoản 3 Điều 6 Thông tư 25/2015/TT-NHNN.
Được biết, trước đó, NHNN cho rằng việc loại bỏ đối tượng vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua NƠXH là nhằm phù hợp với khoản 4 Điều 50 Luật Nhà ở 2014. Theo đó, Luật Nhà ở quy định các chính sách hỗ trợ tại NHCSXH để mua, thuê mua NƠXH; xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở. Tại TCTD được chỉ định chỉ có chính sách hỗ trợ để xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở, không có chính sách hỗ trợ để mua, thuê mua NƠXH.
Trong khi, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định “trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn”. Theo quy định này, trường hợp Luật Nhà ở quy định khác với Nghị định 100, Nghị định 49 về cùng một vấn đề thì áp dụng theo Luật Nhà ở.
Tuy nhiên HoREA cho rằng, Luật Nhà ở 2014 còn nhiều quy phạm pháp luật khác quy định chính sách ưu đãi về NƠXH. Do vậy, việc NHNN đã không xem xét trên bình diện tổng thể các chính sách ưu đãi về NƠXH, mà chỉ căn cứ vào khoản 4 Điều 50 Luật Nhà ở 2014 là chưa toàn diện, không phù hợp với thực tiễn.
Trong khi đó, HoREA cho biết thực tiễn hơn 15 năm qua đã chứng minh, các NHTM được Nhà nước chỉ định đã thực hiện rất tốt, rất hiệu quả việc cho vay ưu đãi để mua, thuê mua NƠXH, hoặc xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở. Qua tổng kết, từ 1 đồng cấp bù lãi suất từ ngân sách nhà nước thì NHTM huy động thêm được 33 đồng vốn của xã hội.
Trong lúc NHCSXH đã không tham gia thực hiện gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2013-2016 và mới chỉ tham gia cho vay ưu đãi NƠXH trong thời gian gần đây; đồng thời, NHCSXH cũng chỉ cam kết từ 1 đồng vốn cấp từ ngân sách nhà nước thì huy động thêm được 1 đồng vốn của xã hội mà thôi...
Với các lý lẽ nêu trên HoREA để nghị Chính phủ chỉ đạo NHNN giữ nguyên quy định cho phép các NHTM được chỉ định cho vay vốn để mua, thuê mua NƠXH.