Hoàn thiện khung pháp lý về định danh và truy xuất nguồn gốc hàng hóa
Sáng 1/10, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo lấy ý kiến chuyên gia về dự thảo Nghị định quy định về hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.
Dự thảo nghị định gồm 5 chương, 23 điều, do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, thiết lập khung pháp lý thống nhất phục vụ hoạt động định danh, truy xuất nguồn gốc và xác thực sản phẩm, hàng hoá trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm minh bạch, xác thực, khả năng truy vết, tính toàn vẹn và liên thông dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.
Phát biểu tại hội thảo, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, cho biết, tình trạng hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại thời gian qua diễn biến phức tạp. Dù lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, nhưng thủ đoạn vi phạm tinh vi hơn, nhất là lợi dụng thương mại điện tử và mạng xã hội để phân phối, gây khó cho công tác quản lý.
Trong khi đó, hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại Việt Nam còn phân tán. Một số bộ, ngành đã xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc riêng, nhưng chúng thiếu sự liên thông nên còn khó khăn trong giám sát toàn diện vòng đời sản phẩm.
Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết là phải xây dựng một nền tảng định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc ở cấp quốc gia, ứng dụng công nghệ hiện đại để bảo đảm dữ liệu minh bạch, toàn vẹn, phục vụ công tác quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo nghị định nhằm mục tiêu cụ thể hoá chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển dữ liệu quốc gia, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống hàng giả, gian lận thương mại.
Dự thảo nghị định hướng tới thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao và công nghệ chiến lược (AI, blockchain, dữ liệu lớn…) trong quản lý chất lượng, hỗ trợ chuỗi cung ứng minh bạch, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế; xây dựng công cụ công nghệ giám sát, cảnh báo và xử lý kịp thời vi phạm, bảo đảm trật tự thị trường, an ninh kinh tế và lợi ích hợp pháp của người dân.
Đồng thời, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của các thị trường quốc tế có tiêu chuẩn cao như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản, qua đó nâng cao uy tín thương hiệu Việt Nam.
Tại hội thảo, đại diện lãnh đạo một số đơn vị trực thuộc các bộ, ngành; chuyên gia và đại diện doanh nghiệp đã trao đổi, góp ý để hoàn thiện dự thảo; đồng thời đề xuất cơ chế, chính sách, giải pháp triển khai hiệu quả các nội dung trên thực tiễn.
Các đại biểu đánh giá, thông qua nền tảng thống nhất về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc ở cấp quốc gia được xây dựng qua dự thảo nghị định, các cơ quan chức năng có thể chủ động giám sát, cảnh báo, xử lý kịp thời vi phạm. Đối với doanh nghiệp, nền tảng thống nhất này sẽ tạo thuận lợi để chứng minh nguồn gốc xuất xứ, giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.