Hợp tác EAEU-Việt Nam là một trong những cơ chế kinh tế quan trọng
Đây là khẳng định của Đại sứ Nga Bezdetko Gennady Stephanovich, Đại sứ Belarus Baravikou Uladzimir Uladzimiravich, Đại sứ Kazakhstan Kanat Tumysh và Đại sứ Armenia Suren Baghdasaryan trong cuộc họp báo tại Hà Nội ngày 29/5 nhân kỷ niệm 10 năm ký Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) với Việt Nam (29/5/2015-29/5/2025).
Phát biểu tại cuộc họp báo, Đại sứ Nga Bezdetko Gennady Stephanovich đã tổng kết lại sự hợp tác giữa EAEU và Việt Nam trong hơn 10 năm qua, kể từ trước khi Hiệp định thương mại tự do có hiệu lực. Theo đó, quyết định về việc khởi động đàm phán với Việt Nam về một cơ chế liên kết kinh tế đã được Hội đồng kinh tế Á-Âu thông qua ở cấp những người đứng đầu các quốc gia vào tháng 12/2012.
Từ tháng 3/2013 đến tháng 12/2014 đã diễn ra 8 vòng đàm phán, cũng như một số các cuộc gặp gỡ giữa kỳ ở cấp chuyên viên trong thành phần các nhóm công tác chuyên ngành. Từ những cuộc gặp gỡ này, vào năm 2015, tại Kazakhstan, bên lề phiên họp của Hội đồng liên chính phủ Á-Âu lần thứ hai, Hiệp định thương mại tự do EAEU-Việt Nam đã được ký kết và sau đó được phê chuẩn bởi Quốc hội Armenia, Belarus, Việt Nam, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Nga.
"Tôi xin nhấn mạnh rằng, văn bản này đã trở thành hiệp định đầu tiên loại này được ký kết bởi EAEU và một quốc gia nước ngoài và là minh chứng rõ nét cho tính chất tin cậy trong sự phối hợp hành động giữa các quốc gia thành viên EAEU và Việt Nam", Đại sứ Nga Bezdetko Gennady Stephanovich nói và cho biết, trong 10 năm qua, kim ngạch thương mại giữa các nước thành viên EAEU và Việt Nam đã gia tăng rõ rệt.
Theo số liệu của Ủy ban kinh tế Á-Âu, kim ngạch thương mại Việt Nam với Armenia tăng 61%, với Belarus là 34%, với Kazakhstan là 4,2 lần, với Kyrgyzstan là 14,5 lần và với Nga là 1,3 lần. Xu hướng tăng trưởng cũng được thấy cả trong năm ngoái và trong năm nay.
Còn theo số liệu của thống kê của Việt Nam, trong năm 2024 kim ngạch thương mại song phương với Nga đã gia tăng hơn 1/4 và đạt 4,6 tỷ USD (trong đó xuất khẩu của Nga là 2,3 tỷ USD (+19%), nhập khấu là 2,3 tỷ USD (+34,5%). Thông tin từ Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính Việt Nam, trong quý I năm 2025, khối lượng thương mại Nga-Việt Nam đã vượt 1,1 tỷ USD (xuất khẩu của Nga đạt 556,9 triệu USD, nhập khẩu - 545,4 triệu USD).
Đại sứ Nga Bezdetko Gennady Stephanovich cho hay, những hướng đi then chốt trong phối hợp hành động giữa EAEU và Việt Nam hiện nay là quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm, đầu tư, giao thông vận tải và logistics, các vấn đề về bảo vệ môi trường.
Trong khi đó, Đại sứ Kazakhstan Kanat Tumysh thì khẳng định, trong 10 năm qua, EAEU đã trở thành một chủ thể quan trọng trong quan hệ kinh tế quốc tế. Điều này được thể hiện qua việc mở rộng phạm vi hợp tác của EAEU, trong đó có việc ký kết các hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, Iran, Serbia và hai loại hiệp định riêng biệt với Trung Quốc. Hiện nay, EAEU đang tích cực đàm phán để thiết lập chế độ thương mại ưu đãi với Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Indonesia, Ai Cập và Mông Cổ.
Thông tin thêm về việc các nước thành viên EAEU đang đẩy mạnh xây dựng thị trường chung thống nhất về hàng hóa, dịch vụ, vốn và lao động nhằm phục vụ 185,5 triệu dân trong khối, Đại sứ Kazakhstan Kanat Tumysh cho hay, các nền kinh tế thành viên trong khối đang phát triển hết sức năng động với tổng GDP của EAEU năm 2024 đạt mức tăng trưởng 4,4%.
Nhấn mạnh hợp tác EAEU-Việt Nam là một trong những cơ chế quan trọng trong hợp tác song phương, Đại sứ Kazakhstan Kanat Tumysh cho biết, cách đây vài tuần, Kazakhstan và Belarus đã chính thức trở thành các đối tác chiến lược của Việt Nam. Năm nay, Ủy ban Hỗn hợp về thực thi Hiệp định thương mại tự do giữa EAEU và Việt Nam sẽ tổ chức phiên họp lần thứ sáu, với chương trình nghị sự tập trung vào hàng loạt vấn đề thời sự nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác thương mại-kinh tế giữa hai bên.
Đồng tình với những phân tích của các Đại sứ, ông Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Vụ phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công thương chia sẻ thêm rằng, xuất nhập khẩu Việt Nam-EAEU đã tăng gấp đôi lên 5,6 tỷ USD. Các dự án đầu tư cũng đang mang lại kết quả rất tốt đẹp, tỉ lệ sử dụng CO lên tới 78,5%, cao hơn nhiều so với các hiệp định tự do thnươg mại khác, cho thấy cơ chế hợp tác đang được các doanh nghiệp tận dụng hiệu quả. Thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp nắm rõ cơ hội hợp tác với EAEU, đặc biệt các nước lớn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm thêm giải pháp mới trong thanh toán, vận chuyển và giải quyết những vướng mắc đang gặp phải trong giao thương...