Kỳ vọng đột phá ở thành phố mang tên Bác

Bức tranh kinh tế khởi sắc

Kinh tế của TP Hồ Chí Minh sau sáp nhập với cực trung tâm thành phố đóng vai trò là trung tâm kinh tế – tài chính, đào tạo nhân lực, kết nối toàn cầu, sáng tạo khởi nghiệp, cung cấp nguồn lực nhân lực và tài chính cho toàn vùng đô thị lớn; cực Bình Dương có thế mạnh phát triển công nghiệp; cực Bà Rịa – Vũng Tàu có thế mạnh phát triển kinh tế biển. Sự kết nối của ba cực này, cùng với việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, sẽ tạo ra không gian phát triển mới cho các ngành, lĩnh vực, thu hút dân cư và lao động tập trung ngày càng cao.

Theo đề nghị của Sở Công Thương về rà soát, điều chỉnh quy hoạch TP Hồ Chí Minh sau hợp nhất, TP Hồ Chí Minh hiện là địa phương có số lượng khu, cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động và được quy hoạch nhiều nhất cả nước, với tổng cộng 66 khu công nghiệp, khu chế xuất và 25 cụm công nghiệp.

Tại khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh sẽ hình thành các mô hình trung tâm lớn, bao gồm: Trung tâm tài chính quốc tế với diện tích 793 ha tại khu vực quận 1 và quận 2 (cũ); Trung tâm y tế và giáo dục chất lượng cao tại khu vực quận 3, 5, 10 (cũ); Trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp định hướng đặt tại khu vực TP Thủ Đức, quận 1 và quận 7 (cũ); Trung tâm du lịch đặt tại các phường trung tâm, với điểm nhấn là phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bến Bạch Đằng.

Ở khu vực phía Bắc (Bình Dương cũ) được định hướng phát triển dịch vụ hỗ trợ công nghiệp, dịch vụ logistics hàng hóa và các dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp. Khu vực này cũng sẽ hình thành các trung tâm nghiên cứu – phát triển công nghệ cao, đặt tại các khu công nghiệp lớn, thúc đẩy liên kết giữa sản xuất công nghiệp với dịch vụ tri thức, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh vùng.

Ở khu vực phía Nam và Đông Nam (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) sẽ phát triển du lịch hàng hải, dịch vụ logistics xuất nhập khẩu và du lịch biển, du lịch sinh thái chất lượng cao. Hệ thống cảng Cái Mép – Thị Vải kết hợp với các cảng ICD từ trung tâm thành phố và khu vực lân cận sẽ hình thành trung tâm hàng hải quốc tế và trung tâm logistics hàng đầu cả nước. Các bãi biển và Côn Đảo được định hướng phát triển thành các điểm du lịch sinh thái, du lịch y tế gắn với bảo tồn môi trường và phát triển kinh tế biển bền vững. TP Hồ Chí Minh cũng ưu tiên hình thành các khu du lịch quy mô lớn tại Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm; tăng cường kết nối sân bay Long Thành, cảng Cái Mép – Thị Vải và cảng tàu khách Vũng Tàu để phát triển du lịch tàu biển và hàng không quốc tế; chuẩn bị điều kiện hình thành ba khu du lịch quốc gia gồm Cần Giờ, dọc sông Sài Gòn và Long Hải – Bình Châu.

Bên cạnh đó, sự phát triển của Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cảng Cái Mép – Thị Vải và các khu thương mại tự do sẽ là nền tảng phát triển ngành dịch vụ TP Hồ Chí Minh trong tương lai. Các khu thương mại tự do được thiết kế với ưu đãi về thuế và chính sách mở cửa hấp dẫn, thu hút nhà đầu tư quốc tế, đồng thời tạo điều kiện cho hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu. Ngoài ra, cảng biển và các khu thương mại tự do còn có tiềm năng trở thành điểm đến mới cho du khách quốc tế, kết hợp giữa du lịch sinh thái, mua sắm và giải trí cao cấp.

Hạ tầng giao thông bứt tốc

Hạ tầng giao thông là yếu tố then chốt quyết định hình thái siêu đô thị. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh có điều kiện tập trung nguồn lực cho các dự án liên vùng, đặc biệt là các tuyến vành đai, metro và trục kết nối các cực tăng trưởng.

Thành phố đang quy hoạch đồng bộ trục Phạm Văn Đồng – quốc lộ 1K – Xa lộ Hà Nội, nơi mỗi ngày có hơn 120.000 lượt phương tiện lưu thông, kết nối khu vực trung tâm với Bình Dương. Các dự án như mở rộng quốc lộ 13 (tổng vốn 9.500 tỷ đồng), hoàn thiện Vành đai 3 kết nối Thủ Đức – Thuận An – Dĩ An, phát triển metro số 3B và 1B hướng về Bình Dương, quy hoạch tuyến đường sắt đô thị Thủ Đức – Dĩ An – Biên Hòa đang từng bước giảm áp lực giao thông cửa ngõ phía Bắc.

Kết nối với khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) gồm các trục huyết mạch như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết – Vũng Tàu, mở rộng quốc lộ 51 dài 68km với lưu lượng hơn 45.000 xe/ngày. Nhờ các dự án này, khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu trở thành cực logistics – cảng biển của siêu đô thị, kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp phía Bắc và trung tâm tài chính – dịch vụ ở khu vực trung tâm.

Theo định hướng đến năm 2045, TP Hồ Chí Minh sẽ xây dựng 10 tuyến metro với tổng chiều dài hơn 500km. Từ nay đến năm 2035, thành phố dự kiến đầu tư khoảng 355km đường sắt đô thị với tổng vốn ước tính 40,2 tỷ USD; đến năm 2045, bổ sung thêm khoảng 155km tuyến mới, chưa kể tuyến trung tâm TP – Cần Giờ và Thủ Thiêm – Long Thành. Song song với phát triển metro, thành phố triển khai mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) tại 11 vị trí dọc các tuyến metro số 1, số 2 và Vành đai 3, hướng tới hình thành các trung tâm kinh tế – dịch vụ mới, giảm áp lực dân cư khu trung tâm, tiến tới mục tiêu “thành phố 15 phút”.

Ổn định tổ chức sau sáp nhập

Sau sáp nhập, bộ máy chính quyền TP Hồ Chí Minh phải xử lý khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, kết quả cải cách hành chính năm 2025 cho thấy nỗ lực đáng ghi nhận của toàn hệ thống.

Một trong những điểm nổi bật là việc ban hành bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền hai cấp với 2.241 thủ tục, trong đó 2.066 thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt 80,1%. Từ ngày 1/7 đến 1/12/2025, hệ thống ghi nhận hơn 2,3 triệu hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 95,81%, riêng cấp xã đạt 99,44%. Về tổ chức bộ máy, thành phố đã hoàn thành tái cấu trúc quy mô lớn: số cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP Hồ Chí Minh giảm từ 43 xuống còn 16; 168 xã, phường, đặc khu mới được kiện toàn đúng quy định. Hệ thống đơn vị sự nghiệp cũng được sắp xếp tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Trên nền tảng đó, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực ASEAN, tiến vào Top 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động toàn cầu giai đoạn 2026–2030, trong đó người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm thụ hưởng của quá trình phát triển.