Ngăn chặn buôn lậu, hàng giả dịp cuối năm
Thời gian qua, tình hình hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) tiềm ẩn diễn biến phức tạp, tinh vi, khó lường. Đáng lưu ý, nhiều loại hàng cấm và hàng hóa thiết yếu phục vụ sản xuất, tiêu dùng như: đường cát, lương thực, thực phẩm, mỹ phẩm, điện tử, hàng tiêu dùng, pháo lậu, phụ tùng… có chiều hướng gia tăng mức độ phức tạp trên các tuyến, địa bàn trong cả nước và cả trên không gian mạng.
Mới đây, Đội 4 Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) đã phối hợp cùng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đồng Nai (Cục Hải quan Đồng Nai) kiểm tra lô hàng trong container thuộc tờ khai vận chuyển độc lập do một doanh nghiệp ở quận Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh) vận chuyển. Qua đó, cơ quan Hải quan đã phát hiện 20.950 cây (tương đương 209.500 bao) thuốc lá giả nhãn hiệu Marlboro, Modern.
Lô hàng thuốc lá điếu trên được vận chuyển từ Campuchia, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam để đến Benghazi, Libya. Doanh nghiệp này mở tờ khai vận chuyển độc lập tại Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (Cục Hải quan Bình Phước), vận chuyển đường bộ đến cảng Đồng Nai. Sau đó, thay đổi phương thức vận chuyển bằng sà lan đến cảng Cái Mép để lên tàu qua Libya. Theo khai báo của doanh nghiệp, hàng hóa là thuốc lá điếu, hàng mới 100% (trị giá hàng hóa 2.790,9 USD).
Tuy nhiên, Hải quan kiểm tra thực tế đã xác định, hàng hóa chứa trong container là thuốc lá điếu, gồm 5 loại, nhãn hiệu. Trong đó, nhãn hiệu Marlboro trắng có 391 thùng; nhãn hiệu Marlboro đỏ có 18 thùng; nhãn hiệu Manchester 4 thùng; nhãn hiệu Modern 10 thùng và nhãn hiệu Lambert 10 thùng. Tất cả các nhãn hiệu đều được đóng gói 50 cây/thùng, 10.000 điếu/thùng. Căn cứ vào kết quả kiểm tra, giám định, Hải quan xác định, số hàng chứa trong container phần lớn hàng giả nhãn hiệu. Cụ thể, 419/433 thùng thuốc lá nhãn hiệu Malboro trắng, Malboro đỏ và nhãn hiệu Mordern là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu.
Tổng cục Hải quan đánh giá, trong số các vụ việc bị phát hiện, bắt giữ, xử lý, nhiều trường hợp hàng hóa được sản xuất ở nước ngoài. Sau đó, bọn chúng đưa vào tiêu thụ trong nước bằng nhiều đường khác nhau như: nhập khẩu chính ngạch, tiểu ngạch, nhập lậu, gian lận thương mại. Gần đây, Hải quan còn phát hiện, các đối tượng lợi dụng hình thức kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, Sendo...), các mạng xã hội (Facebook, TikTok, Zalo, Youtube...) và hoạt động bưu chính, chuyển phát nhanh, rồi sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để thực hiện các hành vi buôn lậu, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Đặc biệt, trong năm 2024, nổi lên tình trạng buôn lậu các mặt hàng có giá trị cao, hàng xa xỉ như: kim cương, vàng, ngoại tệ, hàng giả các nhãn hiệu nổi tiếng như HERMÈS, Apple…
Ông Vũ Hoài Linh, Phó Đội trưởng Đội 4, Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan cho biết, để chủ động kiểm soát tình hình, kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi buôn lậu hàng giả, hàng hoá giả mạo SHTT và hàng xâm phạm quyền SHTT hiện nay và các giai đoạn tiếp theo, lãnh đạo Tổng cục Hải quan chỉ đạo toàn ngành tập trung vào một số giải pháp như: chủ động phối hợp trong và ngoài ngành (Công an, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng...) để xác định, đấu tranh với tội phạm buôn lậu... Đồng thời, Hải quan theo dõi phương thức lợi dụng công nghệ, pháp luật để buôn lậu, giả mạo SHTT, đưa ra giải pháp xử lý hiệu quả, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, thu hút đầu tư nước ngoài. Lực lượng chống buôn lậu xây dựng kế hoạch theo địa bàn, loại hình trọng điểm, tổ chức kiểm soát hiệu quả, đảm bảo phù hợp tình hình thực tế. Tăng cường kiểm soát địa bàn, đối tượng, loại hình để ngăn chặn kịp thời hành vi buôn lậu, giả mạo SHTT trong hoạt động xuất nhập khẩu…
Để nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng vi phạm SHTT, ông Trần Văn Dũng, Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ quản lý thị trường, Tổng cục Quản lý thị trường nêu giải pháp, cần tăng cường công tác kiểm tra, xử lý đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi buôn lậu, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng nhập lậu; sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng giả. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong việc sẻ chia thông tin, xây dựng phương án, kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Phối hợp với các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng để tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống buôn lậu, hàng giả... Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến rộng rãi luật pháp để nâng cao nhận thức của công chúng về quyền và yêu cầu thực thi quyền SHTT; những lợi ích xã hội về việc tôn trọng và thực thi quyền SHTT, quyền tác giả, bản quyền, nhãn hiệu hàng hóa; trách nhiệm trong việc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng hoá nhập lậu; không thực hiện, hỗ trợ cho tổ chức cá nhân buôn lậu; buôn bán, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng hoá nhập lậu.
Theo Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong 9 tháng năm 2024, lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ và xử lý trên 39.000 vụ vi phạm (giảm 32,7% so với cùng kỳ năm 2023). Riêng lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 12.949 vụ việc vi phạm pháp luật, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 23.757 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 21 vụ, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 128 vụ, thu nộp ngân sách Nhà nước 522,48 tỷ đồng.