Ngành Cao su Việt Nam phát triển bền vững trong thách thức

Năm 2025, kinh tế toàn cầu phục hồi tốt hơn dự báo nhưng vẫn đối mặt rủi ro từ bảo hộ thương mại, căng thẳng địa chính trị và biến đổi khí hậu, tác động rõ nét lên ngành cao su. Trong bối cảnh thị trường biến động và niềm tin suy giảm, ngành cao su Việt Nam phải ứng phó nhiều sức ép về thương mại, chi phí và yêu cầu chuyển đổi xanh.

Thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, chính sách thuế quan Hoa Kỳ, biến động tỷ giá, chi phí logistics và năng lượng tăng cao, cùng tâm lý thận trọng từ nhà sản xuất – nhà nhập khẩu, có thể kìm hãm đà phục hồi của giá cao su. Đặc biệt, xu hướng chuyển sang vật liệu thay thế hoặc cao su tổng hợp, cũng như sự phát triển của phương tiện giao thông thân thiện môi trường (xe điện) là yếu tố dài hạn tác động đến nhu cầu Cao su thiên nhiên.

Dù vậy, ngành cao su Việt Nam vẫn kiên định mục tiêu chiến lược và đạt nhiều kết quả đáng khích lệ. Xuất khẩu năm 2025 dự kiến tăng khoảng 3%, đạt 11,6 tỷ USD, trong đó cao su thiên nhiên hơn 3,2 tỷ USD, sản phẩm cao su khoảng 5,3 tỷ USD và gỗ cao su hơn 3,1 tỷ USD.

Ông Lê Thanh Hưng – Chủ tịch VRA, TGĐ VRG cho biết: Trong thách thức vẫn mở ra cơ hội nếu ngành tận dụng tốt xu hướng bền vững. Các định hướng trọng tâm gồm: thúc đẩy chuyển đổi xanh và truy xuất nguồn gốc; đổi mới công nghệ để giảm phát thải, tăng liên kết với địa phương – nông hộ; đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu; chủ động theo dõi biến động chính sách để điều chỉnh kế hoạch. Với những nỗ lực này, ngành cao su Việt Nam có cơ sở để củng cố vị thế và đóng góp bền vững hơn cho nền kinh tế.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Lê Hoàng Tài – Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại, Bộ Công Thương ghi nhận và đánh giá cao sự phối hợp và nỗ lực của Hiệp hội Cao su Việt Nam cùng cộng đồng doanh nghiệp trong ngành thời gian qua.

“Giai đoạn 2026–2030 dự kiến sẽ xuất hiện thêm nhiều cơ hội mới, trong đó có sự tăng trưởng nhu cầu tại các thị trường Trung Đông, Ấn Độ và châu Phi; việc cắt giảm thuế quan theo các FTA tiếp tục được mở rộng; và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng tại khu vực vẫn tiếp diễn. Cục Xúc tiến Thương mại sẽ tiếp tục phối hợp cùng ngành hàng cao su trong các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng ưu đãi FTA, mở rộng thị trường, phát triển thương hiệu và xây dựng chuỗi cung ứng đáp ứng yêu cầu xanh – bền vững”, ông Lê Hoàng Tài chia sẻ.

Tại hội nghị, VRA đã tôn vinh 23 Hội viên hoàn thành xuất sắc việc sử dụng Nhãn hiệu CSVN 2025 và 12 Hội viên đạt danh hiệu DN bền vững 2025.

Bên cạnh phát triển,  ngành cao su luôn thể hiện trách nhiệm cộng đồng. Tại Hội nghị, VRA đã kêu gọi các doanh nghiệp chung tay ủng hộ đồng bào chịu thiệt hại trong đợt mưa lũ vừa qua tại miền Trung và Tây Nguyên.

Trong khuôn khổ chương trình, trước đó, chiều ngày 12/12/2025, Hiệp hội Cao su Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Ngành cao su trước những chuyển động mới của thị trường” với sự tham dự của hơn 120 đại biểu.

Hội thảo nhằm đánh giá tổng quan ngành cao su Việt Nam hiện nay; cung cấp cho các hội viên về những thông tin cập nhật mới nhất; cùng trao đổi các cơ hội, chiến lược phát triển mới của ngành cao su Việt Nam và toàn cầu.

Tại Hội thảo, các chuyên gia và đại diện từ các tổ chức quốc tế uy tín đã chia sẻ những thông tin quý giá về cơ hội và thách thức với ngành cao su Việt Nam; Những động lực thị trường mới đang tái định hình cung và cầu cao su thiên nhiên; Cơ hội và thách thức từ thị trường tín chỉ các-bon; Đổi mới công nghệ và sản phẩm từ cao su thiên nhiên…

Đặc biệt, báo cáo viên thuộc VRG chia sẻ về lộ trình và kết quả triển khai thích ứng EUDR, sản phẩm VRG GREEN trong thời gian qua của Tập đoàn.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Lê Thanh Hưng – Chủ tịch VRA, TGĐ VRG cho rằng, một trong những nội dung được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay là Quy định Chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). Việc Việt Nam được xếp vào nhóm “rủi ro thấp” từ tháng 5/2025 là tín hiệu tích cực, giúp giảm áp lực kiểm tra đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Bên cạnh đó, thị trường tín chỉ các-bon cũng là cơ hội mới cho nông nghiệp bền vững. Ngành cao su được đánh giá là có tiềm năng lớn trong việc tạo ra tín chỉ các-bon nhờ diện tích rừng trồng rộng lớn và khả năng hấp thụ và lưu trữ các-bon đáng kể. Tuy nhiên, để tận dụng thị trường này, ngành cao su cần chuẩn bị hệ thống đo đạc và kiểm chứng các-bon minh bạch, cùng với sự tham gia của các tổ chức uy tín trong thẩm định và giao dịch các-bon. Thị trường các-bon không chỉ mang lại nguồn thu bổ sung mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với các thị trường.

Thông qua các bài phát biểu và thảo luận sôi nổi tại Hội thảo, các đại diện ngành cao su sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về tương lai của ngành cao su, cũng như những chiến lược cần thiết để vượt qua thách thức và khai thác tối đa cơ hội, giúp ngành cao su không chỉ đáp ứng được các yêu cầu từ những chuyển động mới của thị trường mà còn tiến tới một nền kinh tế cao su bền vững, gia tăng giá trị và thân thiện với môi trường.