Phát động Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu kiến thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2025

Cuộc thi diễn ra trên nền tảng số tại địa chỉ https://tietkiemnangluong.com.vn, mở cửa cho mọi đối tượng trên toàn quốc, không phân biệt độ tuổi hay ngành nghề. Hình thức trắc nghiệm trực tuyến giúp phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng thông minh, bền vững, đồng thời xây dựng thói quen tiêu dùng tiết kiệm trong đời sống hàng ngày.

Theo Ban Tổ chức, cuộc thi không chỉ là hoạt động tuyên truyền pháp luật, mà còn tạo ra một sân chơi bổ ích, đưa các quy định về tiết kiệm năng lượng đến gần gũi, dễ hiểu, thúc đẩy hình thành cộng đồng sống xanh, có trách nhiệm với môi trường và tương lai phát triển đất nước.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Cù Huy Quang, Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: “Để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cùng với việc tìm kiếm các nguồn năng lượng mới, thì sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp thiết thực, nhất là trong bối cảnh nguồn năng lượng hóa thạch ngày càng cạn kiệt”.

Trong những năm qua, nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được ban hành, như Quyết định 280/QĐ-TTg (2019) phê duyệt Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Chỉ thị 20/CT-TTg (2023) về tăng cường tiết kiệm điện; gần đây nhất là Nghị quyết 70-NQ/TW (2025) của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2045. Đặc biệt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Quốc hội thông qua tháng 6/2025, có hiệu lực từ 1/1/2026, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thúc đẩy cộng đồng và doanh nghiệp áp dụng giải pháp công nghệ mới.

Năm 2024, cuộc thi đã thu hút hơn 120.000 người tham gia với gần 200.000 lượt dự thi, từ học sinh, sinh viên đến người lao động ngành điện, doanh nghiệp và hộ gia đình. Ban Tổ chức kỳ vọng cuộc thi năm nay sẽ mở rộng quy mô, đa dạng hóa hình thức truyền thông, đặc biệt hướng tới thế hệ trẻ – lực lượng tiên phong trong lan tỏa thói quen sử dụng năng lượng văn minh, bền vững.

Cuộc thi năm 2025 diễn ra từ ngày 2/10 đến 6/11, gồm 5 kỳ thi với cơ cấu giải thưởng hấp dẫn. Ban Tổ chức kỳ vọng qua hình thức thi linh hoạt, sự kiện sẽ trở thành kênh truyền thông quan trọng, góp phần thực hiện thành công mục tiêu tiết kiệm 8 – 10% tổng năng lượng tiêu thụ quốc gia giai đoạn 2019 – 2030, đồng thời đồng hành cùng Việt Nam trên lộ trình đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tại Lễ phát động, Ban tổ chức tổ chức toạ đàm "Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Bài toán đầu tư bền vững cho doanh nghiệp”. Tại tọa đàm các diễn giả, doanh nghiệp cùng đi sâu trao đổi tập trung vào những vấn đề thiết thực: Từ các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, đến yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh – tuần hoàn, và những giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa sử dụng năng lượng. 

Ông Phạm Viết Thạch, Phó Trưởng Ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, EVN đã vận hành cổng thông tin sudungdien.evn.com.vn, cho phép khách hàng theo dõi biểu đồ phụ tải, kiểm soát chi phí và quản lý mức tiêu thụ điện của mình.

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Trưởng Ban Quản lý Các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP Hà Nội đánh giá cao các mô hình tiết kiệm năng lượng đang được EVN áp dụng hiệu quả là phối hợp với các Bộ ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền giải pháp tiết kiệm điện (Ví dụ: Sử dụng đèn led, thiết bị tích hợp inverter, thiết bị có dán nhãn năng lượng 5 sao, công cụ theo dõi điện năng…), và ký cam kết sử dụng điện tiết kiệm với các đối tượng khách hàng.

Việc áp dụng sử dụng hiệu quả năng lượng tại các KCN ở Việt Nam nói chung và tại Hà Nội nói riêng đang diễn ra ngày càng tích cực, nhưng mức độ phổ biến và hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô doanh nghiệp (DN), loại hình sản xuất, nguồn vốn đầu tư và nhận thức của lãnh đạo DN.

Một số mô hình điển hình đang mang lại hiệu quả rõ rệt và có tiềm năng nhân rộng tại các KCN như mô hình "Nâng cấp đồng bộ hệ thống phụ trợ" ví dụ như: Một nhà máy sản xuất thực phẩm tại KCN Thăng Long đã đầu tư vào việc cải thiện hệ thống khí nén toàn diện (kiểm soát rò rỉ, thay thế máy nén hiệu suất cao, lắp đặt hệ thống quản lý khí nén thông minh), giúp giảm 20% lượng điện tiêu thụ cho khí nén; Mô hình "Năng lượng mặt trời áp mái kết hợp lưu trữ. Nhiều KCN như Quang Minh, Thăng Long, Nội Bài đã có hàng loạt nhà máy lắp đặt điện mặt trời áp mái. Một công ty sản xuất bao bì tại KCN Sài Đồng đã tự chủ được khoảng 30-40% nhu cầu điện từ hệ thống mặt trời, giúp giảm áp lực chi phí điện và tăng tính bền vững.

Ông Trần Anh Tuấn và ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN Công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội (HANSIBA) cho rằng, có 4 yếu tố khó khăn chính của DN trong thực hiện dụng sử dụng hiệu quả năng lượng: Thay đổi, điều chỉnh ý thức, hành vi sử dụng năng lượng; đầu tư đổi mới dây chuyền, công nghệ hiện đại chiếm chi phí lớn; các DN tại địa phương chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, tiếp cận công nghệ tiết kiệm năng lượng còn hạn chế; tiêu chuẩn quy định và cơ chế chính sách còn đang trong quá trình hoàn thiện để khuyến khích được DN sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Ông Cù Huy Quang cho biết, để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào chuyển đổi năng lượng, cần có cơ chế nào để giảm rủi ro tài chính, Bộ Công Thương đang phối hợp với các tổ chức tài chính hoặc địa phương, một số cơ chế quan trọng có thể kể đến: Cơ chế bảo lãnh tín dụng cho các dự án tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ lãi suất hoặc ưu đãi vay vốn từ các quỹ phát triển xanh, quỹ bảo vệ môi trường; mô hình ESCO (công ty dịch vụ năng lượng) – trong đó doanh nghiệp không phải bỏ vốn ban đầu, mà trả dần từ phần tiết kiệm được; uu đãi thuế, khấu hao nhanh đối với thiết bị, công nghệ tiết kiệm năng lượng.

Về phối hợp triển khai, Bộ Công Thương đang làm việc chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng thế giới, Bộ Tài chính và các tổ chức tài chính quốc tế để xây dựng gói tín dụng xanh, đồng thời kết nối với chính quyền địa phương nhằm đưa các mô hình hỗ trợ thí điểm xuống cấp tỉnh/thành.