Sầu riêng chết trắng sau ngập lụt ở Lâm Đồng
Nắng lên, nước rút, vết tích của trận lũ lịch sử để lại tại xã Cát Tiên và Cát Tiên 2 (Lâm Đồng) là những vườn sầu riêng chết trắng. Nhiều cây còn sống nhưng lá đang chuyển dần sang vàng úa trong sự bất lực của gia chủ. Có gia đình còn mời cả kỹ sư ở miền Tây (nơi chuyên trồng sầu riêng) lên để tìm cách cứu vãn tình thế nhưng kết quả không đạt được kỳ vọng.
Ông Nguyễn Văn Lâm, thôn Quảng Ngãi 1, xã Cát Tiên cho biết, là loại cây vốn rất nhạy cảm với thiên tai, thời tiết và hay bị dịch bệnh, ngập nước dài ngày trở thành điều tối kỵ với sầu riêng. Thế nhưng, trong đợt lũ lịch sử vừa qua, nước sông Đồng Nai dâng cao, tràn vào vùng sản xuất nông nghiệp của người dân xã Cát Tiên khiến khoảng 200ha sầu riêng bị ngập nước nhiều ngày. Điều này làm ít nhất 40ha cây sầu riêng đã chết. Thiệt hại còn có thể tăng lên khi nhiều diện tích khác cây tiếp tục vàng và rụng lá.
Theo ông Lâm, chỉ trong vài ngày, những vườn sầu riêng ngập nước lá chuyển vàng, rụng trơ trọi, chỉ còn lại thân rồi chết khô. “Di chứng” sau lũ là hàng trăm cây sầu riêng kiệt quệ, chết từ từ vì bộ rễ đang dần thối đen.
Diện tích sầu riêng tại Lâm Đồng bị thiệt hại, hư hỏng tập trung tại xã Cát Tiên và Cát Tiên 2. Hầu hết đều có độ tuổi khoảng 5 năm và đã bắt đầu cho thu thoạch bói từ vụ trước. Trước khi nước lũ tràn về, những vườn sầu riêng này đều được gia chủ nâng niu chăm sóc, phát triển tươi tốt, nhiều cây đang bắt đầu đơm bông.
Riêng hộ ông Lâm, ngoài những cây đã chết trắng, không còn cơ hội cứu vãn, phục hồi, khu vườn 2ha này còn hơn 350 cây sầu riêng 4 năm tuổi bước vào giai đoạn làm bông, nuôi trái đang suy kiệt nhanh chóng. Ngay khi lũ về gây ngập úng, gia đình ông Lâm đã dùng máy bơm và nhờ địa phương hỗ trợ khai thông các lối thoát nước nhưng vườn cây ăn trái vẫn bị ngập 4 ngày.
Điều đáng nói, cách đây hơn 4 năm, ông Lâm cùng gia đình từ Đồng Nai lên vùng đất Cát Tiên lập nghiệp, trước khi chọn khu vực này để đầu tư sầu riêng, ông Lâm đã hỏi nhiều gia đình trong khu vực về khả năng ngập ngụt nhưng ai cũng bảo sống ở đây mấy chục năm, chưa thấy năm nào nước dâng tới đây. “Vì thế, gia đình tôi rất tự tin đầu tư với trị giá hàng tỷ đồng. Nay khi cây tới kỳ cho thu hoạch thì gặp cảnh tai ương này!..”, ông Nguyễn Văn Lâm buồn bã chia sẻ.
Ngày vườn sầu riêng bị ngập, người đàn ông này đã chạy vạy khắp các cửa hàng vật tư nông nghiệp trong vùng để xin tư vấn, mua thuốc về cứu sầu riêng. Ông Lâm cũng đã mời cả kỹ sư ở Miền Tây lên đo đất, xem từng đọt cây để tìm cách giữ lại những cây còn hy vọng. “Chi phí bỏ ra rất lớn mà kết quả vẫn mờ mịt, chưa biết có cứu vãn được những cây sầu riêng đang vàng lá, rụng bông không vì bộ rễ đã thối, nhiễm bệnh!..”, ông Lâm chia sẻ thêm.
Cách đó không xa, vườn sầu riêng của anh Nguyễn Thanh Liêm nhiều cây cũng đang trong tình trạng bị thối gốc do thiếu oxy, lá úa vàng và rụng hàng loạt. Một số cây hơn 4 năm tuổi đã chết đứng. Theo anh Liêm, đây là mức thiệt hại lớn nhất kể từ khi anh gắn bó với nghề trồng sầu riêng. Nếu tình trạng thời tiết cực đoan vẫn tiếp diễn, rất khó để người nông dân trụ nổi với loại cây vốn có chi phí đầu tư cao và yêu cầu kỹ thuật canh tác khắt khe.
Thống kê, xã Cát Tiên 2 đã có khoảng 100ha cây lâu năm, chủ yếu là sầu riêng, bị ngập nước. Tại xã Cát Tiên, hơn 200ha sầu riêng bị úng nặng. Phần lớn nằm trong các vùng đất thấp ven sông.
Hiện ngành nông nghiệp các địa phương và tỉnh Lâm Đồng đã ban hành hướng dẫn kỹ thuật xử lý sau lũ, trong đó nhấn mạnh việc khơi thông mương rãnh, cắt bỏ cành gãy, dọn sạch tàn dư thực vật, phá váng mặt đất để bộ rễ thông thoáng… Tuy nhiên, các kỹ thuật này chủ yếu giúp giảm thiểu thiệt hại, không thể cứu vãn được những cây đã bị thối dễ do ngập nước kéo dài nhiều ngày.