Tăng cường các giải pháp chống buôn lậu, hàng giả, thu nộp ngân sách hơn 4.900 tỷ đồng

Một số vụ việc điển hình như: Ngày 19/10, tại vùng biển Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh), Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh phối hợp với Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm đang trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thì phát hiện sà lan BKS TG-15398 có biểu hiện nghi vấn vi phạm pháp luật. Tổ công tác phát tín hiệu yêu cầu dừng phương tiện để kiểm tra nhưng người điều khiển không chấp hành mà tăng tốc bỏ chạy. Khi dừng được phương tiện, lực lượng chức năng kiểm tra và phát hiện trên sà lan có 10.545kg phân urê. Thuyền trưởng là ông Hoàng Văn Đồng (SN 1993; quê Đồng Nai) thừa nhận số phân urê trên do ông mua trôi nổi, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Ngày 29/10/2025, thực hiện chuyên án đấu tranh đường dây sản xuất gas giả liên quan đến Công ty TNHH TM-DV Khí đốt Nhất Tín (trụ sở tại xã Tân Vĩnh Lộc, TP Hồ Chí Minh), Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh phát hiện xe ôtô tải BKS 51D-414-72 do tài xế Phạm Thiện Đến điều khiển đang giao 10 bình gas cho cửa hàng gas Vạn Tín (đường Mai Xuân Thưởng, phường Bình Tây) nên tiến hành kiểm tra. Tổ công tác kiểm đếm trên xe có 88 bình gas loại 12kg, 3 bình gas loại 45kg, 8 bình gas loại 6kg có dấu hiệu giả các nhãn hiệu nổi tiếng.

Ngoài ra, trên xe còn có 1.300 màng co, tem giả mạo các nhãn hiệu và 1 bộ dụng cụ máy khò dùng để dán màng co giả nhãn hiệu. Trước chứng cứ rõ ràng, tài xế Phạm Thiện Đến khai nhận được người khác thuê sang chiết gas trái phép rồi dán nhãn hiệu giả để bỏ mối cho các cửa hàng. Mở rộng điều tra, Công an đã mời 14 đối tượng liên quan lên làm việc, tang vật thu giữ thêm hơn 450 bình gas các loại giả nhiều thương hiệu nổi tiếng.

Trong tháng 10 và 11/2025, Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh phát hiện nhiều vụ việc liên quan hàng lậu, hàng giả: Ngày 9/11 phát hiện tàu Khải Thịnh neo đậu tại Cảng cá Tân Phước (xã Long Hải) chở hơn 23.000 lít dầu D.O không có hóa đơn, chứng từ; ngày 10/11 kiểm tra Công ty TNHH HB&IE trên đường Hoàng Ngân (phường Phú Định) phát hiện tại đây đang kinh doanh 18.419 đơn vị sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm không có hóa đơn chứng từ và một số mặt hàng đã hết hạn sử dụng; ngày 12/11 phát hiện một hộ kinh doanh ở phường Lái Thiêu đang kinh doanh 23.168 đơn vị sản phẩm đồ dùng gia đình như nồi cơm điện, chảo chống dính, bình đun nước, bàn ủi, quạt hút… không xuất trình được hóa đơn, chứng từ với tổng giá trị hàng hóa khoảng 2,2 tỷ đồng.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo 389 TP Hồ Chí Minh, tình hình kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử, trên các trang mạng như Facebook, Zalo hoạt động trên nền tảng di động diễn biến rất phức tạp. Việc tạo lập tài khoản sử dụng thông tin giả để bán hàng khiến cơ quan chức năng rất khó xác định đối tượng vi phạm và nơi chứa trữ hàng hóa, phương tiện; hàng hóa được giao nhận qua dịch vụ vận chuyển bằng xe máy với số lượng ít nên khó phát hiện.

Việc xử lý hàng hóa giả mạo nhãn hiệu cũng gặp không ít khó khăn. Nguyên nhân là một số đơn vị đại diện nhãn hiệu sợ người dân biết sản phẩm của họ bị làm giả trên thị trường sẽ không mua hàng nên cố tình che giấu thông tin, không hợp tác với cơ quan chức năng. Mặt khác, kết quả giám định của một số đơn vị đại diện nhãn hàng còn chậm, không đảm bảo thời gian để xử lý hồ sơ theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Lĩnh vực hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ có nhiều văn bản hướng dẫn nhưng chồng chéo, gây khó khăn khi viện dẫn, áp dụng để xem xét, xử lý trách nhiệm hình sự. Các đối tượng sản xuất hàng giả thường không trực tiếp thực hiện mà thuê người sản xuất; địa điểm đặt ở khu vực vắng vẻ, ít người qua lại nên khó bị phát hiện. Nhiều đối tượng đã bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tái phạm vì lợi nhuận quá cao.

Trên tuyến đường bộ, hàng hóa vận chuyển vào TP Hồ Chí Minh qua tuyến biên giới Tây Nam từ các tỉnh An Giang, Tây Ninh, Đồng Tháp và được tập kết tại các kho hàng, bến bãi khu vực xa trung tâm thành phố rồi vận chuyển dần vào nội thành hoặc đi các tỉnh. Các mặt hàng chủ yếu là vàng, ngoại tệ, thuốc lá, pháo nổ, đường xát, mỹ phẩm, hàng điện tử…

Địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện có nhiều cảng biển lớn với số lượng hàng hóa đi và đến mỗi năm rất lớn nên hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả diễn biến khá phức tạp. Thủ đoạn chính của các đối tượng là khai báo sai tên hàng, chủng loại, chất lượng để giảm thuế; giả mạo xuất xứ; lợi dụng chính sách gia công, sản xuất xuất khẩu để buôn lậu. Riêng đối với khu vực biên giới biển, các đối tượng cải hoán tàu cá để vận chuyển trái phép xăng dầu. Khu vực hoạt động chủ yếu là vùng biển phía Tây, Tây Nam Côn Đảo khoảng 70–80 hải lý; khu vực phao Phước Long, phao Long Hải trên sông Nhà Bè; cảng Cát Lái, Tân Thuận; khu vực sông Đồng Nai…

Tình hình buôn lậu qua Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cũng diễn biến phức tạp với đủ phương thức, thủ đoạn từ cất giấu, ngụy trang đến công khai đưa hàng lậu vào Việt Nam. Các đối tượng khai sai tên hàng, mã số hồ sơ, số lượng, chất lượng, giá trị; giả mạo hồ sơ, chứng từ; gửi hàng hóa qua đường chuyển phát nhanh, sử dụng địa chỉ “ma” để nhận – gửi hàng hoặc thông qua dịch vụ khai thuê làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa là quà biếu cá nhân không nhằm mục đích thương mại để né tránh trách nhiệm khi bị phát hiện.

Để tạo thuận lợi cho lực lượng chức năng trong việc ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, Ban Chỉ đạo 389 TP Hồ Chí Minh đề xuất các bộ, ngành chức năng xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất, kết nối liên thông, đảm bảo đồng bộ và an toàn thông tin; hỗ trợ nắm bắt tình hình hoạt động thương mại điện tử trên cả nước. Bên cạnh đó, cần có cơ chế phối hợp với các đơn vị bán tên miền, cung cấp dịch vụ máy chủ, ngân hàng, viễn thông, chuyển phát… để cung cấp thông tin chính xác về đối tượng vi phạm.

Đối với kho lưu giữ, bảo quản tang vật, vật chứng, Ban Chỉ đạo 389 TP Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Tài chính có hướng dẫn để các địa phương xây dựng kho tang vật phục vụ công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại.