Thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng

FTSE Russell cho biết, việc nâng hạng chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, nhưng tùy thuộc vào kết quả của đợt rà soát vào tháng 3/2026. Đợt rà soát này nhằm đánh giá xem Việt Nam đã đạt đủ tiến bộ trong việc cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư toàn cầu hay chưa.

"Ban quản trị chỉ số FTSE Russell (IGB) ghi nhận những tiến bộ của Việt Nam trong việc cải thiện thị trường và xác nhận Việt Nam đã đáp ứng tất cả tiêu chí của nhóm thị trường mới nổi thứ cấp", thông báo viết.

Theo ông David Sol, Giám đốc toàn cầu về chính sách của FTSE Russell, việc nâng hạng phản ánh những cải tiến quan trọng trong cơ sở hạ tầng thị trường của Việt Nam. Kể từ khi được đưa vào danh sách theo dõi vào tháng 9/2018, Việt Nam đã thực hiện nhiều cải cách toàn diện để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Theo FTSE Russell, họ sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến và ghi nhận ý kiến phản hồi của các bên liên quan trước đợt đánh giá vào tháng 3/2026, nhằm đảm bảo kế hoạch nâng hạng có thể diễn ra sau đó nửa năm. Lộ trình nâng hạng chi tiết sẽ được tổ chức này công bố trong đợt đánh giá tháng 3/2026.

FTSE Russell là một trong ba tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới, bên cạnh MSCI và S&P Dow Jones Indices. Các sản phẩm chỉ số của FTSE Russell được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu, khách hàng sử dụng gồm các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính, ngân hàng và tổ chức đầu tư khác.

FTSE Russell phân loại thị trường chứng khoán thành 4 nhóm, gồm phát triển (developed), mới nổi tiên tiến (advanced emerging), mới nổi thứ cấp (secondary emerging) và cận biên (frontier). Tổ chức này đang xếp 13 thị trường khác vào nhóm mới nổi thứ cấp. Trong số đó có nhiều quốc gia ở châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Philippines và Qatar.

Nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi theo tiêu chí của FTSE Russell ngay năm nay là mục tiêu được Chính phủ đề cập trong Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam phê duyệt cách đây một tháng. Về dài hạn, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đạt tiêu chí "thị trường mới nổi" của MSCI và "thị trường mới nổi tiên tiến" của FTSE Russell.

Trước đợt đánh giá này, Việt Nam chưa đáp ứng tiêu chí liên quan đến chu kỳ thanh toán và chi phí xử lý giao dịch thất bại. Từ năm ngoái đến nay, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đã triển khai một loạt giải pháp tháo gỡ rào cản.

Nhiều văn bản mới được ban hành nhằm tạo điều kiện tiếp cận thị trường bình đẳng cho nhà đầu tư nước ngoài. Điển hình như Thông tư 68 để loại bỏ yêu cầu tổ chức đầu tư nước ngoài ký quỹ trước giao dịch hay Thông tư 03 để đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.

Từ đầu tháng 5, nhà điều hành thị trường cũng vận hành hệ thống công nghệ thông tin mới nhằm đáp ứng nhu cầu của các quỹ đầu tư nước ngoài, tạo nền tảng triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường cơ sở và phát triển sản phẩm, dịch vụ mới theo chuẩn mực quốc tế.

Theo số liệu mới nhất từ FTSE Russell, đến cuối năm 2024, khoảng 18.100 tỉ USD tài sản đầu tư toàn cầu đang được các quỹ sử dụng để tham chiếu (benchmark) theo các bộ chỉ số do tổ chức này xây dựng. Trong đó, hàng nghìn tỉ USD thuộc về các quỹ đầu tư thụ động (ETF) — nhóm quỹ sẽ tự động phân bổ vốn theo tỷ trọng các quốc gia trong rổ chỉ số mà FTSE công bố.

Những con số này cho thấy tầm ảnh hưởng rất lớn của FTSE Russell trong việc phân loại thị trường và định hướng dòng vốn quốc tế. Với vai trò là một trong hai tổ chức xếp hạng hàng đầu thế giới (bên cạnh MSCI), các quyết định phân loại của FTSE không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn có tác động thực tế mạnh mẽ đến dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy vào những thị trường mới được nâng hạng.

Phát biểu tại buổi họp báo về hội nghị doanh nghiệp thượng đỉnh Anh - Việt hôm 7/10, ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam nhận định, việc FTSE nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là một bước tiến rất tích cực, khi giá trị giao dịch trên thị trường đã vượt 3 tỉ USD.

HSBC dự báo, trong 6 tháng đầu tiên sau khi nâng hạng, dòng vốn đầu tư thụ động vào thị trường có thể tăng thêm từ 1,5-2 tỉ USD, trong khi dòng vốn đầu tư chủ động có thể cao hơn.

Theo Reuters, HSBC hồi tháng 9 ước tính Việt Nam có thể chiếm 0,5% tỉ trọng trong chỉ số FTSE Emerging Market Index.

Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng dự báo dòng vốn ngắn hạn khoảng 5 tỉ USD sẽ đổ vào Việt Nam trước và sau khi nâng hạng, từ cả nhà đầu tư chủ động lẫn thụ động.