Thích ứng linh hoạt để phục hồi, phát triển kinh tế
Sau 2 tháng thực hiện Nghị quyết 128 của Chính phủ, chính quyền, doanh nghiệp (DN), người dân vùng châu thổ Cửu Long dần thích ứng linh hoạt với dịch bệnh. Hoạt động sản xuất, kinh doanh (SXKD) của DN được nối lại, phục hồi tích cực. Song, phát triển kinh tế của vùng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu nguyên liệu đầu vào, thiếu lao động, chi phí sản xuất, vận chuyển tăng…
Theo ông Võ Quốc Thắng, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Long An, Chủ tịch HĐQT Ðồng Tâm Group, đến nay, có 95% DN của tỉnh Long An đã hoạt động lại, với khoảng 330.000 lao động, năng suất từ 70-80% so với trước dịch. Mặc dù DN tái khởi động hoạt động SXKD chiếm tỷ lệ cao, song vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thiếu hụt lao động (khoảng 10-20%); nguyên liệu, hàng hóa nhập khẩu khan hiếm, giá thành cao, đáp ứng chưa kịp thời. Ngoài ra, DN còn phải tốn khoản phí không nhỏ cho việc kiểm soát, phòng, chống dịch bệnh…
Nhiều ý kiến cho rằng, việc chuyển hướng thích ứng linh hoạt với dịch bệnh nhằm tiếp tục duy trì các hoạt động kinh tế và dân sinh là hướng đi đúng đắn, kịp thời. Tuy nhiên, diễn biến phức tạp của dịch bệnh là rào cản lớn cho việc tái khởi động hoạt động SXKD của nhiều DN. Bà Võ Thị Thu Hương, Phó Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Cần Thơ (VCCI Cần Thơ), cho biết: “Tổng số ca mắc COVID-19 tại ÐBSCL đã gần chạm mốc 300.000 ca, số ca mắc mới tăng bình quân 5%/ngày tính từ tháng 10 đến nay. Điều đó cho thấy, diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 tiếp tục là rào cản nhất định đối với vùng kinh tế còn nhiều khó khăn này, đòi hỏi chính quyền, DN phải linh hoạt, tái cấu trúc chi phí, lao động để duy trì hoạt động, phòng tránh rủi ro”…
Theo TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), đại dịch đi qua để lại hậu quả nặng nề cho cả nền kinh tế nói chung và cộng đồng DN nói riêng. Tuy nhiên, đây cũng là màng lọc hiệu quả, giúp thị trường giữ lại các DN có sức cạnh tranh để thúc đẩy năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong tình hình mới.
Là người hoạt động trong Hiệp hội DN, TS Trần Khắc Tâm, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Sóc Trăng cho biết, tình hình phát triển DN năm 2021 sụt giảm so với cùng kỳ; số lượng DN đăng ký thành lập mới và quy mô vốn của DN giảm, nhưng số DN giải thể và tạm ngừng lại tăng. “Chúng tôi mong muốn tiếp tục thực hiện các giải pháp hỗ trợ DN trong bối cảnh thích ứng an toàn, linh hoạt với dịch COVID-19 để đẩy mạnh đầu tư, SXKD trong năm 2022. Bởi chỉ có duy trì SXKD, phát triển DN thật tốt thì chúng ta mới thực hiện được các chỉ tiêu thu ngân sách, giải quyết việc làm cho người lao động”, ông Tâm nói.
Ông Trần Khắc Tâm đồng tình với mục tiêu tăng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh đạt từ 6,5% trở lên trong năm 2022. Đây là mục tiêu đầy khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, khó lường, nhưng chúng ta cần đặt ra như vậy để quyết tâm, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành và có các giải pháp đồng bộ, hiệu quả.
Theo các chuyên gia, diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 tiếp tục là rào cản đối với quá trình phục hồi, phát triển kinh tế tại ÐBSCL từ nay đến cuối năm 2021 và năm 2022. Ông Võ Quốc Thắng cho rằng, trong bối cảnh nguồn ngân sách hạn hẹp, thay vì hỗ trợ DN bằng tiền, Nhà nước nên hỗ trợ ở mặt cơ chế, chính sách như tiếp tục kéo giãn thời gian nộp bảo hiểm xã hội, thuế, tiền thuê đất và các gói tài chính để tạo điều kiện cho DN khôi phục sản xuất… Bên cạnh đó, các địa phương trong vùng cũng cần tìm tiếng nói chung trong liên kết vùng thậm chí liên vùng.
Ðồng quan điểm về cơ chế, chính sách, TS Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh: “Cải cách thể chế, cơ chế chính sách là vô cùng quan trọng. Bởi sẽ tạo động lực mạnh mẽ để DN thu hút nguồn lực, vực dậy hoạt động SXKD. Song, Nhà nước nên đóng vai trò yểm trợ và DN phải chủ động, sáng tạo để tự mình vượt qua khó khăn. Ðể bắt nhịp thị trường, nối liền chuỗi cung ứng, DN cần nhanh chóng chuyển đổi số, đây là hướng đi phù hợp không chỉ trong thời điểm hiện tại mà còn là xu thế tất yếu trong tương lai”.
Theo ông Nguyễn Anh Dương - Trưởng Ban nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), trong giai đoạn bình thường mới, DN cần quan tâm đến 3 vấn đề: giữ chân lao động, tiếp cận thị trường tiêu thụ, điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng xanh, số hóa và tăng cường liên kết.
“Trước đây, chúng ta cứ nhắm vào thị trường Trung Quốc và chuyện xuất khẩu sang các thị trường EU, Mỹ, Nhật được coi là mục tiêu dài hạn. Nhưng rõ ràng, trong giai đoạn khó khăn vừa qua, thị trường Mỹ, EU… lại là lối mở cho nhiều DN. Các hiệp định thương mại tự do Việt Nam ký kết bắt đầu phát huy hiệu lực, là cơ hội cho các mặt hàng nông sản của châu thổ Cửu Long. Các DN nên chú trọng nâng chất lượng sản phẩm để tiếp cận các thị trường cao cấp, có phân khúc giá cao hơn, thu về lợi nhuận nhiều hơn”, ông Dương đề nghị.