TP Hồ Chí Minh thúc đẩy tài chính xanh và sàn giao dịch tín chỉ carbon
Ngày 16/1, Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức Hội thảo "Thúc đẩy tài chính xanh và sàn giao dịch tín chỉ carbon trong Trung tâm tài chính quốc tế".
Hội thảo tập trung đối thoại chính sách và thực tiễn nhằm định hướng phát triển thị trường tín chỉ carbon minh bạch, hiệu quả theo chuẩn mực quốc tế; kết nối, huy động dòng vốn xanh phục vụ chuyển dịch kinh tế phát thải thấp; đồng thời định hình mô hình sàn giao dịch tín chỉ carbon trong Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn và bền vững của thị trường.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chuyển đổi xanh với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, tài chính xanh và thị trường tín chỉ carbon được xác định là những trụ cột quan trọng nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Theo đại diện Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh, đối với một trung tâm kinh tế lớn, việc đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc dòng vốn, thúc đẩy mạnh mẽ tài chính xanh, đồng thời hình thành và vận hành hiệu quả thị trường carbon.
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế TP Hồ Chí Minh (VIFC) gắn với các sản phẩm tài chính xanh, sàn giao dịch tín chỉ carbon và các chuẩn mực ESG quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo động lực thu hút dòng vốn bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai, thiếu cơ chế giao dịch minh bạch, chưa đồng bộ với chuẩn mực quốc tế. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận vốn xanh và nâng cao năng lực quản trị ESG.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh cho biết, tổng lượng phát thải khí nhà kính của thành phố hiện đạt 57,6 triệu tấn CO2. Trong đó, lĩnh vực năng lượng cố định và giao thông chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 93,6%. Nếu xét riêng trong mảng năng lượng cố định, các hoạt động sản xuất công nghiệp và xây dựng đóng góp 45,71%, tiếp sau là các tòa nhà dân cư với 30,75%.
TP Hồ Chí Minh đã xác lập mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính từ 10% đến 30% tùy thuộc vào mức độ trợ giúp quốc tế.
Lộ trình chuyển đổi xanh của TP Hồ Chí Minh được thực hiện thông qua đề án tiếp cận tổng thể với 11 trụ cột chính, từ năng lượng, giao thông đến công nghiệp và lối sống xanh. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ năng lượng tái tạo đạt từ 35% trở lên và tỷ trọng kinh tế xanh chiếm 20% GRDP. Trong lĩnh vực giao thông, Thành phố kỳ vọng 100% xe buýt mới chạy bằng điện hoặc hydro từ năm 2030 để giảm phát thải trực tiếp.
Tổng nhu cầu vốn cho Đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025 - 2035 của Thành phố ước tính khoảng 900.000 tỷ đồng. Việc huy động nguồn lực sẽ thực hiện theo nguyên tắc Nhà nước dẫn dắt, doanh nghiệp và xã hội đồng hành, quốc tế hỗ trợ kỹ thuật và tài chính. Trong đó, ngân sách nhà nước dự kiến đóng góp khoảng 20%, vốn xã hội hóa và PPP chiếm 45%, còn lại 35% là nguồn vốn quốc tế và ODA.
Hạ tầng dữ liệu số cũng là yếu tố then chốt để quản trị đô thị thông minh. Thành phố đang khẩn trương triển khai dự án hạ tầng số dùng chung cho chuyển đổi xanh thành phố, nhằm mục tiêu hình thành “Green Data Lake & Open Data Portal” chia sẻ dữ liệu chuyển đổi xanh. Việc thiết lập mạng lưới IoT liên ngành và các nền tảng phân tích dữ liệu không chỉ giúp chính quyền quản lý hiệu quả mà còn giúp các nhà đầu tư quốc tế dễ dàng định lượng giá trị xanh của các dự án tại thành phố thông qua các chỉ số ESG minh bạch.
Các đại biểu cho rằng TP Hồ Chí Minh cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về tài chính xanh và thị trường carbon, tận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98. Với sự chuẩn bị đồng bộ về chính sách và công nghệ, Thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu Net Zero 2050 và khẳng định vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo xanh của khu vực ASEAN.