Mầm họa từ việc hình thành những "lãnh địa" của người nước ngoài

• Hơn 380 người Trung Quốc tham gia đường dây đánh bạc khủng ở Hải Phòng
• Hải Phòng triệt phá đường dây đánh bạc quốc tế cực lớn

Theo báo cáo của BQL Khu kinh tế Hải Phòng, tỷ lệ lao động là người nước ngoài đang làm việc trong các Khu công nghiệp và Khu kinh tế trên địa bàn tăng nhanh qua các năm. Cụ thể nếu như năm 2015 có khoảng hơn 700 trường hợp, thì đến giữa năm 2019 đến lên đến 3.035 trường hợp. Hiện tại TP Hải Phòng có 261 doanh nghiệp, nhà thầu trong các Khu công nghiệp, Khu kinh tế có sử dụng lao động là người nước ngoài, trong đó người Trung Quốc chiếm 50%, còn lại là Hàn Quốc và Nhật Bản…

Đáng chú ý, tình trạng người nước ngoài lao động “chui” dưới hình thức đi du lịch, sau đó ở lại làm việc không phép khá phổ biến, nên rất nhiều nguy cơ sẽ gia tăng tội phạm…

Có thể nói, trong những năm gần đây, thành phố Hải Phòng cũng như nhiều địa phương khác trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư và du khách quốc tế. Bởi có những chính sách cởi mở, cùng với rất nhiều điểm du lịch có phong cảnh đẹp. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì cũng có rất nhiều thách thức, khi mà không ít người nước ngoài đã lợi dụng trà trộn, nhập cảnh vào nội địa để hoạt động tội phạm.

Theo báo cáo của Công an TP Hải Phòng, trong thời gian từ năm 2013 đến nay, cơ quan Công an đã kiểm tra, phát hiện và xử lý khoảng 400 vụ việc người nước ngoài trên địa bàn vi pham pháp luật Việt Nam. Mới đây nhất là phát hiện nhóm đối tượng hơn 380 người Trung Quốc vận hành hệ thống đánh bạc công nghệ cao trong khu đô thị Our City (phường Hải Thành, quận Dương Kinh)

Trước đó các cơ quan chức năng của Hải Phòng đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ việc người nước ngoài thực hiện hành vi phạm tội trên địa bàn. Điển hình như vào năm 2013, các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hải Phòng đã bắt giữ 4 đối tượng người Trung Quốc thuê khách sạn Lạc Long (đường Bạch Đằng, quận Hồng Bàng) để thực hiện hành vi sử dụng thẻ tín dụng giả rút tiền tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn với số tiền gần 4 tỷ đồng.

Tiếp đến năm 2014, cơ quan Công an kiểm tra Công ty TNHH Huge Gain-holdings Việt Nam chủ đầu tư là Trung Quốc, có trụ sở tại Khu công nghiệp Đồ Sơn (phường Ngọc xuyên, quận Đồ Sơn) bắt giữ 5 đối tượng liên quan đến hành vi sản xuất và nhập lậu CD, VCD, DVD có nội dung đồi trụy. Còn cách đây không lâu cũng có một nhóm người Trung Quốc thuê lại riêng một căn biệt thự ở phường Anh Dũng, quận Dương Kinh để hoạt động phạm tội theo hình thức gọi điện thoại giả danh cơ quan tư pháp tống tiền.

Trở lại vụ việc nhóm đối tượng người Trung Quốc vận hành hệ thông đánh bạc công nghệ cao trong khu đô thị Our City diễn tra thời gian dài, cho thấy công tác quản lý người nước ngoài trên địa bàn đang thiếu chặt chẽ, tạo ra “lỗ hổng” để các đối tượng phạm tội có điều kiện hoạt động…

Theo ông Phạm Quang Đảo, Tổ trưởng Tổ dân phố số 2A, phường Hải Thành, tại khu đô thị này, dù hầu hết là người Trung Quốc sinh sống, nhưng bản thân ông và các cán bộ khác của khu dân cư không thể tiếp xúc được với những người quản lý cũng như những người sinh sống tại đây.

Còn ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch UBND phường Hải Thành cho biết, đến trước thời điểm cơ quan chức năng triệt phá đường dây vận hành hệ thống đánh bạc tại khu đô thị Our City, chính quyền địa phương mới nhận được thông tin có 27 người quốc tịch Trung Quốc đăng ký tạm trú tại 1 khách sạn trong khu đô thị này. Nhiều năm trước đó công tác quản lý khu đô thị thuộc cơ quan chức năng của thành phố, chính quyền địa phương rất khó để tiếp cận thông tin.   

Đại diện lãnh đạo Công an phường Hải Thành thì cho biết, công tác quản lý cư trú đối với người nước ngoài tại khu đô thị Our City gặp nhiều khó khăn, phức tạp, do có nhiều đầu mối cùng tham gia, như BQL Khu kinh tế, Công an Thành phố, Sở Ngoại vụ thực hiện. Trong khi đó người nước ngoài sinh sống trên địa bàn phường nhưng chính quyền, công an khu vực, tổ dân phố không nắm rõ họ là ai, ở đến khi nào và đến để làm việc gì. Việc khai báo thông tin doanh nghiệp thực hiện trên môi trường mạng, trực tiếp với Phòng Quản lý xuất, nhập cảnh tạo nhiều thuận lợi đối với doanh nghiệp, nhưng gây khó đối với an ninh cơ sở.

Báo của BQL Khu kinh tế Hải Phòng cũng cho biết, việc khai báo thông tin về người nước ngoài của các doanh nghiệp chưa kịp thời. Trong khi đó, việc tiếp cận, kiểm tra trường hợp này không hề đơn giản, chưa kể việc bất đồng ngôn ngữ gây khó khăn cho việc quản lý lao động nước ngoài.

Kể cả cho đến khi phát hiện vi phạm việc xử lý người nước ngoài cũng gặp rất nhiều khó khăn, đại diện lãnh đạo Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hải Phòng) cho biết do một số trường hợp thường có thái độ bất hợp tác. Đối tượng vi phạm cố tình không xuất trình giấy tờ tùy thân hoặc lợi dụng khác biệt ngôn ngữ để né tránh cơ quan chức năng. Cùng với đó, các chế tài về xử lý hành chính người nước ngoài trong thời gian qua như lập biên bản vi phạm, buộc xuất cảnh… chỉ mang tính tạm thời, không xử lý triệt để vấn đề.

Để chủ động phòng ngừa tội phạm nói chung, tội phạm người nước ngoài nói riêng, thiết nghĩ Công an các đơn vị, địa phương cần phải tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở lưu trú, cơ sở kinh doanh có điều kiện, nhạy cảm về an ninh trật tự trên địa bàn. Thông qua đó sẽ chủ động nắm bắt, phát hiện các đối tượng người nước ngoài đang ẩn náu, trốn truy nã hoặc chờ cơ hội thực hiện hành vi phạm tội. Đồng thời, khuyến cáo người dân và các cơ quan, doanh nghiệp nâng cao cảnh giác, tránh để các đối tượng người nước ngoài lợi dụng, lôi kéo tham gia hoạt động phạm tội.