Bài 2: Quyết liệt đấu tranh với tội phạm ma tuý

Phối hợp với lực lượng đấu tranh, thu giữ 2,8 tấn ma tuý

Tổng cục Hải quan đánh giá, một mặt tình hình tội phạm ma túy vẫn có chiều hướng gia tăng trên tuyến hàng không, tập trung chủ yếu qua cảng hàng không quốc tế: Nội Bài (Hà Nội), Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh), Đà Nẵng với nguồn cung từ các nước châu Âu, châu Mỹ. Tội phạm thường ngụy trang trong các gói kẹo, thực phẩm chức năng, thức ăn chó mèo, mỹ phẩm...

Với sự chủ động, quyết liệt trong triển khai các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Hải quan đã kịp thời phát hiện, bắt giữ nhiều đường dây tội phạm ma túy xuyên quốc gia quy mô lớn. Riêng từ 16/10-15/11/2023, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng Công an, Bộ đội Biên Phòng: Phát hiện, bắt giữ: 22 vụ/17 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 13 vụ, Công an 6 vụ, Biên phòng và Cảnh sát biển 3 vụ. Tang vật thu được khoảng 84,4 kg ma túy các loại gồm: 24,2kg cần sa; 5,6kg heroin; 7,4kg cocain; 5kg ketamine; 41,2kg ma túy tổng hợp; 2,7kg và 65 viên ma tuý loại khác.

Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) Nguyễn Hùng Anh cho biết, lượng ma túy thu giữ được trong tháng 10/2023 là con số kỷ lục về bắt giữ ma túy trong 1 tháng kể từ trước đến nay của toàn Ngành. Không chỉ là lượng ma túy thu giữ kỷ lục trong 1 tháng, mà theo quan sát của chúng tôi, có không ít năm, lượng ma túy của toàn Ngành tham gia bắt giữ cũng chưa đến con số 1,35 tấn. Đơn cử như năm 2022- một năm có nhiều dấu ấn đậm nét với việc triệt phá các chuyên án ma túy lớn nhưng lượng tang vật thu giữ cũng chỉ hơn 1 tấn (gồm: 165 kg và 20 bánh heroin; 162 kg cần sa; 51 kg thuốc phiện; 668 kg và 6.624 viên ma tuý tổng hợp…).

Thống kê 11 tháng năm 2023 cho thấy, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ: 243 vụ/277 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 99 vụ. Tang vật thu được khoảng 2,8 tấn ma túy các loại gồm: 3,1kg thuốc phiện; 105,8kg cần sa; 106,1kg heroin; 330,9kg cocain; 1.537kg và 14.552 viên ketamin; 688 kg và 3.224 viên ma túy tổng hợp; 10,1 kg và 1.155 viên ma tuý khác; 96,36 gram cỏ mỹ và 300 túi nước vui. Dù chưa hết năm, nhưng đây cũng được xem là lượng ma túy lớn nhất mà ngành Hải quan tham gia bắt giữ được trong 1 năm kể từ trước đến nay.

Những con số bắt giữ nêu trên cho thấy tình hình tội phạm ma túy trong địa bàn hoạt động hải quan ngày càng có nhiều diễn biến hết sức phức tạp. Tuy nhiên, kết quả đấu tranh cũng thể hiện sự chủ động, hiệu quả của ngành Hải quan trong đánh giá tình hình và triển khai các kế hoạch đấu tranh, bắt giữ. Không chỉ thu giữ lượng lớn tang vật, một kết quả nổi bật khác thể hiện sự trưởng thành của ngành Hải quan trên mặt trận đấu tranh phòng, chống ma túy là việc tham gia bắt giữ nhiều đối tượng trong các đường dây vi phạm.

Nhiều cán bộ công chức công tác trong lĩnh vực phòng, chống ma túy của Cục Điều tra chống buôn lậu và các cục hải quan địa phương từng chia sẻ với chúng tôi, để bắt giữ được đối tượng trong các đường dây tội phạm ma túy xuyên quốc gia là không hề đơn giản. Bởi, thủ đoạn của loại tội phạm này ngày càng tinh vi, xảo quyệt.

Đơn cử như thông thường trước đây, để đưa ma túy từ nước ngoài về khu vực phía Nam tiêu thụ, đối tượng tìm cách chuyển ma túy từ nước ngoài về thẳng khu vực sân bay Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh). Nhưng qua các vụ bắt giữ gần đây cho thấy, để đưa ma túy về khu vực phía Nam, đối tượng không chỉ gửi trực tiếp từ nước ngoài về sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh) mà còn chuyển về sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội) sau đó sử dụng dịch vụ vận chuyển hàng hóa nội địa để đưa vào phía Nam, gây rất nhiều khó khăn cho việc truy vết, phát hiện, bắt giữ đối tượng. Trong đó, chuyên án ĐH 323 cũng là chuyên án nổi bật về công tác phối hợp đấu tranh triệt phá đường dây vận chuyển ma túy từ nước Pháp, Đức về Việt Nam. Đáng chú ý, để qua mặt lực lượng chức năng, các đối tượng đã dùng thủ đoạn đưa hàng đi lòng vòng qua nhiều nước.

Theo Tổng cục Hải quan, các đối tượng cũng triệt để lợi dụng liên lạc qua mạng xã hội để giao dịch, mua bán, điều hành các đường dây ma túy xuyên quốc gia. “Có những vụ việc, đối tượng cất giấu ma túy trong dạ dày lợn đông lạnh rồi đặt thiết bị định vị để theo dõi, sau đó ngụy trang trong các lô hàng thông thường hòng qua mặt lực lượng chức năng”, một công chức có nhiều năm làm công tác phòng, chống ma túy của Cục Điều tra chống buôn lậu chia sẻ.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Ổn cho biết, có nhiều vụ cất giấu ma túy rất tinh vi. Như, đầu tháng 9/2023, qua kiểm tra lô hàng XK đi Australia theo loại hình phi mậu dịch cá nhân, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh phát hiện trong 36 túi xách các loại, mỗi túi xách giấu các túi nylon dán băng keo màu vàng (được may giấu bên trong lớp vải lót túi xách) bên trong chứa heroin. Tổng cộng cơ quan Hải quan thu giữ gần 3,2 kg heroin. Tiếp đó, vào đầu tháng 10/2023, đơn vị đã phát hiện và thu giữ gần 4 kg heroin được giấu trong ruột chiếc máy lọc nước XK qua đường hàng không. Số ma túy này được để trong túi nilon, bên ngoài bọc mút màu đen, bên trong bọc giấy carbon và giấy bạc, được giấu kín trong máy lọc nước nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng...

Chủ động phòng ngừa tội phạm

Mới đây, tại Hội thảo trao đổi kinh nghiệm về “Công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; phòng, chống ma túy” giữa các Cục Hải quan: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Đà Nẵng, Cục Hải quan Quảng Trị đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống ma túy trong địa bàn hoạt động Hải quan. Ngoài ra, Hải quan Quảng Trị cũng chủ động phối hợp có hiệu quả với các lực lượng chức năng trong và ngoài ngành trong công tác đấu tranh với tội phạm ma túy trên tinh thần “tin tưởng, đồng hành, chia sẻ”, thống nhất nguyên tắc trong địa bàn hoạt động Hải quan thì cơ quan Hải quan chủ trì trong kiểm tra, kiểm soát; ngoài địa bàn hoạt động Hải quan thì cơ quan Hải quan chủ động phối hợp. Mặt khác, phát huy tối đa việc sử dụng các trang thiết bị, phương tiện chuyên dùng trong kiểm tra, kiểm soát như máy soi hành lý; máy soi container; máy kiểm tra nhanh ma tuý để bàn; máy kiểm tra nhanh ma tuý cầm tay; va ly thuốc thử ma tuý; chó nghiệp vụ để phục vụ cho công tác đấu tranh phòng, chống ma túy.

Lãnh đạo Cục Hải quan Hà Nội cho biết, thời gian qua, Cục Hải quan Hà Nội đã chủ động, kịp thời xác lập các chuyên án, vụ việc đấu tranh với tội phạm buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ nước ngoài về Việt Nam. Nhiều đường dây ma túy xuyên quốc gia đã bị lực lượng Hải quan Hà Nội chủ trì, phối hợp với lực lượng chức năng triệt phá. Có những vụ việc tang vật thu giữ lên đến hàng trăm kg, bắt giữ nhiều đối tượng. Đặc biệt, ngày 20/2, tại nhà ga T2, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Cục Hải quan Hà Nội phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện hành lý gửi từ Ba Lan về Hà Nội cất giấu 108 kg ma túy các loại gồm: 101 kg MDMA và 7 kg ketamine. Ngay sau đó đối tượng liên quan đến số ma túy trên đã bị lực lượng chức năng bắt giữ.

Lãnh đạo Cục Hải quan Hà Nội đánh giá, để đấu tranh thành công với tội phạm ma túy ngày càng tinh vi, liều lĩnh, lực lượng Hải quan đã áp dụng rất nhiều biện pháp nghiệp vụ, thường xuyên thay đổi trong đó thu thập thông tin trong nước và nước ngoài, đặc biệt về hành vi, thủ đoạn cất giấu. Đặc biệt trong công tác nhân sự, bố trí công chức có nhiều kinh nghiệm tại các khâu xung yếu, kiểm tra thực tế hàng hóa tại cửa khẩu; thường xuyên phối hợp với các lực lượng để cảnh báo thủ đoạn mới.

Bên cạnh việc chủ động thu thập thông tin, xác lập chuyên đề, chuyên án thì công tác hiệp đồng đấu tranh là yếu tố then chốt để triệt phá thành công các chuyên án. Đặc biệt, trong quá trình đấu tranh ngăn chặn tội phạm ma túy, luôn có sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của lãnh đạo các cấp, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa hai lực lượng Hải quan Hà Nội và C04 Bộ Công an, Công an TP Hà Nội, TP HCM và các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai... để phối hợp triệt phá các vụ án.

Đấu tranh với tội phạm buôn bán vận chuyển trái phép các chất ma túy vốn là mặt trận “nóng bỏng”, khốc liệt. Theo Tổng cục Hải quan, thời gian tới, lực lượng hải quan tập trung kiểm soát, ngăn chặn vi phạm trên tuyến hàng không; tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế đối với các cửa hàng, kho chứa hàng hóa miễn thuế; hành lý ký gửi, hành lý của hành khách xuất, nhập cảnh qua các cảng hàng không quốc tế. Đặc biệt, lực lượng kiểm soát hải quan sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tăng cường soi chiếu, phân tích hình ảnh. Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng hóa gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh nhằm ngăn chặn hiện tượng lợi dụng hình thức vận chuyển này để gian lận thương mại. Đặc biệt, cơ quan hải quan không làm thủ tục hải quan đối với các tờ khai nhập khẩu trị giá thấp, thông tin người nhận không đầy đủ, rõ ràng.

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn yêu cầu các đơn vị tiếp tục tăng cường các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát ma túy trong tất cả các khâu, các tuyến, các địa bàn, trong đó nòng cốt là các chi cục hải quan, các lực lượng chuyên trách kiểm soát ma túy của các cục hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố. Đồng thời chú trọng công tác kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy trong địa bàn hoạt động hải quan; ngoài địa bàn phải chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng (Công an, Bộ đội Biên phòng...).