Bài cuối: Đấu tranh mạnh với tội phạm mua bán người

Làm rõ nhiều vụ án mua bán người

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Trung Việt, Phó Trưởng Phòng phòng, chống tội phạm mua bán người, Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm, BĐBP cho biết: Tội phạm mua bán người phức tạp trên các tuyến biên giới, đặc biệt là tuyến biên giới Việt Nam-Campuchia với các hoạt động lừa đảo trực tuyến, xuất nhập cảnh trái phép. Đây là những loại tội phạm “nguồn” của các đường dây mua bán người. Các nạn nhân bị lừa gạt, bị bóc lột tình dục…

Hoạt động mua bán người từ Việt Nam sang Lào, Campuchia, Myanmar..., nhằm cưỡng bức lao động và thực hiện hoạt động lừa đảo trực tuyến hoặc bóc lột tình dục; trên tuyến Trung Quốc nhằm mục đích kết hôn trái pháp luật; còn trên tuyến biển, lợi dụng môi giới lao động biển ("cò ngư phủ"), lừa gạt người lao động bán cho các chủ tàu cá để cưỡng bức lao động, bạo hành. Ở trong nước, hoạt động mua bán trẻ em gái và phụ nữ nhằm cưỡng bức tình dục trong các cơ sở giải trí "trá hình" ở trong nước. Nạn nhân chủ yếu trong độ tuổi từ 16 - 28 tuổi, tập trung chủ yếu ở nhóm người thiếu việc làm; đây là một trong những nguyên nhân chính phát sinh hoạt động của tội phạm mua bán người.

“Không giống như trước đây, nạn nhân bị mua bán thường ở vùng sâu, vùng xa, trình độ nhận thức xã hội còn hạn chế… Hiện nay, đối tượng mà tội phạm mua bán người hướng tới rất đa dạng ở tất cả các nhóm người, cư trú cả ở đồng bằng, thậm chí ở thành phố lớn, nhóm người có trình độ nhận thức cao”- một trinh sát cho biết.

Cùng với đó, phương thức, thành phần đối tượng tội phạm cũng đa dạng; có sự câu kết, móc nối chặt chẽ giữa các đối tượng trong và ngoài nước, hình thành đường dây mua bán người khép kín, xuyên quốc gia. Các đối tượng tội phạm mua bán người tăng cường sử dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội (Facebook, Zalo, Telegram, các ứng dụng hẹn hò...) để tiếp cận, lừa gạt, tuyển mộ nạn nhân, sau đó tổ chức xuất cảnh ra nước ngoài bao gồm cả xuất cảnh hợp pháp và trái phép; thực hiện hoạt động lừa đảo trực tuyến, gây khó khăn cho quá trình thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của các đối tượng. Về thủ đoạn, các đối tượng tiếp tục sử dụng chiêu bài "việc nhẹ, lượng cao" hoặc thay đổi các kịch bản lừa đảo theo hướng ngày càng tinh vi và nhắm đúng tâm lý, hoàn cảnh của từng nạn nhân để lừa gạt, mua bán người.

Những năm qua và năm 2025, căn cứ các kế hoạch phối hợp các đơn vị BĐBP đã phối hợp với lực lượng Công an các cấp triển khai các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người và tội phạm "nguồn" của mua bán người. Hai bên đã trao đổi 215 thông tin, tình hình liên quan, tạo nguồn xác lập chuyên án chung, điều tra cơ bản tuyến, chuyên đề về mua bán người. Phối hợp triển khai 2 đợt truyền thông cho hàng nghìn cư dân tại các địa bàn trọng điểm (Lai Châu, An Giang), tập trung nhóm có nguy cơ cao bị mua bán nhằm phòng ngừa tội phạm mua bán người và tạo hiệu ứng lan tỏa trong toàn xã hội.

Đồng thời, tổ chức điều tra cơ bản tình hình tội phạm mua bán người trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào theo kế hoạch phối hợp số 101/KH-CSHS-PCMT& TP giữa Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an và Cục phòng, chống ma tuý và tội phạm BĐBP; phối hợp với lực lượng Công an các tỉnh hỗ trợ, tiếp nhận hàng nghìn công dân Việt Nam có dấu hiệu nghi vấn hoạt động lừa đảo trực tuyến từ Campuchia về nước qua các cửa khẩu thuộc các tỉnh Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Đồng Nai; bàn giao cho lực lượng Công an điều tra phục vụ đấu tranh các chuyên án...

Hai bên đã thông báo thông tin tội phạm truy nã, truy tìm; đặt cảnh báo, rà soát, thống kê số đối tượng có tiền án, tiền sự nghi vấn có hoạt động mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, lừa đảo trực tuyến hoạt động trên khu vực biên giới, vùng biển và duy trì các mô hình phòng ngừa tội phạm mua bán người. Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an các cấp trong công tác quản lý nhà nước về trật tự xã hội. Trong đó, phối hợp tuần tra 1.501 lượt với 5.138 lượt CBCS tham gia. Từ đầu năm 2025 đến nay, các đơn vị BĐBP đã độc lập và phối hợp giải cứu, tiếp nhận, sàng lọc phát hiện, bắt giữ và xử lý 123 vụ, trong đó tiếp nhận, sàng lọc 51 vụ; phát hiện, bắt giữ, xử lý 72 vụ/31 đối tượng/95 nạn nhân và người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân.

Chủ trì xác lập, phối hợp đấu tranh 14 chuyên án. Trong đó, đã đấu tranh thành công 11 chuyên án mua bán người ra nước ngoài, đang đấu tranh 3 chuyên án và làm rõ hành vi phạm tội mua bán người của 31 đối tượng; phối hợp giải cứu 29 nạn nhân trong các chuyên án. Giải cứu, phối hợp giải cứu 21 vụ/24 nạn nhân và người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân. Tiếp nhận từ lực lượng chức năng nước ngoài trao trả 16 vụ/21 nạn nhân và người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân. Rà soát, sàng lọc, xác định 25 vụ/26 nạn nhân và người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân.

Những chuyên án điển hình

Điển hình trong số đó là việc triệt phá đường dây mua bán người từ Campuchia về Việt Nam từ việc tiếp nhận, sàng lọc công dân cư trú trái phép từ Campuchia được trao trả về Việt Nam. Các trinh sát Phòng phòng, chống tội phạm mua bán người nhớ lại, ngày đầu tháng 2/2025, biên giới Tây Ninh “nóng” hơn bởi áp lực và cường độ công việc. Sau khi tiếp nhận 210 công dân do lực lượng chức năng Campuchia phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia trao trả, các cán bộ của BĐBP Tây Ninh và Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma tuý và tội phạm miền Nam (Đoàn 3), Cục phòng, chống ma tuý và tội phạm BĐBP tập trung ghi lời khai của đối tượng.

“Qua mạng xã hội, cháu quen biết và được đối tượng có tên Facebook là Ý tuyển mộ, đưa sang Campuchia. Sau đó, cháu cùng một số người khác được giao cho người phụ nữ thường gọi là Bu (tên khác là Kathy), khoảng ngoài 40 tuổi để bóc lột tình dục” - H.T.A.T (SN 2007, tỉnh Quảng Ngãi) một trong 3 nạn nhân được trao trả cho biết. Đối tượng Bu làm phiên dịch cho một ông chủ người Trung Quốc và trực tiếp điều hành đường dây tuyển mộ, vận chuyển, tiếp nhận, chuyển giao người từ Việt Nam sang Campuchia để làm KTV (bóc lột tình dục), cưỡng ép làm HR (tuyển mộ người) và lừa đảo trên không gian mạng… Lời khai của H.T.A.T trùng khớp với 2 nạn nhân còn lại là Đ.H. T.T (SN 2003, trú tại tỉnh Đồng Nai) và T.T.T.H (2011, trú tại tỉnh Tây Ninh). Với những căn cứ này, các trinh sát có căn cứ nhận định, đây là đường dây mua bán người xuyên quốc gia quy mô lớn.

Lời khai của 3 cô gái trẻ khiến các trinh sát không khỏi xót xa. Cả 3 đều bị đưa vào khu vực KTV để làm nhân viên phục vụ bàn ăn, quán hát, masasge…. Hằng ngày, họ phải đứng quầy để mua vui cho khách bị quản chế chặt chẽ. Trong trường hợp không nghe lời, các nạn nhân bị đánh đập … Sau một thời gian, họ bị điều chuyển từ KTV này đến chỗ khác, bị mua đi, bán lại như những món hàng… Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cục phòng, chống ma tuý và tội phạm đã xác lập chuyên án để truy xét các đối tượng phạm tội. Lực lượng đấu tranh chuyên án đã làm rõ nhân thân, hoạt động của 2 đối tượng cầm đầu đường dây là Nguyễn Thị Tùng Hoa (SN 1982, trú tại Bắc Ninh) và Lê Như Ý (SN 2010, trú tại tỉnh Cà Mau). Vào 20h30 ngày 26/2/2025, phát hiện Hoa nhập cảnh về Việt Nam qua Đồn Cửa khẩu quốc tế Mộc Nước, các lực lượng đã tiến hành bắt giữ.

Trong quá trình đấu tranh chuyên án, lực lượng đánh án đã phát hiện và giải cứu thêm 5 nạn nhân. Kết quả đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Mua bán người”; bắt 2 đối tượng; giải cứu 5 nạn nhân bị bán sang Campuchia nhằm ép hoạt động lừa đảo trực tuyến; rà soát, sàng lọc, xác định 3 nạn nhân  bị bán sang Campuchia nhằm bóc lột tình dục.

Trước đó, ngày 20/4/2025, tại khu vực biên giới tỉnh Tây Ninh, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng đánh án đã kịp thời giải cứu nạn nhân Nguyễn Văn Nam (SN 2007, trú tại tỉnh Bắc Ninh) đang trên đường bị các đối tượng đưa sang Campuchia bán vào các cơ sở lừa đảo trực tuyến để cưỡng bức lao động, ép thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, bắt quả tang 2 đối tượng gồm Chu Quốc Cường (SN 2009, dân tộc Nùng) và Lý Minh Tâm (SN 2009, dân tộc Sán Dìu), cùng trú tại tỉnh Bắc Ninh về hành vi “Mua bán người”. Mở rộng điều tra, từ 21/4 đến 25/4/2025, lực lượng đấu tranh tiếp tục phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân, Công an tỉnh Tây Ninh và lực lượng Hiến Binh, Công an tỉnh Svay Riêng/Campuchia giải cứu thêm nạn nhân Triệu Tà Sếnh (SN 2005, dân tộc Dao, thường trú tại tỉnh Tuyên Quang) đang bị giam giữ trong cơ sở lừa đảo trực tuyến tại Campuchia.

Tiến hành điều tra, các trinh sát đã bắt khẩn cấp đối tượng Lê Văn Ước (SN 1996, trú tại tỉnh Bắc Ninh cùng về hành vi phạm tội trên. Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, BĐBP tỉnh Tây Ninh đã bàn giao hồ sơ vụ án và 3 đối tượng cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Tây Ninh theo thẩm quyền…

Theo lãnh đạo Cục Phòng, chống ma tuý và tội phạm, đây chỉ là hai trong các vụ án mua bán người điển hình phối hợp giữa hai lực lượng. Thời gian tới, tình hình tội phạm mua bán người sẽ có xu hướng gia tăng tính ẩn danh nhờ công nghệ số. Các đường dây nhiều khả năng mở rộng sang các mô hình bóc lột mới như sản xuất nội dung sử dụng trí tuệ nhân tạo, quản trị hệ thống gian lận trực tuyến hoặc khai thác thương mại nội dung khiêu dâm trẻ vị thành niên. Mô hình bóc lột lao động trong các khu phức hợp công nghệ cao ở Campuchia và Myanmar dù đang bị truy quét nhưng nhiều khả năng sẽ chuyển địa điểm, đổi vỏ bọc và hoạt động rải rác ở nhiều tỉnh biên giới hoặc thậm chí mở rộng sang các nước Đông Nam Á khác. Tội phạm cũng có xu hướng đa quốc tịch cùng điều hành với phân công nhiệm vụ chặt chẽ qua nền tảng internet, giúp chúng dễ dàng "tái cấu trúc" khi bị truy quét.

Để đáp ứng yêu cầu mới, công tác phối hợp giữa BĐBP và lực lượng Công an cần được nâng cao cả về cơ chế, phương thức và năng lực triển khai. Duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, trực tiếp, hạn chế tối đa các khâu trung gian hành chính. Với các vụ việc có dấu hiệu mua bán người, dù xảy ra ở nội địa hay tại biên giới, thông tin phải được chuyển ngay lập tức qua các kênh liên lạc nghiệp vụ để xác minh và phối hợp điều tra phá án.