Buôn lậu vàng vẫn diễn biến phức tạp

Thủ đoạn “muôn hình vạn trạng”

Nhu cầu tích trữ vàng, ngoại tệ tăng cao, giá chênh lệch lớn so với thế giới khiến hoạt động buôn lậu và vận chuyển trái phép vàng gia tăng. Vi phạm tập trung các tuyến đường bộ, đường thủy nội địa các tỉnh biên giới phía Nam giáp Campuchia (cửa khẩu Tịnh Biên, cửa khẩu Khánh Bình, tỉnh An Giang, cửa khẩu Bờ Y, tỉnh Gia Lai) và giáp với Lào (cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị).

Phương thức thủ đoạn các đối tượng sử dụng là cất giấu vàng trên phương tiện vận tải, hành lý cá nhân. Tại tuyến đường hàng không qua cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội, cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh, các đối tượng sử dụng thủ đoạn cất giấu vàng trong người, quần áo, cất chung với hành lý xách tay ngụy trang thành các đồ dùng cá nhân.

Ông Phan Quốc Đông, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan cho biết, thời gian qua, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới tăng cao đã khiến nhiều đối tượng tìm cách nhập lậu vàng vào Việt Nam. Các thủ đoạn chủ yếu được chia thành ba nhóm: Cất giấu vàng trong hành lý, quần áo, giày dép hoặc thiết bị cá nhân để qua mặt lực lượng chức năng; ngụy trang vàng dưới dạng hàng tiêu dùng thông thường và lợi dụng chính sách miễn thuế cho hành khách xuất nhập cảnh để vận chuyển vàng qua cửa khẩu.

Đơn cử, ngày 25/6/2025, tại cửa ra A1 – sân bay quốc tế Nội Bài, lực lượng Hải quan phát hiện hành khách C.P.H (quốc tịch Đài Loan, Trung Quốc) nhập cảnh trên chuyến bay VN579 mang theo 12 miếng kim loại màu vàng nặng gần 2kg, trị giá hơn 5,5 tỷ đồng, giấu tinh vi trong 4 ống kính máy ảnh. Mới đây, ngày 14/10/2025, cũng tại sân bay Nội Bài, Hải quan tiếp tục phát hiện hành khách Phùng Thị Linh (nhập cảnh từ Đài Loan, Trung Quốc) cất giấu 3 miếng vàng miếng nặng 892,5 gram, trị giá khoảng 3,1 tỷ đồng, trong balo xách tay mà không khai báo hải quan.

Ngày 24/10/2025, tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh), lực lượng Biên phòng phối hợp Hải quan phát hiện Nguyễn Anh Tuấn (SN 1995) vận chuyển trái phép 8kg bạc giấu trong 14 túi nilon bên trong hành lý, bắp đùi và giày. Tuấn khai nhận được một phụ nữ quốc tịch Trung Quốc thuê vận chuyển với tiền công 700.000 đồng, nhận hàng tại kho gần cửa khẩu Đông Hưng (Trung Quốc).

Theo ông Phan Quốc Đông, trong năm 2024 và 9 tháng đầu năm 2025, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 16 vụ việc liên quan đến mặt hàng vàng, số lượng vàng gần 30kg. Nhiều vụ việc đã bị khởi tố hình sự hoặc chuyển cơ quan điều tra xử lý. Ở một số thời điểm, Hải quan phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, triệt phá các vụ vận chuyển trái phép, thu giữ lượng vàng lên tới hàng kg.

Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm (PCMT&TP), Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) cho biết, từ năm 2024 đến nay, các đơn vị BĐBP đã bắt giữ 10 vụ/16 đối tượng, thu giữ khoảng 37,76kg vàng, 268,1kg bạc, 350.000 NDT, 230.000 USD. Trong đó, có một số vụ điển hình là vào ngày 17/12/2024, tại xã Vĩnh Tế (Châu Đốc, An Giang), BĐBP An Giang phối hợp với Đoàn 3, Cục PCMT&TP bắt Nguyễn Hữu Nghĩa (SN 1981) khi Nghĩa đang vận chuyển vàng từ Campuchia về Việt Nam, thu giữ 12kg vàng trị giá hơn 26 tỷ đồng.

Ngày 17/4/2025, tại Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh), BĐBP Quảng Ninh phát hiện Phạm Thị Vân Anh (SN 1984) vận chuyển trái phép 4kg vàng không khai báo hải quan. Ngày 15/6/2025, BĐBP Tây Ninh tiếp tục phát hiện vụ vận chuyển 18 miếng kim loại quý (nghi vàng), tổng trọng lượng 18kg, trị giá khoảng 60 tỷ đồng, hiện cơ quan chức năng đang phối hợp điều tra, truy bắt các đối tượng liên quan.

Tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ cửa khẩu

 Qua các vụ việc phát hiện, Cục PCMT&TP, BĐBP cho rằng, các đường dây buôn lậu và vận chuyển trái phép vàng có sự móc nối chặt chẽ trong - ngoài biên giới. Thủ đoạn ngày càng tinh vi và có tổ chức: Hoạt động theo đường dây, chia nhỏ công đoạn vận chuyển; cất giấu vàng trên người, trong phương tiện, hoặc ngụy trang trong hàng hóa xuất-nhập khẩu.

Chúng lợi dụng chính sách thương mại và cư dân biên giới — thuê người địa phương giấu vàng, ngoại tệ vào hàng trao đổi và khai thác sơ hở trong tuần tra, kiểm soát để đưa hàng qua đường mòn, lối mở. Hàng hóa sau đó được chuyển về doanh nghiệp, tiệm vàng và cơ sở chế tác mỹ nghệ trong nước để tiêu thụ, làm gia tăng thách thức cho công tác quản lý và xử lý.

Ông Phan Quốc Đông, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan nhận định, thủ đoạn buôn lậu ngày càng tinh vi, buộc các lực lượng chức năng phải thích ứng linh hoạt và tăng cường kiểm soát rủi ro. Trong bối cảnh giao thương, lưu lượng hàng hóa và hành khách tăng mạnh qua các cửa khẩu đường không, đường bộ, đường biển, việc lựa chọn kiểm tra trọng điểm là cần thiết. Tuy nhiên, các đối tượng buôn lậu lợi dụng, tính toán các cung đường để né tránh, nhờ người có thân nhân tốt để né tránh sự giám sát của hải quan và lực lượng chức năng.

Trước nguy cơ buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng gia tăng do biến động giá, Bộ Tư lệnh BĐBP tăng cường lực lượng, phương tiện và triển khai chiến dịch quyết liệt chống buôn lậu vàng, ngoại tệ qua biên giới, đặc biệt tại các tỉnh phía Nam. Các đơn vị triển khai tuần tra, kiểm soát chặt chẽ cửa khẩu, đường mòn, lối mở, cảng sông, cảng biển, tập trung vào tuyến, địa bàn và thời điểm trọng điểm để kịp thời phát hiện, bắt giữ và xử lý nghiêm các đối tượng.

Bố trí cán bộ có phẩm chất, năng lực, đảm bảo không bao che, xử lý nghiêm các trường hợp tiếp tay cho buôn lậu, tổ chức chỉ huy chặt chẽ, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và phương tiện trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Các biện pháp được triển khai đồng bộ, gắn công tác quản lý, bảo vệ biên giới với đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhằm ngăn chặn hiệu quả hoạt động buôn lậu vàng, ngoại tệ.

Về phía cơ quan Hải quan cũng triển khai loạt biện pháp kiểm soát chặt chẽ tại các cửa khẩu. Trọng tâm là tăng cường tuần tra, kiểm tra sau thông quan, soi chiếu lô hàng rủi ro cao, kiểm soát hành lý hành khách và hàng chuyển phát nhanh từ quốc gia trọng điểm. Bên cạnh đó, Hải quan sẽ mở chuyên đề kiểm tra các doanh nghiệp nhập khẩu vàng phục vụ sản xuất, gia công xuất khẩu để ngăn chặn tình trạng thẩm lậu, lợi dụng chính sách. Đồng thời, ngành Hải quan cũng đẩy mạnh phối hợp liên ngành, trao đổi thông tin với các cơ quan trong và ngoài nước để đấu tranh các đường dây buôn lậu vàng xuyên biên giới.