Gây án giết người vì những mâu thuẫn bột phát
Thời gian qua, tại một số tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) xảy ra nhiều vụ án mạng xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong cuộc sống, ảnh hưởng đến ANTT địa phương, để lại nhiều hậu quả đau long.
Lúc 20h ngày 1/8, đang ngồi nhậu cùng nhóm bạn, Nguyễn Trí Thức (SN 2005, ngụ huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu) và Võ Hoàng Thái (SN 2003, ngụ TP Bạc Liêu) thấy 2 thanh niên đi xe máy chạy ngang qua nhìn vào. Cho rằng 2 thanh niên nhìn “đểu” nên Thức chở Thái mang mã tấu đuổi theo. Khi thấy hai thanh niên ngồi trong quán cà phê cách đó không xa, Thái xông vào chém nhiều nhát khiến một người bất tỉnh tại chỗ, người còn lại bỏ chạy khỏi quán. Không dừng lại, nhóm của Thái tiếp tục dùng xe máy đuổi theo chém nhiều nhát khiến người này bất tỉnh…
Trước đó, ngày 23/3 tại ấp Thành Thưởng, xã An Trạch, huyện Đông Hải (Bạc Liêu), vì cự cãi liên quan đến khoản nợ giữa Phan Hoàng Diệu (SN 1999, ngụ huyện Đông Hải) với chị D.B.T (ngụ cùng địa phương), Diệu dùng dao tự chế đâm chị T. tử vong. Đây chỉ là 2 trong 7 vụ án giết người xảy ra trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu từ đầu năm 2022 đến nay. Theo đánh giá của cơ quan Công an, nguyên nhân chủ yếu của các vụ án giết người xuất phát từ các nguyên nhân xã hội, những mâu thuẫn nhỏ nhất thời, tâm lý bộc phát, cùng với đó là bản tính hung hăng, côn đồ của các đối tượng, thích sử dụng vũ lực để giải quyết các mâu thuẫn.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Cà Mau tại kỳ họp HĐND tỉnh mới đây, trong những tháng đầu năm 2022, một số loại tội phạm giảm so với cùng kỳ năm 2021, nhưng tội phạm giết người lại tăng, có diễn biến phức tạp. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau đã khởi tố 13 vụ, 14 bị can (tăng 4 vụ so với cùng kỳ). Điển hình, ngày 24/2, Quách Thành Luân do cần tiền tiêu xài đã dùng cây đánh chết ông N.V.P. (SN 1932) để cướp hơn 11 triệu đồng tại huyện Đầm Dơi.
Ngày 4/4, Nguyễn Hoàng Lên (SN 1989) do mâu thuẫn với vợ là T.T.M.T., đã dùng xà beng đoạt mạng chị T., bà N.N.X. (mẹ vợ Lên), cháu P.M.T. (con riêng của chị T.), tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân… Các vụ án trên cho thấy nguyên nhân của án giết người chủ yếu do mâu thuẫn cá nhân, từ rượu bia, ma tuý…
Đại tá Phạm Thành Sỹ, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau cho biết, nhiều người có xu hướng giải quyết mâu thuẫn theo bạo lực. Trong khi đó, việc hòa giải lại lơ là, xem nhẹ nên mâu thuẫn âm thầm chứa chấp trong lòng đương sự nào đó, rồi khi người khác tác động mạnh thêm thành ra xử lý theo xu hướng bạo lực.
Những vụ án giết người xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ, nhất thời nên công tác phòng ngừa còn gặp nhiều khó khăn. Bởi vì từ thời điểm phát sinh mâu thuẫn đến khi gây án chỉ vài giờ, thậm chí vài phút. Do vậy, để từng bước góp phần phòng ngừa, ngăn chặn, làm giảm các vụ giết người do nguyên nhân xã hội, Công an các tỉnh vùng ĐBSCL đã, đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp. Trong đó, phối hợp các cơ quan, ban, ngành đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về pháp luật, đạo đức, lối sống và ý thức phòng ngừa tội phạm; kết hợp giữa tuyên truyền chung và tuyên truyền cá biệt với nhóm đối tượng có nguy cơ cao phạm tội giết người; xây dựng các hình thức tiếp nhận, tư vấn, hỗ trợ pháp luật, tư vấn xử lý các tình huống, hòa giải mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư; phát huy hiệu quả hoạt động của các tổ chức đoàn thể xã hội, mô hình hòa giải ở cơ sở, vai trò người có uy tín trong hòa giải các mâu thuẫn, không để phát sinh tội phạm.
Đặc điểm chung của những vụ trọng án là các đối tượng gây án đều có nhận thức xã hội, hiểu biết pháp luật hạn chế. Bàn về biện pháp phòng ngừa loại tội phạm này, luật sư Ngô Hồng Thủy (Đoàn luật sư TP Cần Thơ) đề cao vai trò giáo dục của gia đình. Gia đình là nền tảng, nơi khởi nguồn, hình thành nhân cách đạo đức. Trong gia đình được rèn luyện, chỉ dẫn một cách bài bản thì sẽ hình thành những con người tốt, và ngược lại. Bên cạnh đó, vai trò quản lý nhà nước tại địa bàn cũng rất quan trọng. Chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội, quần chúng phải nắm bắt tốt tình hình địa bàn, sớm hòa giải, giải tỏa các vấn đề vướng mắc không để tích tụ, bức xúc có thể dẫn tới các hậu quả khôn lường.
Để chủ động phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm nói chung, tội phạm giết người nói riêng, ngoài vai trò nòng cốt của lực lượng Công an trong việc thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ, phòng ngừa xã hội thì cần sự chung tay của các cấp, các ngành, tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong nhân dân; tuyên truyền các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, chuẩn mực đạo đức trong gia đình, khu dân cư, xóm, ấp…