Hai cựu thiếu tướng thừa nhận thiếu hiểu biết pháp luật về đất đai nên sai phạm

Trong vụ án này, hai cựu Thiếu tướng Quân đội là bị cáo Nguyễn Duy Cường (cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan không quân) và bị cáo Hoàng Viết Quang (cựu Phó Cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Quốc phòng) cùng bị truy tố tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai” trong sai phạm về việc giao 63 hecta đất quốc phòng tại Nha Trang cho tư nhân.

Sai phạm của hai bị cáo Cường và Quang thể hiện qua việc tham mưu cho Bộ Quốc phòng bàn giao 63 hecta đất “vàng” tại Sân bay Nha Trang cho Tập đoàn Phúc Sơn của Hậu “pháo” dù chưa đủ điều kiện, thủ tục, chưa được sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ. Sau đó, Tập đoàn Phúc Sơn quảng bá rầm rộ, đồng thời chuyển nhượng các khu đất và thu về hơn 7.000 tỷ đồng.

Trước bục khai báo, bị cáo Quang cơ bản đồng ý với cáo buộc của Viện kiểm sát, nhưng cho rằng, chức năng quản lý nhà nước trong thu hồi, giao đất không phải nhiệm vụ của mình, vì Bộ Quốc phòng không phải cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, mà chỉ là đơn vị sử dụng.

Dù vậy, bị cáo Quang thừa nhận, Cục Tác chiến được giao nhiệm vụ phối hợp các cơ quan để tham mưu xác định bố trí quốc phòng, quản lý đất quốc phòng, vị trí đóng quân và phải tham mưu đúng.

“Bị cáo đã ký các văn bản tham mưu về việc giao đất cho Tập đoàn Phúc Sơn, chỉ vì người phụ trách lĩnh vực đó đang đi công tác và bị cáo đang trực nên phải ký”, bị cáo Quang phân trần...

Khi Hội đồng xét xử truy vấn về việc: “Vấn đề nằm ngoài tầm hiểu biết sao vẫn tham mưu”, bị cáo Quang trả lời, khi đó bị cáo được báo cáo có nhiều lý do để có thể bàn giao được đất cho Tập đoàn Phúc Sơn. Vì từ năm 2009 đến năm 2015, Chính phủ đã có nhiều văn bản đồng ý bàn giao đất, các cơ quan trong Bộ Quốc phòng cũng đồng ý và tham mưu là đồng ý.

“Bị cáo nhớ lại đi. Báo cáo của các cơ quan về vấn đề này đều được tòa lưu hồ sơ vụ án hết, có chữ ký, dấu đỏ, được thu thập hợp pháp. Để tòa công bố lại cho bị cáo nhớ”, chủ tọa phiên tòa ngắt lời bị cáo Quang.

Hội đồng xét xử sau đó đọc lại các bản đóng góp ý kiến của Cục Tài chính (Bộ Quốc phòng) và Cục Kế hoạch Đầu tư (Bộ Quốc phòng). Hai đơn vị này đều đề nghị Cục Tác chiến chưa giao đất do việc thanh toán bồi thường chưa xong; Dự án BT (xây dựng - chuyển giao) Sân bay Phan Thiết và cơ sở hạ tầng cho Trung đoàn 920 tại Cam Ranh chưa được ký kết; không xác định được giá đất để hoàn vốn cho dự án BT, do đó không có cơ sở để giao đất…

Nhận thức về vụ án, bị cáo Quang thừa nhận mình sai và phải chịu trách nhiệm do không thận trọng, không nghiên cứu kỹ, không am hiểu những vấn đề nằm ngoài nhận thức, từ đó ký văn bản tham mưu giao đất khi chưa đủ căn cứ.

Bị cáo Quang thừa nhận, từng nhận 4 tỷ đồng của Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sơn. Việc nhận tiền diễn ra dịp Tết 2017, sau khi Tập đoàn Phúc Sơn được bàn giao đất.

Hội đồng xét xử hỏi bị cáo Quang quen biết thế nào với bị cáo Hậu, thì bị cáo Quang trả lời, không biết, cũng không quan hệ. Khi làm việc với cơ quan điều tra năm 2023, bị cáo Quang được cho xem các biên bản các cuộc họp giữa UBND tỉnh Khánh Hòa và Bộ Quốc phòng thì bị cáo nhận ra, thành phần họp có cả Tập đoàn Phúc Sơn.

“Vì thế sau này bị cáo ngẫm nghĩ thấy việc này là có vướng pháp lý, rồi việc nhận quà cáp, chuyện đất đai nên bị cáo đã đầu thú và nộp lại số tiền đã nhận của Tập đoàn Phúc Sơn”, bị cáo Quang khai.

Cơ quan điều tra xác định, bị cáo Quang không tiếp xúc, không đề nghị, gợi ý hay thỏa thuận thống nhất với Nguyễn Văn Hậu về việc đưa nhận quà, không gây khó khăn để vòi tiền. Việc nhận quà diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa và tỉnh Khánh Hòa đã giao đất cho Tập đoàn Phúc Sơn.

Do vậy, cơ quan điều tra không đủ cơ sở để để xử lý hình sự đối với bị cáo Quang về hành vi nhận 4 tỷ đồng từ Nguyễn Văn Hậu. Tuy nhiên, bị cáo Quang bị xử lý hình sự về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai.

Khai báo trước tòa, bị cáo Nguyễn Duy Cường (cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân) cho rằng, bàn giao đất sai chỉ đơn thuần là thực hiện theo mệnh lệnh cấp trên.

Hội đồng xét xử hỏi: “Theo bị cáo, chủ trương có phải mệnh lệnh không?”, bị cáo Cường trả lời là “Không”. Hội đồng xét xử cho biết, việc bàn giao đất quốc phòng cho tỉnh Khánh Hòa để tỉnh Khánh Hòa phát triển kinh tế xã hội chỉ là chủ trương, hơn nữa chủ trương này còn được nhấn mạnh rất nhiều điều kiện, và quan trọng nhất là phải làm đúng luật.

Bị cáo Cường phân trần rằng, trong buổi làm việc giữa Bộ Quốc phòng và tỉnh Khánh Hòa ngày 11/11/2015, hai bên đã thống nhất bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa để tỉnh Khánh Hòa bàn giao đất cho Tập đoàn Phúc Sơn làm dự án.

Bị cáo Cường viện dẫn biên bản làm việc thể hiện: Thời gian thực hiện chậm nhất đến 30/11/2015 phải hoàn thành thủ tục để bàn giao đất trên thực địa cho địa phương quản lý: Ủy quyền cho Trường Sĩ quan Không quân phối hợp với tỉnh Khánh Hòa và nhà đầu tư là Tập đoàn Phúc Sơn thực hiện cắm mốc và bàn giao đất trên thực địa.

Bị cáo Cường cho rằng, đã bị giao thời hạn là ngày 30/11/2015 nên coi đó là mệnh lệnh, phải thi hành.

Hội đồng xét xử hỏi: “Giao đất mà chưa có quyết định thu hồi đất, chưa có biên bản bàn giao chính thức của Bộ Quốc phòng thì có sai không?”. Cũng giống như bị cáo Quang khai trước đó, bị cáo Cường cho rằng, mình chỉ được đào tạo về huấn luyện, không biết gì về lĩnh vực đất đai, quy định thủ tục giao đất, nhưng thừa nhận: “Xét theo luật thì bị cáo sai”.