Từ vụ cựu Tổng Giám đốc SJC, cần bịt “lỗ hổng” bán vàng bình ổn giá
Trong vụ án Lê Thúy Hằng (SN 1970, ngụ phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh), cựu Tổng Giám đốc Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) cùng nhiều cựu cán bộ khác vừa bị Viện KSND Tối cao truy tố về hành vi tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Đáng lưu ý nhất là thủ đoạn lợi dụng “lỗ hổng” bán vàng bình ổn giá trái quy định.
Cáo trạng nêu rõ, để bình ổn thị trường vàng, giảm chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) bắt đầu thực hiện can thiệp giá vàng miếng SJC từ ngày 3/6/2024 thông qua việc bán trực tiếp cho 4 Ngân hàng thương mại Nhà nước (gồm: Agribank, BIDV, Vietinbank và Vietcombank) và Công ty SJC, để bán cho người dân.
Theo đó: “Các Ngân hàng thương mại Nhà nước và SJC có thể mua bán vàng với nhau, không bán vàng đã mua từ NHNN cho các tổ chức khác; giá bán khuyến nghị nhỏ hơn hoặc bằng bình quân giá mua từ NHNN + 1 triệu đồng/lượng. Ngoài ra, NHNN có văn bản chỉ đạo SJC chấp hành nghiêm giá bán vàng miếng SJC hàng ngày khi SJC được nhận bán vàng miếng trực tiếp cho người dân từ nguồn vàng NHNN bán cho SJC theo giá quy định của NHNN”; yêu cầu “chỉ đạo tất cả các cửa hàng của SJC bán đúng giá, niêm yết công khai, minh bạch giá bán”.
Quá trình thực hiện, bị can Hằng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn Tổng giám đốc SJC, chỉ đạo Trần Ngọc Minh Thư, Trưởng phòng Kinh doanh vàng, chỉ bán một phần vàng bình ổn cho khách hàng đến mua tại cửa hàng của SJC, phần còn lại giữ bán ra ngoài thị trường với giá cao hơn giá niêm yết, thu tiền chênh lệch chuyển lại cho Hằng, trái với quy định về giá bán vàng bình ổn của NHNN. Trần Ngọc Minh Thư trao đổi lại nội dung nêu trên với Nguyễn Huy Hiệp và Trương Hoàng Thanh Đạt, Phó phòng Kinh doanh vàng để phối hợp thực hiện.
Hằng ngày, căn cứ số lượng vàng miếng, phòng Kinh doanh vàng mua lại được của khách hàng và số lượng vàng miếng mà các khách hàng của Thư muốn mua. Thư thông báo cho Đạt số lượng vàng cần bán cho khách quen của Thư để Đạt lập khống lệnh xuất vàng bình ổn cho các cá nhân (do Đạt tự nghĩ ra tên và địa chỉ; mỗi khách hàng một lệnh xuất vàng, với số lượng đảm bảo theo quy định bán vàng bình ổn, từ 1 đến 2 lượng).
Sau đó, Thư, Hiệp hoặc Đạt ký vào Lệnh xuất vàng. Hiệp đưa các lệnh xuất vàng này cho Trần Thị Huỳnh Thư, nhân viên quản lý vàng miếng SJC tại Phòng Kinh doanh xuất hóa đơn và giao vàng cho Hiệp để giao vàng và nhận tiền với khách hàng của Thư tại phòng Kinh doanh vàng. Số tiền thu được, Hiệp sử dụng phần tiền theo giá bình ổn (đối với các lệnh nhập vàng khống của Đạt) nộp vào kho quỹ Công ty SJC, còn lại tiền chênh lệch Hiệp chuyển Trần Ngọc Minh Thư đưa cho Hằng.
Kết quả điều tra xác định, từ ngày 20/7/2024 đến ngày 30/8/2024, Trần Ngọc Minh Thư đã chỉ đạo Đạt lập 591 Lệnh xuất vàng khống đối với 591 khách hàng để lấy ra 883 lượng vàng miếng SJC, với giá niêm yết là 69.004.200.000 đồng, bán cho khách hàng ngoài với giá cao hơn giá niêm yết theo quy định của NHNN, thu tổng số tiền 69.404.200.000 đồng, được số tiền chênh lệch là 400 triệu đồng. Thư đưa cho Lê Thúy Hằng. Sau đó, Hằng lấy 330 triệu đồng, cho lại Thư 70 triệu đồng. Do vậy, hành vi của Hằng và Thư trái quy định về chính sách bình ổn giá vàng, gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền 400 triệu đồng.
Theo cáo trạng Viện KSND Tối cao, bị can Hằng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn Tổng giám đốc Công ty SJC để chỉ đạo Mai Quốc Uy Viễn, Giám đốc Xưởng vàng và Trần Tấn Phát, Phó Giám đốc Xưởng vàng chèn thêm vàng nguyên liệu bên ngoài vào 56 đợt Công ty SJC gia công vàng móp méo cho NHHH, sản xuất 6.255 lượng vàng miếng SJC, trái quy định tại Điều 3, Điều 7, Quyết định số 1623, gây thiệt hại tài sản Nhà nước 74.862.640.000 đồng, được hưởng lợi trái phép 64.124.550.000 đồng; chỉ đạo Trần Tấn Phát nhận vàng nguyên liệu bên ngoài từ Nguyễn Thị Huệ đưa vào sản xuất 11.503,75 lượng vàng nhẫn SJC trái quy định tại Quyết định số 204/QĐ-NS-CTY ngày 26/12/2011 của Tổng Giám đốc SJC (viết tắt là Quyết định số 204), gây thiệt hại tài sản Nhà nước 15.194.313.600 đồng, Hằng hưởng lợi trái phép 6.603.532.800 đồng.
Đồng thời, lợi dụng việc SJC được bán vàng bình ổn giá theo quy định của NHNN, Hằng chỉ đạo Trần Ngọc Minh Thư, Trưởng phòng Kinh doanh vàng SJC thực hiện lập danh sách khách hàng mua vàng khống, lấy ra 883 lượng vàng miếng SJC, trị giá 69.004.200.000 đồng, bán cho khách hàng không đúng đối tượng với giá cao hơn giá bình ổn, trái quy định tại Văn bản số 1702/HCM-QLNHV của NHNN, gây thiệt hại tài sản Nhà nước 400 triệu đồng, hưởng lợi cá nhân 330 triệu đồng.