Biết mà không nói

08:43 14/04/2016
Có người bảo: Chuyện hay dễ nói, chuyện dở thì khó... Người kia có chức trách phận sự mà không nói, mình nói thì ai nghe? Khéo họa vào thân...


Trong cuộc sống, hiện chúng ta thấy nổi lên mấy hiện tượng:

1. Biết nhiều mà nói ít; 2. Biết mà chưa nói; 3. Biết mà không nói. Ba hiện tượng trên thường bị nhầm lẫn vì ta tưởng rằng biết, là như hiểu; đôi lúc lại cũng được/ bị nhầm lẫn là do bản tính, hoặc bởi sự khôn ngoan v.v... Chuyện có người biết nhiều mà nói ít, hoặc biết mà chưa nói, sẽ trao đổi sau. Nay xin nói về hiện tượng - vấn đề biết mà không nói này.

Xưa có chuyện cụ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1595) buồn vì thế sự nên từ quan về làng mở trường dạy học. Biết cụ là bậc tài trí mẫn tiệp, nhiều vị túc nho, quan lại... đã xin cụ cho con cháu họ được đến thụ giáo, những mong các thiếu niên kia ngày một giỏi giang, hiền minh mà nối được nghiệp nhà, báo đền được ơn vua lộc nước.

Để giữ vững vương triều, mở mang thế lực, vua quan triều Mạc, rồi chúa Trịnh cũng cử sứ giả cất công tìm về Bạch Vân am tham vấn ý cụ. Một buổi mai kia thấy người nhà bẩm báo là có người nhà của Doanh Quận công Nguyễn Hoàng đã đến xin gặp cụ mấy lần mà chưa được, nay lại đến chờ ở phòng khách, Nguyễn Bỉnh Khiêm liền thong thả bước ra.

Dừng chân ở cửa, thấy khách đứng lên thi lễ, cụ gật đầu đáp lại, rồi nhẹ nhàng đi tiếp ra sân, đứng ngắm hòn non bộ. Khách đã được Nguyễn Hoàng dặn kĩ, lần này, cũng nhẹ bước ra theo. Hai người, một già một trẻ cùng nhìn thấy một đàn kiến đang nối đuôi nhau gắng sức leo qua một khúc cao cao quanh quanh ở hòn non bộ. Như điềm nhiên và ngẫu hứng, cụ Trạng đọc: “Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân”, đoạn, cụ phất nhẹ quạt nan, đi vào. Khách cúi đầu lạy tạ rồi xin lui.

Các sứ giả nói: Cụ Trạng nguyên chả nói câu nào, chỉ đọc mấy lời có vần như thơ, vậy mà Nguyễn Hoàng hiểu ra, lừa xin được anh rể là chúa Trịnh Kiểm mà cất quân gia mải miết đi về phía Nam, qua Đèo Ngang... lập nên phủ Chúa rồi con cháu ông đời tiếp đời trải bao gian khó thăng trầm, đã dựng nên cả một triều Nguyễn, sông núi biển bờ Đại Việt ngày một rộng dài tươi tốt thêm lên...

Ấy là chuyện biết mà không nói của thế kỉ XVI.

Mấy trăm năm sau có cụ Nguyễn Du (1766-1820) từ những tháng ngày chạy loạn, làm quan, đi sứ Trung Hoa,... để viết “Thanh Hiên thi tập” và “Truyện Kiều”, rồi những “Nam trung tạp ngâm” với “Bắc hành tạp lục”... cùng bao nhiêu áng thơ than tiếc cho muôn dân phải trải qua cuộc đời dâu bể lưu ly tàn khốc, thì nhuốm bệnh nằm xuống.

Nghe kể là cụ không chịu uống thuốc mà lịm dần, chả nói năng gì. Trong mơ màng, cụ nghe được lời người nhà nói với nhau: "Lạnh đến đầu gối rồi!", bấy giờ mới gượng nhấc đầu lên, gật gật nhẹ, rồi thăng. Các sử gia văn thi gia bảo: Bao nhiêu điều muốn nói muốn gửi, cụ Nguyễn Du đã nói trong thơ cụ rồi mà... Cái sự biết mà không nói của người xưa đại thể là vậy.

Còn đời nay?

Ấy là việc biết có tham nhũng, "chạy" đủ các thứ mà từ người có chức trách phận sự đại biểu cho quốc dân, bảo vệ sự an toàn cho dân... cũng không nói là sao? Ấy là chuyện bọn bịp bợm ở công ty nọ (như đa cấp Liên kết Việt...) mạo danh đủ đường, cơ quan chức năng đã biết, đã xử, mà không nói ra bằng các thông báo, cáo thị... để dân biết mà tránh, mà đấu..., là không biết làm việc hay là cố tình "phạt cho tồn tại", "xử lí nội bộ" để được chia chác riêng?

Chúng ta đã dò dẫm rồi mạnh bước trên con đường đổi mới, có cương lãnh và kế sách hẳn hoi, có cả một hệ thống chính trị từ thôn làng phường xã trở lên, mà nhiều người vẫn không nói với nhau cho kịp thời và ngay ngắn về những sai trái, lệch lạc thì chẳng hoá ra, cái tôn chỉ cao quý là vì dân đã bị quên rồi sao?

Có người bảo: Chuyện hay dễ nói, chuyện dở thì khó... Người kia có chức trách phận sự mà không nói, mình nói thì ai nghe? Khéo họa vào thân.

Người khác nhắc: Đảng và Nhà nước ta đang phát động công cuộc đổi mới, toàn dân hãy làm chủ công việc và cuộc sống của mình, anh không nói là tự anh tước bỏ quyền dân chủ của mình rồi còn gì. 

Thủy Liên

Tối 11/5, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa triệt phá cơ sở sản xuất, buôn bán thịt bò giả, thịt bò có chứa chất cấm; khởi tố, bắt tạm giam 2 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, xảy ra tại phường Bình Trị Đông, TP Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão, vi phạm bản quyền, đặc biệt là vi phạm bản quyền trên môi trường số ngày càng phức tạp. Ngày 5/5, Chính phủ đã có Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những động thái quyết liệt từ nhiều bộ, ngành, địa phương ngay sau đó đang được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ - vấn đề vẫn nan giải hiện nay.

Trong khi các chuyên gia và người dân bày tỏ lo ngại về tầm nhìn quy hoạch, đơn vị đầu tư dự án cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lại vừa đưa ra đề xuất điều chỉnh giảm quy mô mở rộng tuyến đường huyết mạch này. Lý do được đưa ra là sự xuất hiện của các tuyến đường song hành, nhưng dư luận cho rằng việc đầu tư "manh mún" có thể dẫn đến lãng phí và không đáp ứng được tốc độ gia tăng phương tiện trong tương lai.

Sáng 11/5, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP) loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ.

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, lực lượng Hải quan, Biên phòng, Công an và Quản lý thị trường đồng loạt ra quân tăng cường kiểm tra, kiểm soát từ biên giới, cửa khẩu đến thị trường nội địa nhằm ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nhiều đường dây, vụ việc quy mô lớn đã bị phát hiện, xử lý, góp phần bảo vệ doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Văn phòng Trung ương Đảng về việc thẩm định các kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải liên quan đến những thay đổi trong quy định bảo hành và bảo trì công trình giao thông. Sau khi tham vấn ý kiến từ các hiệp hội, nhà thầu và cơ quan chuyên môn, Bộ Xây dựng đã đưa ra những đánh giá chi tiết, bác bỏ các đề xuất chính của doanh nghiệp này.

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Ngày 11/5, cơ quan CSĐT (Phòng CSKT) Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Văn Hải (SN 1973; ngụ ấp Phụng Quới, xã Thạnh An, TP Cần Thơ); khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Vũ Thanh Thủy (SN 1985; ngụ phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh) về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả”.

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Chiều 11/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết: Được cán bộ công an và gia đình vận động, giải thích về chính sách khoan hồng của pháp luật, Lê Ngọc Tường Vy (SN 2008, ngụ xã Châu Thành, tỉnh Tây Ninh) đã ra đầu thú về hành vi giết người.

HĐND TP Hà Nội bầu đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và đồng chí Bùi Duy Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ chức Phó Chủ tịch UBND TP nhiệm kỳ 2026-2031.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/5 đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, làm tiêu tan hy vọng sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần giữa Mỹ - Israel và Iran, cuộc chiến đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran và Lebanon, làm tê liệt hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, Reuters đưa tin.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文