"Đu trend" và cái gốc của hỗn loạn thông tin

08:02 29/11/2018
"Trend", một từ tiếng Anh mà có lẽ chúng ta đã quá quen. Nó là "xu hướng", là "thịnh hành" và ở thời đại mạng xã hội này, nó chính là "yếu quyết" của những người sản xuất nội dung trên mạng xã hội. 


Hiếm có ai viết nội dung trên mạng xã hội mà không bám vào "trend", bởi nhờ có "trend" thì mới có người đọc, có nhiều "likes", lắm "followers", mau nổi tiếng và dễ kiếm thêm tiền nhờ làm quảng cáo. Và việc bám vào "trend" ấy đã được chính cộng đồng mạng xã hội đặt cho một cái tên rất bắt tai là "đu trend".

Thực tế, "đu trend" chẳng có gì là xấu bởi trước một điểm nóng thông tin, ai cũng có quyền được bàn luận, tham góp ý kiến, đánh giá và nhận định. Quyền cá nhân là thứ không thể bị cấm cản, hay lên án, nhưng khi sự lạm dụng quyền cá nhân để tạo nên những hiệu ứng sai lệch thì lại rất cần phải được tỉnh táo phê phán.

Đặc biệt, khi bắt đầu có tình trạng chính thống hoá các nội dung "đu trend", tức là có những nội dung viết ra đọc rất "vào" nhưng thông tin lại sai lệch và được các tờ báo chính thống đăng lại. Tiếng nói trên mạng xã hội có thể là đơn lẻ, còn tiếng nói trên một tờ báo thì lại hoàn toàn khác.

Một ví dụ khá điển hình là khi xu hướng người dùng rộ lên về bộ phim mới mang tên "Bohemian Rhapsody" về cố danh ca Freddie Mercury của band nhạc Queen thì lập tức có hàng loạt bài viết trên facebook về Freddie Mercury.

Có một bài viết trên facebook dẫn giải rằng, khi đoàn làm phim gặp người bạn thời thanh niên của Freddie Mercury là Mary Austin và muốn hỏi về quan hệ giữa bà và Freddie là gì, Mary Austin chỉ trả lời "OK". Thực tế, cái "OK" mà Mary Austin nói không phải là "OK" thông thường. Bà đã đưa cho người phỏng vấn một cuốn tạp chí, số ra ngày 17/3/2000 mà bà lưu giữ làm kỷ niệm.

Trong số tạp chí ấy, bà đã trả lời phỏng vấn về mối quan hệ giữa mình và Freddie Mercury, lần đầu tiên và duy nhất cho tới nay. Tên của tạp chí ấy là "OK". Hàm ý của Mary Austin là "Hãy đọc tạp chí OK này" chứ không phải là im lặng và chỉ trả lời "OK".

Đó chỉ là một sai lệch thông tin rất nhỏ trong vô vàn sai lệch thông tin mỗi ngày được các "đu trend viên" tung ra trên mạng xã hội. Cái nguy hiểm hơn là mỗi chúng ta, có thể có khả năng về ngôn từ để diễn đạt điều gì đó một cách hấp dẫn, nhưng không  có khả năng hiểu biết hết mọi thứ.

Nhưng "xu hướng" thông tin thì đa dạng, nhiều tầng lớp, nhiều lĩnh vực mà có nhiều lĩnh vực chỉ có chuyên gia thực thụ mới có thể có ý kiến. Song, khi dư luận bắt đầu tin vào cá nhân bằng số đếm trên "likes", "comments" và "followers", nghiễm nhiên họ cho rằng các thông tin mà những người tạo nội dung theo xu hướng luôn là chuẩn mực.

Từ đó, chuẩn mực xã hội ngày càng lệch chuẩn.

Vậy thì nhiệm vụ của người đọc hôm nay đã vất vả hơn rất nhiều. Giữa một rừng xu thế đa chuyên môn, chúng ta cần phải nhận diện rõ ai là chuyên gia, ai là những kẻ xu thời câu lợi không hơn không kém. Không thể đặt niềm tin vào thông tin của những kẻ xu thời câu lợi, bởi mỗi lần chúng ta đặt niềm tin, chia sẻ nó, chúng ta lại tạo cho nó thêm cái vẻ đáng tin đầy nguy hiểm.

Rất may, facebook bắt đầu chuyển hướng, bằng cách tăng cường hỗ trợ cho các câu chuyện cá nhân hơn là các nội dung thông tin xu hướng như đã và đang tồn tại. "More story, less feeds" (nhiều câu chuyện hơn, bớt đưa chuyện lại) là chủ trương của facebook hiện nay. Mỗi người dùng sẽ càng phải cá nhân hoá câu chuyện của họ hơn bởi chính facebook cũng nhận ra rằng, tác động tiêu cực của những kẻ xu thời đu "trend" là kinh khủng đến mức nào.
Văn Đoàn

Ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết Bính Ngọ 2026), khi dòng người từ các địa phương đồng loạt trở lại Thủ đô sau kỳ nghỉ dài ngày, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hà Nội đã triển khai đồng bộ các phương án nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, không để xảy ra ùn tắc kéo dài.

Thương mại toàn cầu vốn đang cần một nhịp ổn định hơn, nhưng mức thuế nhập khẩu phổ quát 15% của Mỹ đang buộc nhiều nền kinh tế bước vào một vòng cân não mới giữa lợi ích kinh tế và nguyên tắc luật lệ. Quyết định này được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ngày 21/2, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn gói thuế quan diện rộng trước đó vì vượt thẩm quyền.

Các lực lượng chức năng vừa tìm thêm 4 thi thể trong vụ lật tàu chở khách khiến 6 người mất tích tại hồ Thác Bà, Lào Cai. Như vậy, tính đến chiều 22/2, Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp cùng các lực lượng chức năng  tìm thấy 5 thi thể trong vụ tai nạn giao thông làm 6 người mất tích trên hồ Thác Bà. 

Chiều 22/2, liên quan đến vụ nhóm du khách bị đuổi đánh ở Vũng Tàu, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa thi hành Lệnh bắt khẩn cấp đối với 2 đối tượng để điều tra về hành vi Gây rối trật tự công cộng; đồng thời tiếp tục củng cố chứng cứ để xử lý đối tượng còn lại.

Trưa 22/2, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế (CSKT) Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong quá trình mở rộng điều tra vụ án “Gây ô nhiễm môi trường” tại Công ty TNHH Lộc Thịnh (thôn Liên Trì Tây, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi)), Cơ quan CSĐT đã phát hiện thêm dấu hiệu tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nên quyết định khởi tố bổ sung bị can Phạm Văn Lộc, Giám đốc Công ty này, về tội “Trộm cắp tài sản”.

Trong khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường bộ, Đại uý Lê Đăng Hùng đã bị đối tượng điều khiển phương tiện lao thẳng vào tổ công tác nhằm bỏ chạy, khiến đồng chí Hùng bị thương.

Bộ Quốc phòng Australia ngày 22/2 ra thông cáo cho biết, tàu ngầm hạt nhân HMS Anson của Anh đã cập cảng HMAS Stirling (Tây Australia) để thực hiện đợt bảo dưỡng đầu tiên đối với một tàu ngầm hạt nhân Anh tại Australia. Sự kiện này đánh dấu bước tiến lịch sử trong năng lực vận hành và bảo dưỡng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Canberra trong khuôn khổ AUKUS - cơ chế hợp tác an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ.

Reuters ngày 22/2 dẫn các nguồn thạo tin cho biết, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng mức thuế nhập khẩu toàn cầu từ 10% lên 15%, Bộ trưởng Thương mại Pháp nhấn mạnh rằng Liên minh châu Âu (EU) có "các công cụ” để phản ứng và đang trao đổi nội bộ với Ủy ban châu Âu cùng các nước thành viên.

Ngày Mùng 6 Tết, ngày nghỉ cuối cùng của Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường cả nước cơ bản trở lại trạng thái bình thường. Hầu hết cửa hàng tại chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi đã mở cửa hoạt động; nguồn cung hàng hóa phong phú, đặc biệt là rau, củ vào vụ thu hoạch sau kỳ nghỉ.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文