(Đọc trường ca "Gửi" của Thy Nguyên, NXB Hội Nhà văn 2021)

Đa đoan chìm nổi phận người - Nhà văn

16:45 24/09/2021

Một sớm heo may tôi nhận được tập trường ca của nhà thơ Thy Nguyên, đọc một mạch với nhiều cung bậc cảm xúc. Thông điệp "Gửi" trong mỗi dòng thơ đầy trách nhiệm của Nhà văn trước cuộc đời đầy biến động. Trường ca của Thy Nguyên có độ dầy 94 trang gồm 36 khúc ca đã chạm đến miền sâu thẳm nhất trong trái tim người yêu thơ. "Gửi" đưa người đọc tiếp cận đến một tầng cao hơn của cảm xúc đó là trách nhiệm của người cầm bút trước những trang viết cuộc đời.

Tôi đã đọc 36 khúc ca liền mạch không dứt. Lời đề từ của tập trường ca chứa đựng nội dung xuyên suốt trong toàn bộ các khúc ca. Đó là trách nhiệm của người nghệ sĩ: "Người họa sĩ chọn/ cái chết trên toan/ anh nếu là nhà văn/ hãy một lần viết như chú ngựa già thổ tuyết/ trên sa mạc đời mình...". Ở đây ta gặp Nhà thơ, Anh, Tôi, Chúng ta; nhà thơ không đơn thuần bộc lộ xúc cảm, cái tôi cá nhân như trong thơ mà ta vẫn gặp mà từng con chữ đều khảm khắc vào trái tim người đọc rồi rung ngân nỗi đời. Trái tim người nghệ sĩ đã cháy hết mình để hiến dâng cho cuộc đời này, như con tằm miệt mài nhả tơ rút gan rút ruột rồi bỗng chốc rơi vào bi kịch của con thiêu thân. Anh, Tôi, Chúng ta được thức tỉnh ý thức cá nhân, có trách nhiệm với những gì mình sáng tạo ra. Vo cơn đau vào từng xác chữ để thả xuống dòng trôi mê đắm thượng nguồn.

Lạo xạo quá khứ, tương lai và tin yêu bất động: "Không ai gọi tên sự thật/ không ai ôm sự thật/ chỉ đôi vai mẹ/ rung lệch trời chiều". Lời thơ rát bỏng đầy góc cạnh có lúc như cứa vào dây thần kinh cảm xúc bỗng chốc bay bổng rung ngân. Có lúc sởn tóc gáy, có lúc sục sôi tuôn trào rồi đột nhiên lắng đọng, xót xa đau đớn trước thế cuộc khát khao vuông tròn trong trái tim người nghệ sĩ đa đoan.

Nhà thơ Thy Nguyên và bìa tập thơ trường ca "Gửi".

Xuyên suốt 36 khúc ca điệp khúc "Nhà văn" được khắc họa đầy ấn tượng với cách thể hiện mới mẻ. Những thông điệp nhức nhối trong xã hội được tái hiện và phản ánh chân thực. Một bức tranh đa màu của cuộc sống hiện lên sống động. Thy Nguyên không né tránh những vấn đề nổi cộm, những vấn đề nhạy cảm. Cuộc sống được hiện lên trong từng con chữ lấp lánh tin yêu. Không tô màu hay bôi đen hiện thực mà tác giả chỉ tái hiện những gam màu vốn có bằng một cảm xúc chân thực thấm đẫm chất nhân văn, nhân hậu nữ tính mà không kém phần mạnh mẽ. "Những dòng sông cá tôm đã chết/ biển bạc đầu suy tư mệt mỏi".

Con người trở nên hèn nhát và bất lực trước hư danh rỗng giả bạc tiền. Lòng tham và sự vô cảm giương mắt, mở mày. Trong cơn nhớ mùa đông tôi thèm sự ấm áp chở che, tôi tìm về nơi bình yên, nơi ấy là mẹ và bậc thềm thân quen ngóng đợi. Tác giả đã trải lòng mình trong hồn chữ xuyên thấu tâm can người đọc: "Nhà văn/ con ngõ tối, sáng đèn góc chợ/ người lái buôn gặm chiến mã sắt/ ghệch đầu cuốn chiếu/ đôi mắt trẻ mồ côi thiếu mẹ/ ngủ phục bên hè/ ước mơ chúng bay nhảy/ về cánh đồng cỏ ngọt anh có biết không?". Sứ mệnh cao cả nhà văn không chỉ là tái hiện mà cao hơn thế là đánh thức lương tri, là sự cứu rỗi khơi gợi và vun đắp niềm tin tình yêu và hi vọng vào nhưng điều tốt đẹp. Tác giả cho ta thấy bi kịch mà nhà văn chân chính là sự đơn độc, một câu hỏi xoáy sâu vào lòng người đọc: "Nhà văn/ anh đơn độc/ hay sự đơn độc cô lập anh?".

Trong mỗi khúc ca đều được biểu đạt bằng ngôn ngữ giàu tính tạo hình: "Nhà văn/ nếu anh viết bằng hốc mắt/ lời mật ngôn cong góc đình làng". Không chỉ còn là những tiếng rên siết, quằn quại bi thương của những phận người yếu thế dưới đáy của xã hội. Sự tụt dốc băng hoại đạo đức, tàn phá lương tri và phẩm hạnh. Có lúc ta tưởng như đi vào bế tăc nhưng rồi lại vụt sáng bằng ngon lửa của trái tim Đankô: "Nhà văn/ hãy viết bằng ngọn lửa/ trải cô độc mình bằng ngọn lửa/ hãy biến lời anh thành ngọn lửa/ thiêu cháy những hỗn mang". Lúc này Nhà văn; Tôi; Chúng ta hòa làm một để trở về thuở nguyên sơ, tìm về giá trị đích thực, chân lý giản dị của cuộc sống này đó là trở về cánh đồng bình yên. Nơi mẹ biển khơi cho ta gột rửa. Mọi sân si, hận thù, ganh ghét rồi sẽ hư vô: "Chúng ta/ như mặt hồ/ đựng nỗi sầu nhân thế/ im lặng mãn khai". Hãy khóc đi đừng giấu che giọt lệ. Để cuộc đời vơi bớt sầu bi. Chúng ta được trở về với bản ngã của chính mình: "Hãy kêu tiếng kêu của ngọn đuốc/cháy một đời rừng/ chảy một đời sông/ cho tôi …được khóc…".

Khép lại 36 khúc ca vẫn là dư vang của sự khát khao hòa quyện Nhà văn, Tôi và Chúng ta đầy ám ảnh. Mạch cảm xúc luôn trào dâng đánh thức lương tri con người. Đặc biệt với người cầm bút càng cần đó là trung thực với chính lương tri của mình để mở toang cả bầu trời đúng sai, thật giả. Trường ca "Gửi" chính là tiếng nói cất lên từ sâu thẳm con tim vang động sâu thẳm tâm tư, cho ta thấy những mảng màu sáng tối của cuộc sống này, ở đây những phận người được soi rọi để đánh thức và gột rửa. Tác giả luôn làm chủ được ngòi bút nên không sa đà vào dài dòng diễn ngôn. 

"Gửi" của Thy Nguyên cho ta thấy một tâm hồn của người phụ nữ đã đằm chín đầy mê đắm. Đó như  sự quyến rũ và dịu dàng của mùa thu cho ta lắng lại để trân quý những điều bình dị bên mình. Tập trường ca "Gửi" đến người đọc thông điệp Nhà văn là người có vai trò khơi và đốt lên ngọn lửa soi đường, là mảnh đất gieo lên những mầm yêu thương và vẻ đẹp con người bất diệt.

Vũ Lệ Hương

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文