Bay trong đèo mây

12:00 23/06/2014
Người xưa nói đèo Hải Vân là đèo mây, tạo nên một đường mây trắng bay suốt chiều dài 20 cây số. Vào những ngày hè thì mây dông, sấm sét kinh hoàng, cùng những tia chớp rạch xé bầu trời. Còn mùa đông u ám, mây phủ kín tầng tầng, lớp lớp, mưa giăng khắp lối. Người xưa đã viết, ngọn núi này khí át sông Ngân, thế nuốt bờ biển, tầng đá trập trùng khó vịn, cây cối sum suê rợp bóng, sóng vỗ ầm ầm như tiếng sấm vang trời, suối chảy rào rào như mưa từ lưng trời đổ xuống…

Những hồn ma quanh quẩn

Đèo mây Hải Vân đã hình thành hơn 700 năm qua, với nhiều câu chuyện ma quái được tích lại ngày mỗi ngày. Nhiều miếu thờ cho những hồn ma chết mất xác, rải rác trên con đèo này. Tôi đi trong một ngày mây bay như đuổi bắt nhau, từng lớp, từng lớp như dòng suối mây đổ từ trên ba đỉnh núi của dãy Trường Sơn hùng vĩ chạy ngang ra biển. Có hai luồng gió, từ biển thổi vào và từ trên núi tràn xuống, nên các khối mây cứ bay quanh quẩn suốt dọc con đèo. Thấp thoáng, phút chốc tôi lại thấy một miếu nhỏ thui thủi bên đường. Nó âm u trong mây. Chúng tôi đi trong cảm giác rờn rợn, bởi mỗi cửa miếu bé nhỏ cứ như có mắt người hốt hoảng nhìn theo.

Nhiều người còn nhớ, trước năm 2005 chưa có đường hầm Hải Vân thì hầu hết mọi loại xe đều phải đi qua con đèo này. Phía Bắc của đèo bắt đầu từ cầu Lăng Cô thuộc tỉnh Thừa Thiên - Huế đi lên. Ở gần đầu cầu còn có trạm ga Lăng Cô điều dẫn tàu hỏa đi chênh vênh bên biển, rồi chui qua những cái hầm xuyên núi trên cao. Đó là con đường sắt luôn luôn ẩn giấu những điều bất trắc mỗi khi vượt đèo Hải Vân đi về phương Nam. Còn những chuyến xe tải và hành khách qua đây ai cũng thốt lên những lời cảnh báo cho sự hiểm nguy, nhất là vào đêm tối. Chuyến đi nào đã nhỡ, không thể đừng được mới đành vượt đèo Hải Vân vào buổi tối. Không những đèo cao, tới đỉnh là 500m, lại còn khúc khuỷu những đường rẽ bất ngờ. Hơn nữa, mây bao phủ dầy đặc, nhiều khi không nhận rõ đường đèo, cho dù đèn chiếu sáng và đèn gầm cùng bật lên. Nhiều cánh lái xe liều phải đi cũng lò dò từng mét trong những khối mây dày đặc trên đèo.

Chợ trên đỉnh đèo Hải Vân.

Lão ông Nguyễn Văn Thọ, người chuyên chăm lo những ngôi miếu trên đèo thuộc phía bắc, từ Lăng Cô đi lên. Ông chứng kiến nhiều thảm họa đã xảy ra. Nhiều lái xe đi ban ngày cũng không thoát khỏi hiểm họa nếu không tập trung bám đường sát núi để đi. Có người uống rượu, có người mệt vì đường dài không làm chủ được tay lái đều gây tai nạn. Trước kia, không ngày nào cánh lái xe không bị tai nạn, người chết, người gãy tay chân vì xe đổ là chuyện thường. Chính vì thế, nhiều người đã mất xác dưới chân đèo. Do vậy, nhiều người qua đây muốn cầu sự an toàn thường phải thắp hương cho các ngôi miếu dọc đường. Những ngôi miếu nhỏ như những oan hồn nhắc nhở cho bất kể ai muốn đi qua đây.

Ông nói, tuy giờ cánh xe tải, xe khách buộc đi qua đường hầm nên đèo Hải Vân bớt đi những ngôi miếu, nhưng vẫn còn nguyên những hiểm nguy cho mọi người. Ấy là chưa nói, sau gần 10 năm có đường hầm Hải Vân, vẫn có những ngôi miếu nhỏ mọc lên để cầu hồn cho những sinh linh bé nhỏ bị bỏ rơi trên đèo. Đó là những đứa mới được sinh ra của những mối tình tội lỗi. Ông Thọ được gọi là ông từ cho những ngôi miếu thờ chung cho những sinh linh đau khổ đó. Không ngày nào ông không đi lau dọn cho những ngôi miếu dọc đường. Mỗi nén hương là mỗi lời cầu an cho những oan hồn còn vương vấn nỗi sầu nhân thế. Chả thế tôi chợt nhớ đến câu ca dao xưa ghi dấu tâm cảm của những người đã cả đời gắn bó với nơi này: “Chiều chiều mây phủ Ải Vân. Chim kêu gành đá, gẫm thân lại buồn”.

Bức ảnh lãng mạn trên đỉnh đèo

Mọi chuyện bỗng trở nên bừng sáng hơn khi xe chúng tôi leo tới đỉnh đèo. Bỏ lại phía sau, những hồn ma quanh quẩn; phía trước là mây bay trong veo, từng cụm ôm lấy mặt người, phả vào làn da mát lạnh. Tôi sững người nhìn cửa Ải Vân Quan, cổ kính và linh thiêng, dấu ấn của một thời chinh chiến. Có thể coi đây là trạm gác đầu tiên án ngữ giữa đỉnh đèo, nơi cao nhất. Cửa ải này có từ thời Trần, nhưng sau này vua Minh Mạng cho sửa và xây lại từ năm 1906, với những hàng chữ khắc bằng đá xanh. Cổng hướng về phía kinh đô Huế khắc 6 chữ: “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”. Còn cổng hướng về phía Quảng Nam ghi: “Hải Vân Quan”. Vào những năm sau này, khi giặc Pháp chiếm giữ đã cho xây ở đây mấy đồn bốt và căn cứ quân sự. Hiện ụ lô cốt của đồn Nhất vẫn còn gần như nguyên vẹn trở thành dấu tích trăm năm như một chứng nhân lịch sử một thuở ông cha ta đánh giặc và giữ nước, giành độc lập cho Tổ quốc.

Chúng tôi đang mải mê ngắm những viên gạch còn giữ được nét u trầm của màu son cùng rêu mốc của thời gian và mây phủ thì có một đoàn thanh niên trẻ phóng xe lên đỉnh đèo. Họ cười nói và kéo nhau lên trên đỉnh cao và những ngôi nhà hoang chụp ảnh. Nhưng bất ngờ hơn chúng tôi thấy có nhóm người đưa đôi bạn lên chụp ảnh cưới. Trong đoàn có ca sĩ trẻ Bảo Mân, nữ sinh viên Nhạc viện Huế cùng đi. Ca sĩ nói họ từ Huế lên, cách đỉnh đèo 80km, muốn lên chụp ảnh cưới cùng những làn mây bay trên đỉnh đèo. Nhưng thật thú vị, đôi bạn sắp cưới phát hiện ra chiếc lô cốt ở trên cao, họ muốn trèo lên để ghi lại những phút giây lãng mạn nhất trong đời.

Phải vất vả lắm cô dâu trong váy trắng mới leo lên được mâm pháo của lô cốt cũ. Một độ cao chênh vênh, trống trải không có một điểm tựa trong làn mây bay. Nếu không có can đảm chắc cô dâu không thể đứng lên được. Và còn ôm lấy vai chú rể chú rể nữa chứ. Từng khối mây đang ùa tới. Tôi đoán, chắc lúc này hai đôi mắt của họ đã trao gửi giây phút ân ái nhất, thắm thiết và thân thương xiết bao. Gió thổi mạnh hơn. Nhưng họ vẫn đứng vững. Có lúc cả hai còn rời nhau và giơ hai tay lên cao. Tôi có cảm giác mình cũng bay lên cùng họ trong làn mây trắng. Tôi nhận thấy, dường như ai có máy ảnh đều hướng về đôi trai gái này, chụp với nhiều góc độ khác nhau. Riêng hai tay ảnh người nước ngoài thì luôn mồm thốt lên: “Beautiful…!” (Thật tuyệt!) và liên tục bấm máy. Phải nói đây là giây phút lãng mạn của tất cả những ai đang có mặt trên đỉnh đèo này.

Bỗng nhiên có tiếng còi tàu hỏa vọng lên. Tôi hình dung ra đó là tiếng còi vui reo khi đoàn tàu vừa vượt khỏi 6 chiếc hầm xuyên qua núi. Bất ngờ tôi nhìn thấy đôi mắt của ca sĩ Bảo Mân sáng lên. Như có linh tính mách bảo, cả hai chúng tôi đều nghĩ tới bài hát “Tàu anh qua núi” của cố nhạc sĩ Phan Lạc Hoa, do NSND Thanh Hoa hát cách đây gần 40 năm. Một giai điệu gió ngân rung. Nhịp tàu hối hả vọng lên. Không biết ca sĩ Bảo Mân có hát hay không mà lời ca tràn ngập niềm vui bay lên. Tôi âm thầm hát theo: “Con tàu Việt Nam đi suốt bồn mùa vui. Qua đèo Hải Vân mây bay đỉnh núi. Nhớ thương nhau em chờ anh tới. Mà tàu anh đi vượt qua núi cao. Trời quê hương trong xanh như lời hát…”. Một vạt mây bay quấn bên bờ vai Bảo Mân. Nàng nghiêng mình như đang trao niềm cảm xúc theo tiếng còi hối hả. Có lẽ đúng là nàng hát, cái câu: “Là yêu nhau mấy suối em cũng lội - Là yêu nhau mấy núi em cũng trèo…”.

Khúc rẽ trên đèo.

Nhưng cuối cùng tôi lại có thêm nỗi ngạc nhiên khi chính ca sĩ Bảo Mân kể về một chiến tích xưa mà quân và dân hai bờ Bắc và Nam của đèo Hải Vân đã cùng tiến công đồn bốt trên đỉnh đèo. Đó là trận đánh đồn Nhất mà giặc Pháp đã cắt cử hai trung đội Âu-Phi chiếm giữ trên cao. Đó là câu chuyện của năm 1952 đã xảy ra. Toàn bộ quân địch ở đây đã bị tiêu diệt. Trong đó có tên quan hai Pháp đầu hàng và bị bắt sống tại trận. Bảo Mân đã được nghe người ông mình kể lại từ khi còn bé. Đến nay cô vẫn nhớ. Chính vì thế, cô ca sĩ này đã nảy ra sáng kiến đưa bạn mình lên chụp ảnh cưới. Thật kỳ ảo. Thật bay bổng. Ai cũng như đang trôi trên đường mây vậy. Trôi trong làn gió. Trôi trong tiếng nhịp tàu qua núi. Bức ảnh cô dâu và chú rể cao vợi trên bầu trời xanh cùng với những làn mây bay phía chân đèo mới đẹp làm sao. Tôi thấy mình cứ mụ mị đi trong vẻ đẹp hoang dã đó. Đôi trai gái như thiên thần bay trong bầu trời vậy. 

Một bình minh mang theo

Có người nói, nếu đèo Hải Vân được ví là chiếc đòn gánh thì hai đầu gánh chính là bãi biển Lăng Cô về phương Bắc và bãi biển Đà Nẵng về phương Nam. Riêng ba ngọn núi của nhánh Trường Sơn kéo thẳng tới bờ biển đã tạo thành tấm phên dậu, như bức trường thành phân hai miền khí hậu Bắc miền Trung và Nam miền Trung thật khác nhau. Trong khi bên phía Bắc đèo đổ gió heo may, hiu quạnh, thì bên kia gió Nam đèo lại mát mẻ, dạt dào. Chính vì thế mà hai bãi biển dưới chân đèo Hải Vân cũng có vẻ đẹp riêng biệt. Nếu bãi biển Đà Nẵng sôi động và nồng nhiệt bao nhiêu thì bãi biển Lăng Cô rụt rè và diễm lệ bấy nhiêu. Tôi bỗng nhớ đến câu thơ của thi sĩ Bùi Giáng viết tặng cho một bạn thơ sinh sống ở Lăng Cô rằng: “Một bình minh mang theo. Một hoàng hôn cô tịch. Những sóng nước trong veo…”.

Đúng vậy, tôi cùng hàng trăm du khách đều giật mình dừng chân ở cuối đèo để ngắm bãi biển Lăng Cô. Dường như tất cả đều im lặng, giữ cho sự cô tịch, mê hồn của một miền cát trắng, nước trong xanh. Hình như sóng cũng khẽ mơn man ru bờ cát ngủ. Những con thuyền cũng mê đi trong sự im lặng dưới chân đèo. Bất ngờ một làn mây trườn từ trên núi Hải Vân xuống. Nhưng rồi nó cũng dừng lại bên vách núi để in bóng cùng “một bình mình mang theo” đang long lanh dưới biển xanh ngăn ngắt tự muôn đời

Chung Tử

Trong chương trình “Mãi mãi niềm tin theo Đảng” vào tối 16/1 – chương trình chính luận nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng, hướng tới Đại hội XIV của Đảng, ca sĩ Anh Tú tạo nhiều bất ngờ khi giới thiệu đến công chúng ca khúc mang tên “Thưa Đảng” do chính anh sáng tác.

Trước thềm trận bán kết Vòng chung kết U23 châu Á, cái tên U23 Trung Quốc mang đến nhiều suy ngẫm lẫn tò mò. Không hào nhoáng, không áp đảo về mặt thế trận, đội bóng trẻ đến từ Đông Á lại lặng lẽ tiến sâu bằng một con đường khác biệt: phòng ngự đến tận cùng và chắt chiu từng khoảnh khắc sinh tồn. Đó không phải là lối chơi hấp dẫn, nhưng lại là một bài toán thực sự hóc búa cho bất kỳ đối thủ nào, trong đó có U23 Việt Nam.

Giữa trùng khơi, trong nhịp sóng vỗ nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc, hơn 1.900 người dân cùng các lực lượng vũ trang trên đặc khu Thổ Châu (tỉnh An Giang) đang hân hoan, tin tưởng hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của dân tộc mà còn mang theo bao mong muốn, kỳ vọng về một cuộc chuyển mình lịch sử cho Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình.

Thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, Công an tỉnh Điện Biên vừa bắt 1 đối tượng, tang vật thu giữ 10 bánh ma túy.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có những chuyển dịch phức tạp, Greenland giờ không chỉ là một hòn đảo tự trị băng giá xa xôi của Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump gần đây thường xuyên khẳng định, Mỹ phải kiểm soát Greenland để chống lại mối đe dọa từ các đối thủ ở khu vực Bắc Cực. Đặc biệt, với sự xuất hiện của hệ thống Vòm Vàng và hệ thống vũ khí hiện đại, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Những ngày gần đây, dư luận cả nước đặc biệt quan tâm đến thông tin báo chí phản ánh việc xuất hiện một ngôi nhà rường bằng gỗ dựng ngay trước cổng vào bửu thành của Lăng Hoàng thái hậu Từ Dụ, đồng thời một cổng gỗ dạng tam quan cũng được dựng ở khu vực phía ngoài Lăng vua Thiệu Trị. Cả hai công trình đều do Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế cho xây dựng, với lý do “phục vụ hương khói, nghi lễ” và được thực hiện từ nguồn xã hội hóa.

Với 88 ca ghép gan cho bệnh nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương hiện là đơn vị có số ca ghép gan nhi nhiều nhất tại Việt Nam, trong đó có những ca đòi hỏi kỹ thuật khó. Sau mỗi ca ghép thành công là một tương lai được viết lại, một cuộc đời được hồi sinh từ lòng nhân ái của người hiến và gia đình, cùng sự tận tâm, nỗ lực của các y bác sĩ. Ca ghép thứ 88 được thực hiện cuối năm 2025 là dấu mốc quan trọng đánh dấu lần đầu tiên Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện thành công ca ghép gan từ người hiến chết não cho bệnh nhi 3 tuổi bị teo đường mật bẩm sinh.

Ngày 18/1, Ban Quản lý dự án Chương trình phát triển các đô thị loại II (thuộc Sở Tài chính TP Huế) cho biết, đã ban hành quyết định xử phạt Công ty Cổ phần 479 Hòa Bình với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng do vi phạm tiến độ hợp đồng tại gói thầu số 28 nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ và xây dựng tuyến đường 100m nối khu đô thị A-B thuộc khu đô thị An Vân Dương.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文