Cảnh sát xưa và nay khác nhau như thế nào?

17:22 28/06/2017
Lực lượng cảnh sát hiện đại là một tổ chức được thành lập tương đối gần đây. Vào những năm 1800, khi đó cảnh sát mặc đồng phục, được trả lương và bắt đầu thực thi luật pháp ở Mỹ và Anh. Cảnh sát trong các xã hội cổ đại thường là các vị quan huyện hoặc lực lượng an ninh tư nhân do các lãnh chúa giàu có thuê. Ngoài ra, người dân còn dùng bạo lực để tự giải quyết tranh chấp khi có mâu thuẫn xảy ra.


Trong khi La Mã và Ai Cập cổ đại cũng có những lực lượng có thể được coi là cảnh sát. Nhưng hình ảnh và công việc của họ rất khác so với những gì chúng ta quen nhìn thấy nơi người cảnh sát ngày nay. Trên thực tế, kể từ khi lực lượng cảnh sát hiện đại ra đời, rất nhiều nỗ lực đã được thực hiện để thay đổi hình ảnh của cảnh sát, thường là sự đổi mới đồng phục hoặc nhiệm vụ thực thi.

Giờ đây, chúng ta cùng tìm hiểu hình ảnh và nhiệm vụ của cảnh sát cổ đại và hiện đại khác nhau như thế nào.

Dân quân địa phương là cảnh sát

Dân quân địa phương là cảnh sát.

Đối với phần lớn lịch sử nhân loại, việc thực thi pháp luật do lực lượng dân quân địa phương đảm nhận. Tây Ban Nha đã có một lực lượng cảnh sát bài bản vào cuối những năm 1400, nhưng họ thực chất là những lính đánh thuê được nhà vua trả lương. Thời Trung cổ, Anh và Pháp đã có lực lượng cảnh sát buổi sơ khai, nhưng hầu hết là những công chức không được trả lương và ít quyền hành.

Cảnh sát Ai Cập huấn luyện khỉ bắt ăn trộm

Tham khảo từ các chữ tượng hình Ai Cập cổ đại, chúng ta biết đến một lực lượng cảnh sát bài bản được thành lập sớm nhất. Các chợ trời ở Ai Cập cổ đại, các đền thờ và nhà của những lãnh chúa giàu có được bảo vệ bởi đội cảnh sát này. Đặc biệt, những cảnh sát này thậm chí còn huấn luyện khỉ để bắt ăn trộm. 

Cảnh sát Ai Cập huấn luyện khỉ bắt ăn trộm.

Vào thế kỷ 15 trước Công nguyên, Ai Cập có một lực lượng cảnh sát cao cấp được gọi là Medjay, nhiệm vụ của họ là bảo vệ biên giới vương quốc và cung điện.

Cảnh sát phòng cháy của La mã

Hy Lạp cổ đại có một lực lượng nô lệ nhỏ được vũ trang với tư cách cơ quan thực thi pháp luật. La Mã cổ đại đã thành lập một lực lượng gọi là Vigiles, hay "những người canh gác thành phố". Vigiles là nhóm người được huấn luyện bài bản, có tổ chức cao và được trả lương. Tất cả những người này xuất phát từ các nhóm dân quân địa phương chưa được tổ chức bài bản tồn tại trước đó.

Cảnh sát phòng cháy của La Mã.

Vigiles hoạt động chủ yếu như cảnh sát phòng cháy chữa cháy ngày nay. Ngoài ra, lực lượng này cũng có các chức năng cơ bản của cảnh sát, chẳng hạn như xử lý các trường hợp gây mất trật tự an toàn xã hội, bắt trộm và bảo vệ các tòa nhà công cộng.

Trong xã hội Trung Quốc cổ đại, quan huyện chính là cảnh sát

 Trong lịch sử hàng ngàn năm, việc thực thi pháp luật ở Trung Quốc cổ đại được thực hiện bởi các vị quan huyện. Các vị quan này phân bổ đều trên các tỉnh, họ được bổ nhiệm bởi các vị quan tỉnh và có thẩm quyền hạn chế. Các vị quan tỉnh này báo cáo lên quan tổng đốc, người được bổ nhiệm trực tiếp bởi hoàng đế. 

Trong xã hội Trung Quốc cổ đại, quan huyện chính là cảnh sát.

Các quan huyện làm việc dưới sự lãnh đạo của các quan tỉnh, nhiệm vụ của các quan huyện này là giải quyết các tranh chấp trong dân, thực thi luật pháp và điều tra tội phạm. Các nhiệm vụ mà hầu hết cảnh sát châu Âu không làm cho đến thời kỳ hiện đại. Điều này phản ánh nền chính trị tiến bộ của các triều đại Trung Quốc, một số quan huyện còn do phụ nữ đảm nhận.

Mô hình quan tri huyện làm cảnh sát đã lan rộng đến các nền văn hóa khác, bao gồm cả Hàn Quốc và Nhật Bản, và hình ảnh này vẫn tồn tại cho đến ngày nay.

Trước khi nước Anh có cảnh sát, người dân “tự xử” khi tranh chấp

Người dân “tự xử” khi tranh chấp.

Việc thực thi công lý thời Trung cổ ở châu Âu chủ yếu do người dân “tự xử”. Sau cuộc chinh phục của người Norman, triều đại Anglo-Saxon đã thành lập lực lượng cảnh sát khu phố. Họ là viên chức của các thị trấn, có nhiệm vụ ngăn chặn và trừng phạt những tên trộm cắp, bảo vệ tài sản người dân, đuổi những kẻ lang thang, giám sát việc cân đo đong đếm trong dân chúng. Những cảnh sát khu phố này là các tình nguyện viên, không được trả lương, tồn tại ở Anh mãi đến năm 1829.

(Còn tiếp)

Hoa Nam (theo Ranker)

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin. 

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文