Điều khiển… vi khuẩn để tạo giống bò nhiều thịt, ít khí thải

• Nông nghiệp cần thay đổi lớn

Không hề đơn giản

Việc can thiệp vào một loại vi khuẩn trong ruột bò có thể giúp con vật tạo ra lượng thịt nhiều hơn và ít gây ô nhiễm.

Con người không phải là động vật duy nhất có nhiều vi khuẩn hoạt động trong đường ruột. Nhiều loài cũng sở hữu các chuẩn vi khuẩn đa dạng trong đường ruột và đây là một phần không thể tách rời của quá trình tiêu hóa. 

Ở bò, vi khuẩn đường ruột có vai trò quan trọng đối với khả năng tiêu hóa thức ăn có nhiều chất xơ - nhưng các vi khuẩn này cũng tạo ra khí mê-tan, một loại khí gây hiệu ứng nhà kính. 

Tuy nhiên, các nhà khoa học nghĩ rằng họ có thể tác động đến các vi khuẩn trong ruột bò để giúp con vật tạo ra nhiều thịt hơn, đồng thời chất thải sẽ chứa ít khí mê-tan hơn.

Tuy nhiên, việc thay đổi vi sinh vật trong đường ruột một con vật không hề đơn giản. Ví dụ như ở con người, nếu chúng ta muốn thay đổi vi khuẩn trong ruột, trước hết chúng ta phải hiểu về vi khuẩn trong ruột, chúng tương tác với nhau như thế nào và vai trò của chúng ra sao? Đây là một quá trình khó khăn, đặc biệt là số lượng, chuẩn loại vi khuẩn ở những người khác nhau cũng không giống nhau.

Để vượt qua những thách thức này, Mick Watson, một nhà khoa học về động vật tại Đại học Edinburgh và nhóm của ông đã nghiên cứu vi khuẩn từ 43 cá thể bò Scotland thông qua các mẫu thức ăn đã tiêu hóa của chúng. 

Nhóm nghiên cứu đã sắp xếp các bộ gen của những sinh vật mà họ tìm thấy, khám phá ra vai trò quan trọng của mỗi loài vi khuẩn. Từ nghiên cứu này họ đã tìm thấy loại vi khuẩn tạo ra khí mê-tan (thông qua việc phân tích DNA), họ cũng phát hiện ra một loạt các enzyme tiêu hóa mới.

Các nhà nghiên cứu đã công bố các phát hiện của họ trên tạp chí Nature Communications. Ruột của bò, hoặc khoang dạ dày lớn nhất, được gọi là dạ cỏ. Kristi Cammack, giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Sông Tây của Đại học Nam Dakota, nói với NPR: "rất nhiều lần, trong khoa học động vật, chúng tôi nói rằng chúng tôi không thực sự nuôi bò, chúng tôi nuôi các vi khuẩn dạ cỏ". 

Watson và nhóm của ông hy vọng một ngày nào đó sẽ sử dụng sự hiểu biết của họ về vi khuẩn trong ruột bò để tạo ra một một chế độ ăn uống hợp lí hơn cho loài động vật này.

Đây không phải là nỗ lực đầu tiên khiến bò sản xuất ít khí mê-tan nhưng các nghiên cứu trước đây không tập trung thay đổi vi khuẩn trong bộ tiêu hóa của bò. Tuy nhiên, vi khuẩn tồn tại trong môi trường của chúng đều có lí do. 

Nếu một số vi khuẩn được hạn chế hoặc nhân số lượng lên thì có thể tạo ra ảnh hưởng cho các sinh vật khác sống cùng môi trường. Các cộng đồng vi sinh sống trong một sự cân bằng tinh tế và việc thay đổi tạo ra sự mất cân bằng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến vật chủ (ở đây là bò).

Một trong những thủ phạm chính làm trái đất ấm lên

Theo thống kê, khí thải từ vật nuôi trong các hộ chăn nuôi ở Anh mỗi năm đưa ra môi trường chiếm 4% khí thải carbon. Nó gấp 23 lần lượng carbon dioxide từ khí thải trong các ngôi nhà xanh. 

Chính phủ Anh cũng đã cam kết giảm lượng khí thải trên tới 38% vào năm 2018, bao gồm cả việc cắt giảm các loại khí gas từ các ngôi nhà xanh trong các trang trại. 

Nhưng bà Alistair Mackintosh, Chủ tịch Hiệp hội Gia súc, gia cầm và các trang trại cừu từ Cumbria đã cho hay, cắt giảm khí thải không có nghĩa là mang đàn bò ra khỏi các khu đồi. 

Hiện tại, diện tích các cánh đồng  tại Anh chiếm 60% diện tích đất đai, nhiều nơi không thể trồng cây và rau, vì thế, chỉ được dùng để xây dựng các ngôi nhà sản xuất khí gas để phát triển động vật hoang dã. 

Hiện nay, cũng cần phải nói rằng, các vùng đất trồng cỏ có thể chôn vùi lượng lớn các chất carbon, vì vậy cần phải quản lý hợp lý chúng, cách làm tốt nhất để đảm bảo hiệu quả và kinh tế là chăn thả gia súc trên đó.

Mới đây, chủ trang trại bò hàng đầu nước Anh Paul McCartney và các nhà nghiên cứu môi trường đã đồng ý cho ra đời loại bò mà thịt của chúng khi chúng ta ăn ít thải ra khí methane, chất khí làm ấm lên khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng cho rằng, khi Mỹ, Trung Quốc, Nga mà nuôi loại bò mới này cũng góp phần lớn vào việc giảm hiệu ứng nhà kính.