Lễ hội đâm trâu mừng năm mới của đồng bào Tây Nguyên

07:00 20/02/2015
Lễ hội đâm trâu của các dân tộc Tây Nguyên được tổ chức hằâng năm từ tháng 12 đến tháng 3 âm lịch, khi tất cả các mùa vụ trong năm đều đã thu hoạch xong. Người Ba Na gọi là x'trăng, người Cor gọi là xa-ố-piêu, người Lạch gọi là Pơru. Tuy mỗi dân tộc có cách gọi khác nhau nhưng ý nghĩa của lễ hội đâm trâu là để tạ ơn thần linh phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống no ấm.

Trong lễ đâm trâu, mỗi gia đình treo một giỏ thờ, giống như bàn thờ tổ tiên của dòng họ. Trong đó, vật dụng thờ cúng tín ngưỡng liên quan đến dòng họ mình như chén nhỏ, lao tre bôi huyết vật hiến sinh, vòng đồng trong nhà dài để cúng thần linh cho dòng họ mình. Không khí đâm trâu náo động và nhộn nhịp từ nhiều ngày trước đó. Bà con trong bản và cả người ngoài bản kéo đến vây thành vòng tròn chật kín quanh ba cây Nêu. Mấy năm trở lại đây, lễ hội đâm trâu mừng năm mới có sự hỗ trợ của Nhà nước nên thu hút nhiều thành phần, giới chức trong và ngoài địa phương tham gia.

Đội cồng chiêng thực hiện nghi thức trước khi đâm trâu.

Một linh vật không thể thiếu trong lễ đâm trâu là cây Nêu. Cây Nêu được xem là linh hồn của buổi lễ, nơi các vị thần bay về ngự chứng giám lòng thành của các con dân. Cây Nêu phải là thân cây muỗng cao, thẳng, trên đầu được chẻ thành nhiều ngọn xòe ra như bông lúa. Xung quanh trang trí các vòng tròn, những thẻ gỗ mỏng dài, những hình vuông tròn... Ba cây Nêu được chôn giữa bãi đất trống, xung quanh đắp thành một bờ đất cao hình tròn làm nền để Ban tổ chức thực hiện hoạt động đâm các con vật hiến sinh. Đoàn người đánh chiêng vừa gõ vừa kêu lên vài tiếng để đánh động thần linh chứng giám cho lòng thành của họ. Già làng đến gần rung nhẹ cây Nêu với ý nghĩa mừng thần linh, báo hiệu để thần linh về dự lễ. Lúc này, mọi người tụ tập ở nhà sàn uống rượu cần và đánh cồng chiêng rộn rã.

Trâu dùng để hiến tế phải là trâu đực tốt, khỏe, không bị dị tật. Nhà nào có trâu được chọn hiến sinh coi như phước phần không gì bằng, vui sướng mất mấy ngày. Sáng sớm, khi mặt trời lên bằng con sào, tất cả bà con trong buôn tập trung trước nhà cộng đồng (nhà Rông) hưởng ứng lễ đâm trâu mừng năm mới. Đội xạ thủ phóng lao là những chàng trai trẻ khỏe, vạm vỡ, được tuyển lựa khắt khe từ hàng trăm thanh niên trong bản.

Đầu tiên là màn thắp hương khấn vái, đọc thần chú của già làng gọi thần linh về trong không gian nghi ngút, trầm lắng và linh thiêng. Sau đó đến phần "hóa kiếp" để trâu về với các vị thần. Già làng cầm dao nhọn chọc phập phập vài cái vào mình trâu, khi nào máu phun ra mới ngừng. Vì con trâu từ lâu luôn được xem là người bạn thân thuộc của con người trong việc đồng áng, nên dân tộc Bu Nơr có hẳn một bài lễ khóc trâu để tỏ lòng thương tiếc:

Trâu à, trâu ơi
Ta thương trâu lắm

Ta nuôi trâu đã mười năm nay
Ta chăn trâu vừa đủ mười mùa lúa…
…Ta thương tiếc trâu lắm trâu ơi
Ta không thể giúp gì cho trâu được
Trâu hãy rung đổ cột nêu
Trâu hãy vùng vẫy cho đứt sợi dây
Người ta sắp đâm trâu rồi đấy
Nơi vũng nước trâu nằm vẫn còn…

Đội phi giáo đóng khố, đầu chít khăn thổ cẩm nhảy múa vòng quanh gốc cây Nêu, lấy hết sức mạnh phi những cây giáo sắc lẹm về phía chú trâu. Khi mũi giáo phi trúng tim trâu, thì sự mầu nhiệm bắt đầu được khởi xướng. Chú trâu gục ngã, dân làng lao vào rứt những cọng lông rải lên đầu nhau để lấy phước lộc và cầu bình an cho năm tới. Người ta bắt đầu xẻ thịt trâu, lấy đầu trâu đặt lên nhà sàn cúng thần linh. Già làng lạy trước bàn thờ hai lạy với nội dung: "Cáo trời đất, núi non, sông suối, hôm nay chúng tôi cúng đầu trâu để cho dân làng được khỏe mạnh, mùa màng thuận lợi, cho rừng, đất đai xanh tươi…".

Xương đầu trâu còn sót lại sau buổi lễ.

Huyết trâu thuộc về đất, khói thuộc về thần linh, còn thịt trâu thuộc về cộng đồng. Cúng xong, người ta chia thịt trâu ra thành nhiều phần nhỏ chia cho cộng đồng mang về ăn mừng. Một đống lửa được đốt lên, trai gái xẻo thịt nướng thơm lừng trên đống than đỏ hồng, rồi ăn với cơm lam, uống rượu cần. Trai gái kết thành vòng tròn quanh bếp lửa khổng lồ nhảy múa suốt đêm.

Ngày nay, do nhiều nguyên nhân mà nhiều lễ hội của cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên bị biến tướng và mai một. Song, lễ hội đâm trâu thì hầu hết các dân tộc ở Tây Nguyên vẫn còn duy trì trong dịp mừng năm mới. Đó là một nét văn hóa tổng hòa giữa con người và thiên nhiên, mang ý nghĩa tâm linh và nhân sinh sâu sắc. Trong lễ đâm trâu, đồng bào có dịp bày tỏ tình cảm với nhau bằng lời ca tiếng hát, bằng tiếng cồng chiêng vốn dĩ đang bị lụi tàn. Và điều quan trọng hơn, con người có sự gắn kết cộng đồng, cùng nhau hy vọng, ước mong cho cuộc sống an lạc, no ấm.

Ngọc Hoa

Tối 1/4, thông tin với phóng viên, lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông cho biết, liên ngành Công an TP Hà Nội và Sở Xây dựng Hà Nội vừa có đề xuất UBND TP Hà Nội điều chỉnh Quyết định 01/2026, nới lỏng quy định, cho phép dòng xe bán tải lưu thông như xe con.

Điển hình như ứng dụng “Mar Vay” đã lợi dụng hình ảnh, tên gọi và mức độ nhận diện thương hiệu của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) để dụ dỗ khách hàng cài đặt ứng dụng, cung cấp thông tin cá nhân và thực hiện các giao dịch tài chính, sau đó lừa đảo.

Ma túy tiếp tục “nóng” trên cả đường hàng không và đường bộ khi các đường dây xuyên quốc gia gia tăng hoạt động. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, hải quan đã phát hiện 35 vụ, bóc gỡ nhiều mắt xích vận chuyển ma túy xuyên quốc gia. Đáng lo ngại, thủ đoạn ngụy trang ngày càng tinh vi, từ việc giấu trong viên con nhộng, hộp bim bim cho đến các gói kẹo, với mục đích qua mặt cơ quan kiểm tra, tiềm ẩn gây nguy cơ lớn cho cộng đồng.

Chiều 1/4, Trại giam Xuân Lộc (Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Cục C10 - Bộ Công an; đóng quân tại ấp Phượng Vỹ, xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập đơn vị (01/4/1976 – 01/4/2026). 

Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là những bất ổn liên quan đến an ninh năng lượng toàn cầu, vừa qua, chuyến thăm chính thức tới Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính mang ý nghĩa hết sức quan trọng cả về chính trị, kinh tế và chiến lược lâu dài. Cùng với đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta làm việc với nhiều đối tác như Nhật Bản, UAE, Qatar… nhằm trao đổi, hợp tác đảm bảo nguồn cung năng lượng trong bối cảnh xung đột căng thẳng tại Trung Đông.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 31/3 đã đưa ra tuyên bố mới về Iran trong thông điệp phát đi nhân dịp lễ Quá hải (Passover). Giới quan sát nhận định, tuyên bố này được xem là sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách Israel đánh giá đối thủ, sau nhiều tuần triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.

Quá trình điều tra, bước đầu Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT), Công an tỉnh Phú Thọ xác định, các bị can đã có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến các nhóm tội danh: “Gây ô nhiễm môi trường”; “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Chứa mại dâm”; “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”; “Mua bán trái phép hóa đơn”;“Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”.

Trong bối cảnh giao mùa, số ca mắc cúm A đang tăng, việc chủ động phòng bệnh bằng vaccine cúm hàng năm giúp bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, Đội 7, Phòng Cảnh sát kinh tế đã triệt phá thành công đường dây giết, mổ, tiêu thụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả Châu Phi; khởi tố 8 bị can về các tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” và “Giả mạo trong công tác”.

Sau nhiều tháng xảy ra trận lũ lớn vào cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025, đến nay dòng sông Tả Trạch chảy qua địa bàn xã Khe Tre (TP Huế) đã và đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Tình trạng này khiến người dân địa phương sinh sống dọc 2 bên bờ sông lo ngại do dòng chảy con sông thay đổi và nguy cơ cao xảy ra sạt lở, uy hiếp nhà dân.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文